[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"layout":3,"weather-default":381,"article-105377":409,"site-settings":508},{"header":4,"footer":240,"breaking":257,"latestPrintIssue":369,"social":373,"ads":374,"articleAdAfterParagraph":380},[5,42,44,46,48,68,96,100,124,148,236],{"title":6,"url":7,"external":8,"children":9},"اقتصادی","\u002Fcategory\u002Feconomy",false,[10,14,18,22,26,30,34,38],{"title":11,"url":12,"external":8,"children":13},"ارتباطات و دنیای دیجیتال","\u002Fcategory\u002Fict",[],{"title":15,"url":16,"external":8,"children":17},"اقتصاد کلان","\u002Fcategory\u002Fmacroeconomy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":21},"بانک و بیمه","\u002Fcategory\u002Fbank-insurance",[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":25},"بورس","\u002Fcategory\u002Fbourse",[],{"title":27,"url":28,"external":8,"children":29},"راه و مسکن","\u002Fcategory\u002Fhousing-roads",[],{"title":31,"url":32,"external":8,"children":33},"صنعت و معدن","\u002Fcategory\u002Findustry-mining",[],{"title":35,"url":36,"external":8,"children":37},"کشاورزی","\u002Fcategory\u002Fagriculture",[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":41},"نفت و انرژی","\u002Fcategory\u002Fenergy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":43},[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":45},[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":47},[],{"title":49,"url":50,"external":8,"children":51},"سیاسی","\u002Fcategory\u002Fpolitics",[52,56,60,64],{"title":53,"url":54,"external":8,"children":55},"دفاعی و امنیتی","\u002Fcategory\u002Fdefense-security",[],{"title":57,"url":58,"external":8,"children":59},"دولت","\u002Fcategory\u002Fgovernment",[],{"title":61,"url":62,"external":8,"children":63},"سیاست","\u002Fcategory\u002Fdomestic-politics",[],{"title":65,"url":66,"external":8,"children":67},"مجلس","\u002Fcategory\u002Fparliament",[],{"title":69,"url":70,"external":8,"children":71},"اجتماعی","\u002Fcategory\u002Fsociety",[72,76,80,84,88,92],{"title":73,"url":74,"external":8,"children":75},"آموزش","\u002Fcategory\u002Feducation",[],{"title":77,"url":78,"external":8,"children":79},"جامعه","\u002Fcategory\u002Fcommunity",[],{"title":81,"url":82,"external":8,"children":83},"حوادث، انتظامی","\u002Fcategory\u002Fincidents",[],{"title":85,"url":86,"external":8,"children":87},"سلامت و رفاه","\u002Fcategory\u002Fhealth-welfare",[],{"title":89,"url":90,"external":8,"children":91},"شهری","\u002Fcategory\u002Furban",[],{"title":93,"url":94,"external":8,"children":95},"محیط زیست","\u002Fcategory\u002Fenvironment",[],{"title":97,"url":98,"external":8,"children":99},"بین الملل","\u002Fcategory\u002Finternational",[],{"title":101,"url":102,"external":8,"children":103},"ورزشی","\u002Fcategory\u002Fsport",[104,108,112,116,120],{"title":105,"url":106,"external":8,"children":107},"بسکتبال","\u002Fcategory\u002Fbasketball",[],{"title":109,"url":110,"external":8,"children":111},"فوتبال","\u002Fcategory\u002Ffootball",[],{"title":113,"url":114,"external":8,"children":115},"کشتی و وزنه برداری","\u002Fcategory\u002Fwrestling-weightlifting",[],{"title":117,"url":118,"external":8,"children":119},"والیبال","\u002Fcategory\u002Fvolleyball",[],{"title":121,"url":122,"external":8,"children":123},"ورزش های رزمی","\u002Fcategory\u002Fmartial-arts",[],{"title":125,"url":126,"external":8,"children":127},"فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fculture",[128,132,136,140,144],{"title":129,"url":130,"external":8,"children":131},"رسانه","\u002Fcategory\u002Fmedia",[],{"title":133,"url":134,"external":8,"children":135},"سینما و تئاتر","\u002Fcategory\u002Fcinema-theater",[],{"title":137,"url":138,"external":8,"children":139},"گردشگری","\u002Fcategory\u002Ftourism",[],{"title":141,"url":142,"external":8,"children":143},"موسیقی","\u002Fcategory\u002Fmusic",[],{"title":145,"url":146,"external":8,"children":147},"میراث فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fheritage",[],{"title":149,"url":150,"external":8,"children":151},"استان ها","\u002Fcategory\u002Fprovinces",[152,156,160,164,168,172,176,180,184,188,192,196,200,204,208,212,216,220,224,228,232],{"title":153,"url":154,"external":8,"children":155},"آذربایجان شرقی","\u002Fcategory\u002Fآذربایجان-شرقی",[],{"title":157,"url":158,"external":8,"children":159},"اردبیل","\u002Fcategory\u002Fاردبیل",[],{"title":161,"url":162,"external":8,"children":163},"اصفهان","\u002Fcategory\u002Fاصفهان",[],{"title":165,"url":166,"external":8,"children":167},"البرز","\u002Fcategory\u002Fالبرز",[],{"title":169,"url":170,"external":8,"children":171},"بوشهر","\u002Fcategory\u002Fبوشهر",[],{"title":173,"url":174,"external":8,"children":175},"خراسان رضوی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-رضوی",[],{"title":177,"url":178,"external":8,"children":179},"خراسان شمالی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-شمالی",[],{"title":181,"url":182,"external":8,"children":183},"خوزستان","\u002Fcategory\u002Fخوزستان",[],{"title":185,"url":186,"external":8,"children":187},"سیستان و بلوچستان","\u002Fcategory\u002Fسیستان-و-بلوچستان",[],{"title":189,"url":190,"external":8,"children":191},"فارس","\u002Fcategory\u002Fفارس",[],{"title":193,"url":194,"external":8,"children":195},"قزوین","\u002Fcategory\u002Fقزوین",[],{"title":197,"url":198,"external":8,"children":199},"قم","\u002Fcategory\u002Fقم",[],{"title":201,"url":202,"external":8,"children":203},"کردستان","\u002Fcategory\u002Fکردستان",[],{"title":205,"url":206,"external":8,"children":207},"کرمان","\u002Fcategory\u002Fکرمان",[],{"title":209,"url":210,"external":8,"children":211},"کرمانشاه","\u002Fcategory\u002Fکرمانشاه",[],{"title":213,"url":214,"external":8,"children":215},"گلستان","\u002Fcategory\u002Fگلستان",[],{"title":217,"url":218,"external":8,"children":219},"لرستان","\u002Fcategory\u002Fلرستان",[],{"title":221,"url":222,"external":8,"children":223},"مازندران","\u002Fcategory\u002Fمازندران",[],{"title":225,"url":226,"external":8,"children":227},"مرکزی","\u002Fcategory\u002Fمرکزی",[],{"title":229,"url":230,"external":8,"children":231},"هرمزگان","\u002Fcategory\u002Fهرمزگان",[],{"title":233,"url":234,"external":8,"children":235},"همدان","\u002Fcategory\u002Fهمدان",[],{"title":237,"url":238,"external":8,"children":239},"یادداشت","\u002Fnotes",[],[241,245,249,253],{"title":242,"url":243,"external":8,"children":244},"درباره ما","\u002Fpage\u002Fabout",[],{"title":246,"url":247,"external":8,"children":248},"تماس با ما","\u002Fpage\u002Fcontact",[],{"title":250,"url":251,"external":8,"children":252},"نسخه چاپی","\u002Fnewspaper",[],{"title":254,"url":255,"external":8,"children":256},"آرشیو اخبار","\u002Farchive",[],[258,275,291,303,315,326,340,354],{"id":259,"type":260,"upTitle":261,"title":262,"lead":263,"url":264,"cover":265,"category":271,"publishedAt":274,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106775,"news",null,"شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد","بانک مرکزی اعلام کرد از زمان رونمایی سامانه «حسام»، شبکه بانکی به یک میلیون و ۶۶۸ هزار و ۵۳۶ درخواست پاسخ داده است.","\u002Fnews\u002F106775\u002Fشبکه-بانکی-به-بیش-از-یک-میلیون-و-۶۶۸-هزار-درخواست-حسام-پاسخ",{"path":266,"ext":267,"width":268,"height":269,"alt":261,"caption":261,"src":270},"2026\u002F11\u002F106776","jpg",180,120,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106776.jpg",{"id":272,"name":19,"slug":273,"color":261},251,"bank-insurance","2026-11-18T12:47:43Z",{"id":276,"type":260,"upTitle":277,"title":278,"lead":279,"url":280,"cover":281,"category":286,"publishedAt":290,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106772,"رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران در سفر به گیلان مطرح کرد","تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری برای توسعه تولید و تجارت گیلان","رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران ضمن اشاره به ظرفیت‌های راهبردی استان گیلان در حوزه حمل‌ونقل و تجارت ریلی، آبی، دریایی و هوایی،از تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری با هدف پاسخ‌گویی به نیازها و رفع خلاهای حوزه تولید و تجارت…","\u002Fnews\u002F106772\u002Fتدوین-۲۰-بسته-سرمایهگذاری-برای-توسعه-تولید-و-تجارت-گیلان",{"path":282,"ext":267,"width":283,"height":284,"alt":261,"caption":261,"src":285},"2026\u002F11\u002F106773",550,333,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106773.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},6,"society","teal","2026-11-18T12:23:49Z",{"id":292,"type":260,"upTitle":261,"title":293,"lead":294,"url":295,"cover":296,"category":301,"publishedAt":302,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106769,"اقتصاد چرخشی؛ مسیر فولاد هرمزگان برای بازیابی منابع و خلق ارزش افزوده","مدیرعامل شرکت نگین فولاد هرمزگان ، با تشریح رویکردهای فولاد هرمزگان در حوزه اقتصاد چرخشی، از برنامه‌های این مجموعه برای کاهش ضایعات، بازگشت اقلام قابل استفاده به چرخه تولید و بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌های راکد خبر…","\u002Fnews\u002F106769\u002Fاقتصاد-چرخشی-مسیر-فولاد-هرمزگان-برای-بازیابی-منابع-و-خلق",{"path":297,"ext":267,"width":298,"height":299,"alt":261,"caption":261,"src":300},"2026\u002F11\u002F106770",750,1000,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106770.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:22:29Z",{"id":304,"type":260,"upTitle":261,"title":305,"lead":306,"url":307,"cover":308,"category":313,"publishedAt":314,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106766,"فولاد مبارکه به دنبال عبور از بازیافت سنتی و استقرار الگوی جامع اقتصاد چرخشی","مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، با تأکید بر اینکه اقتصاد چرخشی مفهومی فراتر از مدیریت پسماند و بازیافت است، مدیریت هوشمند منابع و خلق ارزش اقتصادی را از مهم‌ترین اهداف این رویکرد دانست و گفت: فولاد مبارکه در حال تدوین…","\u002Fnews\u002F106766\u002Fفولاد-مبارکه-به-دنبال-عبور-از-بازیافت-سنتی-و-استقرار-الگوی",{"path":309,"ext":267,"width":310,"height":311,"alt":261,"caption":261,"src":312},"2026\u002F11\u002F106767",675,793,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106767.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:19:00Z",{"id":316,"type":260,"upTitle":261,"title":317,"lead":261,"url":318,"cover":319,"category":324,"publishedAt":325,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106744,"روزنامه اقتصاد پویا ۲۷آبان","\u002Fnews\u002F106744\u002Fروزنامه-اقتصاد-پویا-۲۷آبان",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":261,"caption":261,"src":323},"2026\u002F11\u002F106746",1280,932,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106746.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T11:07:07Z",{"id":327,"type":260,"upTitle":261,"title":328,"lead":329,"url":330,"cover":331,"category":336,"publishedAt":339,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106741,"خیز بلند رایتل برای تغییر بازی در بازار ارتباطات؛ نسل پنجم آمد، جایگاه اپراتور تغییر می‌کند","رایتل در آستانه پانزدهمین سالروز تأسیس خود، با ورود رسمی به نسل پنجم تلفن همراه (۵G)، از استراتژی جدید خود برای تغییر جایگاه در صنعت فناوری اطلاعات کشور خبر داد. به گفته مدیرعامل این شرکت، تمرکز رایتل دیگر بر رقابت سنتی…","\u002Fnews\u002F106741\u002Fخیز-بلند-رایتل-برای-تغییر-بازی-در-بازار-ارتباطات-نسل-پنجم",{"path":332,"ext":267,"width":333,"height":334,"alt":261,"caption":261,"src":335},"2026\u002F11\u002F106742",1109,742,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106742.jpg",{"id":337,"name":11,"slug":338,"color":261},258,"ict","2026-11-17T15:54:09Z",{"id":341,"type":260,"upTitle":261,"title":342,"lead":343,"url":344,"cover":345,"category":350,"publishedAt":353,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106737,"مدنی‌زاده: اجازه ندادیم اقتصاد وارد مسیر ابرتورمی شود","وزیر اقتصاد با اشاره به اقدامات دولت و همکاری بانک مرکزی اعلام کرد از تشدید تورم و ورود اقتصاد به شرایط ابرتورمی جلوگیری شده و روند رشد ماهانه قیمت‌ها نیز تحت کنترل قرار گرفته است.","\u002Fnews\u002F106737\u002Fمدنیزاده-اجازه-ندادیم-اقتصاد-وارد-مسیر-ابرتورمی-شود",{"path":346,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":349},"2026\u002F11\u002F106738",720,480,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106738.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},249,"macroeconomy","2026-11-17T08:31:20Z",{"id":355,"type":260,"upTitle":356,"title":357,"lead":358,"url":359,"cover":360,"category":365,"publishedAt":368,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106735,"رئیس سازمان بورس عنوان کرد","ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش توان نظام مالی کشور","رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تأکید بر نقش تشکیل سرمایه در رشد اقتصادی کشور گفت: رشد اقتصادی از مسیر تشکیل سرمایه محقق می‌شود و در این زمینه، نهادهای مالی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. در این میان بهره‌گیری از…","\u002Fnews\u002F106735\u002Fضرورت-استفاده-از-فناوریهای-نوین-برای-افزایش-توان-نظام-مالی",{"path":361,"ext":267,"width":362,"height":363,"alt":261,"caption":261,"src":364},"2024\u002F09\u002F72402",900,600,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F09\u002F72402.jpg",{"id":366,"name":23,"slug":367,"color":261},256,"bourse","2026-11-17T08:26:34Z",{"issueDate":370,"issueNumber":261,"url":318,"external":8,"cover":371,"coverImageUrl":261},"2026-11-18",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":372,"caption":261,"src":323},"روزنامه اقتصاد پویا",[],[375],{"id":376,"placement":377,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":379},2,"articleEnd","code","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-article-display-12433\">\u003C\u002Fdiv>",3,[382],{"name":383,"slug":384,"isDefault":385,"current":386,"days":389,"updatedAt":408},"تهران","tehran",true,{"temperature":387,"code":380,"humidity":388,"wind":287,"isDay":8},12,61,[390,394,398,401,405],{"date":391,"code":380,"max":392,"min":393},"2026-11-22",20,8,{"date":395,"code":380,"max":396,"min":397},"2026-11-23",22,10,{"date":399,"code":376,"max":396,"min":400},"2026-11-24",9,{"date":402,"code":403,"max":404,"min":393},"2026-11-25",1,21,{"date":406,"code":407,"max":392,"min":287},"2026-11-26",0,"2026-11-22T18:17:07Z",{"id":410,"type":411,"upTitle":412,"title":413,"subTitle":261,"lead":414,"bodyHtml":415,"slug":416,"url":417,"cover":418,"gallery":422,"videoEmbed":261,"category":261,"breadcrumbs":423,"tags":427,"author":430,"authorName":261,"sourceName":261,"sourceUrl":261,"publishedAt":433,"updatedAt":434,"readingMinutes":435,"isFeatured":8,"isBreaking":8,"isSponsored":8,"needsBody":8,"allowComments":385,"commentCount":407,"seo":436,"related":437},105377,"report","گزارش اقتصاد پویا از فشار بروکراسی داخلی بر تولید؛","مانع‌تراشی به نام مقررات","اقتصاد پویا \u002F سرویس صنعت- اقتصاد ایران سال‌هاست همزمان با دو دسته فشار مواجه است؛ فشارهایی که از بیرون مرزها بر اقتصاد تحمیل می‌شوند و فشارهایی که از داخل ساختار اداری، مقرراتی و تصمیم‌گیری به فعالان اقتصادی وارد می‌شود. تحریم، محدودیت‌های بانکی، دشواری انتقال پول، محدودیت تجارت خارجی و افزایش هزینه مبادلات بین‌المللی بدون تردید بخشی از مشکلات تولیدکنندگان ایرانی را شکل داده‌اند، اما در بسیاری از موارد آنچه تولیدکننده را بیش از فشار خارجی فرسوده می‌کند، پیچیدگی‌های داخلی و مقرراتی است که در مسیر تولید قرار گرفته است. تولیدکننده‌ای که برای دریافت مجوز، تأمین مواد اولیه، واردات ماشین‌آلات، تخصیص ارز، ترخیص کالا، دریافت تسهیلات، پرداخت مالیات، بیمه نیروی انسانی و حتی توسعه واحد تولیدی باید از چندین دستگاه مجوز و تأییدیه دریافت کند، ممکن است در نهایت احساس کند بخشی از محدودیت‌های خارجی در داخل کشور نیز بازتولید شده است.","\u003Cp>حسین جلیلی بال \u002Fمشکل زمانی جدی‌تر می‌شود که مقررات متعدد و بعضاً متناقض، بدون توجه به واقعیت‌های عملیاتی بنگاه‌ها وضع شوند. در چنین شرایطی، فعال اقتصادی به جای آنکه بخش اصلی انرژی خود را صرف توسعه بازار، افزایش بهره‌وری، ارتقای کیفیت و سرمایه‌گذاری کند، ناچار است زمان قابل توجهی را برای پیگیری امور اداری، پاسخ به استعلام‌ها، تکمیل فرم‌ها و رفع موانع سازمانی اختصاص دهد. نتیجه این وضعیت افزایش هزینه تولید، طولانی شدن فرآیندها، کاهش انگیزه سرمایه‌گذاری و در نهایت کاهش قدرت رقابت تولیدکننده ایرانی است. \u003C\u002Fp>\n\u003Cp>محاصره‌ای که از پشت میزهای اداری آغاز می‌شود\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>برای یک واحد تولیدی، زمان یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده هزینه است. هر روز تأخیر در واردات یک ماده اولیه، ترخیص یک دستگاه، تخصیص ارز یا دریافت یک مجوز می‌تواند به معنای خواب سرمایه، توقف خط تولید، افزایش هزینه انبارداری و از دست رفتن مشتری باشد. با این حال در ساختار اداری پیچیده، زمان گاهی به یک متغیر فرعی تبدیل می‌شود و فرآیندهای قانونی و اداری بدون توجه کافی به هزینه‌ای که به بنگاه تحمیل می‌کنند، ادامه پیدا می‌کنند.تولیدکننده‌ای که برای یک فعالیت مشخص باید با چندین سازمان، نهاد و سامانه مواجه شود، عملاً با مجموعه‌ای از «چک‌لیست‌ها» روبه‌روست که هر کدام بخشی از مسیر تولید را کنترل می‌کنند. اصل نظارت و قانون‌مداری در اقتصاد ضروری است، اما مسئله از جایی آغاز می‌شود که نظارت از ابزار تضمین سلامت فعالیت اقتصادی به مانعی برای اصل فعالیت تبدیل شود. اگر یک تولیدکننده برای انجام یک کار ساده مجبور باشد چندین بار اطلاعات مشابه را به دستگاه‌های مختلف ارائه کند یا برای یک تصمیم مشخص هفته‌ها و ماه‌ها منتظر بماند، طبیعی است که بخشی از هزینه این بروکراسی در قیمت نهایی محصول ظاهر شود.این هزینه تنها هزینه مستقیم نیست. بلاتکلیفی نیز برای فعال اقتصادی هزینه دارد. سرمایه‌گذار زمانی که نمی‌داند یک مجوز چه زمانی صادر می‌شود، سیاست ارزی چه زمانی تغییر می‌کند، بخشنامه جدید چه اثری بر واردات مواد اولیه خواهد داشت یا یک تصمیم اداری چگونه بر فعالیت او اثر می‌گذارد، نمی‌تواند برنامه‌ریزی بلندمدت انجام دهد. در نتیجه سرمایه به سمت فعالیت‌های کوتاه‌مدت، کم‌ریسک‌تر و گاه غیرمولد حرکت می‌کند.از این منظر، بروکراسی داخلی می‌تواند همان اثری را ایجاد کند که محدودیت خارجی ایجاد می‌کند: کاهش سرعت گردش سرمایه، افزایش هزینه مبادله و محدود کردن امکان توسعه تولید. تفاوت اینجاست که در برابر فشار خارجی معمولاً همه دستگاه‌ها و فعالان اقتصادی مسئله را به عنوان یک تهدید بیرونی می‌شناسند، اما بروکراسی داخلی ممکن است در قالب مقررات عادی و رویه‌های اداری ظاهر شود و به همین دلیل هزینه واقعی آن کمتر دیده شود.یکی از پیامدهای مهم این وضعیت، کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در بخش تولید است. سرمایه‌گذار به دنبال محیطی است که بتواند در آن هزینه‌ها، زمان و قواعد بازی را تا حد قابل قبولی پیش‌بینی کند. وقتی هر مرحله از فعالیت اقتصادی به تصمیم یک دستگاه یا تغییر یک بخشنامه وابسته باشد، ریسک سرمایه‌گذاری افزایش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی حتی سرمایه‌ای که در داخل کشور وجود دارد ممکن است به جای ورود به بخش تولید، به بازارهایی منتقل شود که نقدشوندگی بیشتر و درگیری اداری کمتری دارند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp> ایران محاصره‌پذیر نیست؛ اما تجارت را نباید اداری کرد\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>ایران از نظر جغرافیایی موقعیتی دارد که ظرفیت قابل توجهی برای ارتباط با اقتصادهای منطقه در اختیار آن قرار می‌دهد. وجود مرزهای متعدد زمینی و دریایی و همسایگی با کشورهای مختلف، امکان دسترسی به بازارهای متنوع را فراهم کرده است. همین ویژگی می‌تواند بخشی از فشار ناشی از محدودیت‌های خارجی را کاهش دهد. حتی در شرایطی که مسیرهای رسمی تجارت با دشواری مواجه می‌شوند، ارتباطات اقتصادی میان مردم و فعالان اقتصادی کشورهای همسایه می‌تواند به عنوان یک ظرفیت مهم برای حفظ جریان تجارت عمل کند.بازار کشورهای همسایه برای ایران تنها یک فرصت صادراتی نیست؛ بلکه می‌تواند مسیر تأمین مواد اولیه، انتقال کالا، توسعه خدمات، جذب مشتری و ایجاد شبکه‌های اقتصادی جدید باشد. اما استفاده از این ظرفیت نیازمند سیاستی است که تجارت را تسهیل کند، نه اینکه آن را با مقررات پیچیده و تصمیمات متغیر دشوارتر سازد.اگر تولیدکننده ایرانی بتواند محصول خود را با هزینه کمتر و سرعت بیشتر به بازارهای منطقه برساند، تحریم خارجی الزاماً به معنای توقف کامل تجارت نخواهد بود. اما اگر در کنار محدودیت‌های خارجی، فرآیندهای داخلی نیز طولانی و پرهزینه باشند، مزیت جغرافیایی کشور عملاً تضعیف می‌شود. به بیان دیگر، ممکن است مسیر صادرات تا مرز کشور باز باشد، اما تولیدکننده پیش از رسیدن به مرز در پیچ‌وخم مقررات داخلی گرفتار شود.در چنین شرایطی، اصلاح مقررات و کاهش موانع اداری باید بخشی از سیاست مقابله با فشارهای خارجی تلقی شود. نمی‌توان از یک سو بر ضرورت افزایش صادرات، توسعه تولید و حضور در بازارهای منطقه‌ای تأکید کرد و از سوی دیگر فرآیند صدور مجوز، تأمین ارز، ترخیص مواد اولیه و بازگشت ارز حاصل از صادرات را آن‌قدر پیچیده کرد که بنگاه اقتصادی انگیزه خود را برای فعالیت از دست بدهد.اقتصاد منطقه نیز منتظر ایران نمی‌ماند. تولیدکننده ایرانی برای حضور در بازار عراق، افغانستان، پاکستان، ترکیه، کشورهای آسیای مرکزی و حوزه خلیج فارس باید با رقبایی مواجه شود که تلاش می‌کنند کالا را سریع‌تر، ارزان‌تر و با خدمات بهتر عرضه کنند. در این رقابت، حتی چند روز تأخیر یا چند درصد افزایش هزینه می‌تواند یک قرارداد را از دسترس تولیدکننده خارج کند.بنابراین مزیت جغرافیایی ایران زمانی به مزیت اقتصادی تبدیل می‌شود که موانع داخلی کاهش پیدا کنند. مرز متعدد به خودی خود صادرات ایجاد نمی‌کند؛ همان‌طور که دسترسی به بازارهای بزرگ منطقه به تنهایی تضمین‌کننده فروش نیست. آنچه این ظرفیت را فعال می‌کند، محیط کسب‌وکاری است که در آن تولیدکننده بتواند سریع تصمیم بگیرد، سرمایه‌گذاری کند و به بازار دسترسی داشته باشد. \u003C\u002Fp>\n\u003Cp>نجات تولید از مسیر حذف مقررات زائد می‌گذرد\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>اگر هدف سیاست‌گذار افزایش تولید و سرمایه‌گذاری است، یکی از کم‌هزینه‌ترین و در عین حال مؤثرترین اقدامات، بازنگری جدی در فرآیندهای اداری است. بسیاری از مشکلات تولید الزاماً نیازمند تزریق منابع مالی جدید نیستند؛ بلکه با حذف مقررات زائد، کاهش امضاهای طلایی، یکپارچه‌سازی سامانه‌ها، تعیین زمان مشخص برای پاسخ دستگاه‌ها و جلوگیری از صدور بخشنامه‌های متناقض می‌توان بخشی از هزینه‌های تولید را کاهش داد.دولت می‌تواند به جای آنکه برای هر مرحله از فعالیت اقتصادی یک مجوز جدید ایجاد کند، نظارت را هوشمند و مبتنی بر ریسک طراحی کند. همه بنگاه‌ها نیازمند سطح یکسانی از کنترل نیستند. فعالیت‌های کم‌ریسک می‌توانند با فرآیندهای ساده‌تر انجام شوند و منابع نظارتی برای حوزه‌های پرریسک‌تر متمرکز شود. چنین رویکردی هم نظارت را حفظ می‌کند و هم هزینه آن را برای تولیدکننده کاهش می‌دهد.ثبات مقررات نیز اهمیت زیادی دارد. تولیدکننده زمانی می‌تواند برای پنج یا ده سال آینده برنامه‌ریزی کند که بداند قواعد اصلی فعالیت اقتصادی مرتب تغییر نمی‌کنند. تغییرات مداوم در مقررات صادرات و واردات، ارز، مالیات، بیمه و تجارت خارجی، حتی اگر با هدف اصلاح یک مشکل صورت گرفته باشند، در صورت نبود ثبات می‌توانند به نااطمینانی بیشتر منجر شوند. مسئله تولید در ایران را نمی‌توان فقط به تحریم و فشار خارجی نسبت داد. تحریم هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد تحمیل می‌کند، اما بخشی از این هزینه زمانی چند برابر می‌شود که ساختار داخلی نیز پرهزینه و کند باشد. تولیدکننده‌ای که همزمان باید با تحریم خارجی و بروکراسی داخلی مقابله کند، با دو جبهه هزینه مواجه است؛ یک جبهه بیرون از مرزها و جبهه‌ای دیگر پشت میزهای اداری.اگر سیاست‌گذار واقعاً به دنبال جهش تولید است، باید بخشی از انرژی اصلاحات اقتصادی را از افزایش حمایت‌های مالی به سمت حذف موانع داخلی ببرد. تولیدکننده بیش از هر چیز به امکان فعالیت، ثبات، سرعت و پیش‌بینی‌پذیری نیاز دارد. کاهش بروکراسی، حذف مقررات زائد و تسهیل تجارت با همسایگان می‌تواند بدون تحمیل هزینه سنگین به بودجه، فضای تنفس تازه‌ای برای بخش تولید ایجاد کند.در شرایطی که اقتصاد ایران با محدودیت‌های خارجی مواجه است، نباید اجازه داد ضعف‌های داخلی به عامل مضاعف فشار تبدیل شوند. اگر محاصره خارجی یک واقعیت اقتصادی است، «محاصره داخلی» یک انتخاب سیاستی است و می‌توان آن را اصلاح کرد. شاید مهم‌ترین گام برای حمایت از تولید همین باشد؛ اینکه به جای افزودن یک مقررات تازه به فهرست مقررات موجود، ابتدا بررسی کنیم کدام مانع را می‌توان از سر راه تولیدکننده برداشت.\u003C\u002Fp>","مانعتراشی-به-نام-مقررات","\u002Fnews\u002F105377\u002Fمانعتراشی-به-نام-مقررات",{"path":419,"ext":267,"width":363,"height":420,"alt":413,"caption":261,"src":421},"2022\u002F04\u002F39789",375,"\u002Fmedia\u002F2022\u002F04\u002F39789.jpg",[],[424],{"name":425,"url":426},"اقتصاد پویا","\u002F",[428],{"name":429,"slug":429},"تجارت",{"name":431,"slug":432},"مونا ربیعیان","مونا-ربیعیان","2026-10-05T08:15:22Z","2026-10-05T08:15:23Z",7,{"title":261,"description":261,"canonical":261,"noIndex":8},[438,451,463,475,488,500],{"id":439,"type":260,"upTitle":440,"title":441,"lead":442,"url":443,"cover":444,"category":449,"publishedAt":450,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106672,"وزیر اقتصاد مطرح کرد","تغییر مسیر بخشی از تجارت ایران از جنوب به شمال","وزیر اقتصاد با اشاره به تغییر مسیر بخشی از تجارت کشور در پی محدودیت‌های دریایی و بسته شدن مسیرهای تجاری جنوب گفت: بخشی از تجارت کشور به سمت مرزهای شمالی و مسیرهای زمینی سوق پیدا کرده که این موضوع به دلیل افزایش حجم…","\u002Fnews\u002F106672\u002Fتغییر-مسیر-بخشی-از-تجارت-ایران-از-جنوب-به-شمال",{"path":445,"ext":267,"width":446,"height":447,"alt":261,"caption":261,"src":448},"2026\u002F11\u002F106673",640,426,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106673.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},"2026-11-15T12:52:29Z",{"id":452,"type":411,"upTitle":453,"title":454,"lead":455,"url":456,"cover":457,"category":261,"publishedAt":462,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106079,"گزارش اقتصاد پویا ازهشدار بغداد درباره هزینه‌های تقابل با ایران؛","اقتصاد همسایگان گرفتار مرزهای بسته ایران","اقتصاد پویا \u002F سرویس اقتصاد سیاسی- بسته‌شدن گذرگاه‌های مرزی میان ایران و عراق، فراتر از یک تصمیم اجرایی یا محدودیت مقطعی در مبادلات تجاری، می‌تواند به مسئله‌ای راهبردی در روابط اقتصادی و سیاسی دو کشور تبدیل شود؛ مسئله‌ای…","\u002Fnews\u002F106079\u002Fاقتصاد-همسایگان-گرفتار-مرزهای-بسته-ایران",{"path":458,"ext":267,"width":459,"height":460,"alt":261,"caption":261,"src":461},"2026\u002F10\u002F106080",1200,800,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F10\u002F106080.jpg","2026-10-27T08:09:51Z",{"id":464,"type":411,"upTitle":465,"title":466,"lead":467,"url":468,"cover":469,"category":261,"publishedAt":474,"isFeatured":8,"isBreaking":8},105815,"گزارش اقتصاد پویا از نقش شبکه تراستی در روابط مالی بین المللی ؛","جای خالی بانک ها در تجارت ایران","اقتصاد پویا \u002F سرویس اجتماعی - در شرایطی که محدودیت‌های بین‌المللی و تحریم‌های مالی، دسترسی ایران به شبکه بانکی جهانی را با دشواری مواجه کرده‌اند، چگونگی انتقال ارز، تسویه مبادلات تجاری و بازگرداندن درآمدهای صادراتی به…","\u002Fnews\u002F105815\u002Fجای-خالی-بانک-ها-در-تجارت-ایران",{"path":470,"ext":267,"width":471,"height":472,"alt":261,"caption":261,"src":473},"2024\u002F12\u002F74979",1306,871,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F12\u002F74979.jpg","2026-10-18T10:58:20Z",{"id":476,"type":477,"upTitle":478,"title":479,"lead":480,"url":481,"cover":482,"category":261,"publishedAt":487,"isFeatured":8,"isBreaking":8},105813,"note","مهدی آزادواری، رئیس انجمن سرمایه‌گذاری‌های مشترک ایرانی و خارجی در یادداشتی بررسی کرد","سرمایه‌گذاری مشترک با اوراسیا، فرصتی برای توسعه صادرات و تقویت تولید ایران","مهدی آزادواری، رئیس انجمن سرمایه‌گذاری‌های مشترک ایرانی و خارجی و عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، در یادداشتی با تأکید بر ظرفیت‌های اقتصادی ایران و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، توسعه سرمایه‌گذاری‌های…","\u002Fnews\u002F105813\u002Fسرمایهگذاری-مشترک-با-اوراسیا-فرصتی-برای-توسعه-صادرات-و-تقویت",{"path":483,"ext":267,"width":484,"height":485,"alt":261,"caption":261,"src":486},"2024\u002F12\u002F75901",949,881,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F12\u002F75901.jpg","2026-10-18T09:41:02Z",{"id":489,"type":260,"upTitle":261,"title":490,"lead":491,"url":492,"cover":493,"category":498,"publishedAt":499,"isFeatured":8,"isBreaking":8},105788,"تسهیل همکاری‌های گمرکی و ترانزیتی ایران با کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا","رئیس دبیرخانه موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا از بررسی راهکارهای توسعه مبادلات تجاری، رفع موانع تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای، تسهیل همکاری‌های گمرکی و ترانزیتی و تقویت همکاری میان بخش‌های خصوصی ایران و کشورهای عضو…","\u002Fnews\u002F105788\u002Fتسهیل-همکاریهای-گمرکی-و-ترانزیتی-ایران-با-کشورهای-عضو",{"path":494,"ext":267,"width":495,"height":496,"alt":261,"caption":261,"src":497},"2022\u002F07\u002F43769",289,175,"\u002Fmedia\u002F2022\u002F07\u002F43769.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},"2026-10-17T12:53:54Z",{"id":501,"type":411,"upTitle":502,"title":503,"lead":504,"url":505,"cover":506,"category":261,"publishedAt":507,"isFeatured":8,"isBreaking":8},105777,"گزارش اقتصاد پویا از بسته بودن مسیر تجاری ایران؛","راه‌های تازه تجارت در روزهای بحران","اقتصاد پویا \u002F سرویس اجتماعی - موسی احمدزاده، رئیس انجمن واردکنندگان فرآورده‌های بهداشتی، آرایشی و عطریات ایران، با تأکید بر موقعیت ژئوپلیتیکی کشور معتقد است که توصیف شرایط ایران به‌عنوان «محاصره کامل» با واقعیت‌های…","\u002Fnews\u002F105777\u002Fراههای-تازه-تجارت-در-روزهای-بحران",{"path":470,"ext":267,"width":471,"height":472,"alt":261,"caption":261,"src":473},"2026-10-17T08:30:32Z",{"name":425,"description":509,"ga4MeasurementId":510,"adsEnabled":385,"jaaarArchiveUrl":511},"سایت خبری و تحلیلی اقتصاد پویا","G-JXE5N6TMHY","https:\u002F\u002Fwww.jaaar.com\u002Fkiosk\u002Farchives\u002FEqtesad_pooya"]