[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"layout":3,"weather-default":381,"article-105578":409,"site-settings":439},{"header":4,"footer":240,"breaking":257,"latestPrintIssue":369,"social":373,"ads":374,"articleAdAfterParagraph":380},[5,42,44,46,48,68,96,100,124,148,236],{"title":6,"url":7,"external":8,"children":9},"اقتصادی","\u002Fcategory\u002Feconomy",false,[10,14,18,22,26,30,34,38],{"title":11,"url":12,"external":8,"children":13},"ارتباطات و دنیای دیجیتال","\u002Fcategory\u002Fict",[],{"title":15,"url":16,"external":8,"children":17},"اقتصاد کلان","\u002Fcategory\u002Fmacroeconomy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":21},"بانک و بیمه","\u002Fcategory\u002Fbank-insurance",[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":25},"بورس","\u002Fcategory\u002Fbourse",[],{"title":27,"url":28,"external":8,"children":29},"راه و مسکن","\u002Fcategory\u002Fhousing-roads",[],{"title":31,"url":32,"external":8,"children":33},"صنعت و معدن","\u002Fcategory\u002Findustry-mining",[],{"title":35,"url":36,"external":8,"children":37},"کشاورزی","\u002Fcategory\u002Fagriculture",[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":41},"نفت و انرژی","\u002Fcategory\u002Fenergy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":43},[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":45},[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":47},[],{"title":49,"url":50,"external":8,"children":51},"سیاسی","\u002Fcategory\u002Fpolitics",[52,56,60,64],{"title":53,"url":54,"external":8,"children":55},"دفاعی و امنیتی","\u002Fcategory\u002Fdefense-security",[],{"title":57,"url":58,"external":8,"children":59},"دولت","\u002Fcategory\u002Fgovernment",[],{"title":61,"url":62,"external":8,"children":63},"سیاست","\u002Fcategory\u002Fdomestic-politics",[],{"title":65,"url":66,"external":8,"children":67},"مجلس","\u002Fcategory\u002Fparliament",[],{"title":69,"url":70,"external":8,"children":71},"اجتماعی","\u002Fcategory\u002Fsociety",[72,76,80,84,88,92],{"title":73,"url":74,"external":8,"children":75},"آموزش","\u002Fcategory\u002Feducation",[],{"title":77,"url":78,"external":8,"children":79},"جامعه","\u002Fcategory\u002Fcommunity",[],{"title":81,"url":82,"external":8,"children":83},"حوادث، انتظامی","\u002Fcategory\u002Fincidents",[],{"title":85,"url":86,"external":8,"children":87},"سلامت و رفاه","\u002Fcategory\u002Fhealth-welfare",[],{"title":89,"url":90,"external":8,"children":91},"شهری","\u002Fcategory\u002Furban",[],{"title":93,"url":94,"external":8,"children":95},"محیط زیست","\u002Fcategory\u002Fenvironment",[],{"title":97,"url":98,"external":8,"children":99},"بین الملل","\u002Fcategory\u002Finternational",[],{"title":101,"url":102,"external":8,"children":103},"ورزشی","\u002Fcategory\u002Fsport",[104,108,112,116,120],{"title":105,"url":106,"external":8,"children":107},"بسکتبال","\u002Fcategory\u002Fbasketball",[],{"title":109,"url":110,"external":8,"children":111},"فوتبال","\u002Fcategory\u002Ffootball",[],{"title":113,"url":114,"external":8,"children":115},"کشتی و وزنه برداری","\u002Fcategory\u002Fwrestling-weightlifting",[],{"title":117,"url":118,"external":8,"children":119},"والیبال","\u002Fcategory\u002Fvolleyball",[],{"title":121,"url":122,"external":8,"children":123},"ورزش های رزمی","\u002Fcategory\u002Fmartial-arts",[],{"title":125,"url":126,"external":8,"children":127},"فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fculture",[128,132,136,140,144],{"title":129,"url":130,"external":8,"children":131},"رسانه","\u002Fcategory\u002Fmedia",[],{"title":133,"url":134,"external":8,"children":135},"سینما و تئاتر","\u002Fcategory\u002Fcinema-theater",[],{"title":137,"url":138,"external":8,"children":139},"گردشگری","\u002Fcategory\u002Ftourism",[],{"title":141,"url":142,"external":8,"children":143},"موسیقی","\u002Fcategory\u002Fmusic",[],{"title":145,"url":146,"external":8,"children":147},"میراث فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fheritage",[],{"title":149,"url":150,"external":8,"children":151},"استان ها","\u002Fcategory\u002Fprovinces",[152,156,160,164,168,172,176,180,184,188,192,196,200,204,208,212,216,220,224,228,232],{"title":153,"url":154,"external":8,"children":155},"آذربایجان شرقی","\u002Fcategory\u002Fآذربایجان-شرقی",[],{"title":157,"url":158,"external":8,"children":159},"اردبیل","\u002Fcategory\u002Fاردبیل",[],{"title":161,"url":162,"external":8,"children":163},"اصفهان","\u002Fcategory\u002Fاصفهان",[],{"title":165,"url":166,"external":8,"children":167},"البرز","\u002Fcategory\u002Fالبرز",[],{"title":169,"url":170,"external":8,"children":171},"بوشهر","\u002Fcategory\u002Fبوشهر",[],{"title":173,"url":174,"external":8,"children":175},"خراسان رضوی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-رضوی",[],{"title":177,"url":178,"external":8,"children":179},"خراسان شمالی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-شمالی",[],{"title":181,"url":182,"external":8,"children":183},"خوزستان","\u002Fcategory\u002Fخوزستان",[],{"title":185,"url":186,"external":8,"children":187},"سیستان و بلوچستان","\u002Fcategory\u002Fسیستان-و-بلوچستان",[],{"title":189,"url":190,"external":8,"children":191},"فارس","\u002Fcategory\u002Fفارس",[],{"title":193,"url":194,"external":8,"children":195},"قزوین","\u002Fcategory\u002Fقزوین",[],{"title":197,"url":198,"external":8,"children":199},"قم","\u002Fcategory\u002Fقم",[],{"title":201,"url":202,"external":8,"children":203},"کردستان","\u002Fcategory\u002Fکردستان",[],{"title":205,"url":206,"external":8,"children":207},"کرمان","\u002Fcategory\u002Fکرمان",[],{"title":209,"url":210,"external":8,"children":211},"کرمانشاه","\u002Fcategory\u002Fکرمانشاه",[],{"title":213,"url":214,"external":8,"children":215},"گلستان","\u002Fcategory\u002Fگلستان",[],{"title":217,"url":218,"external":8,"children":219},"لرستان","\u002Fcategory\u002Fلرستان",[],{"title":221,"url":222,"external":8,"children":223},"مازندران","\u002Fcategory\u002Fمازندران",[],{"title":225,"url":226,"external":8,"children":227},"مرکزی","\u002Fcategory\u002Fمرکزی",[],{"title":229,"url":230,"external":8,"children":231},"هرمزگان","\u002Fcategory\u002Fهرمزگان",[],{"title":233,"url":234,"external":8,"children":235},"همدان","\u002Fcategory\u002Fهمدان",[],{"title":237,"url":238,"external":8,"children":239},"یادداشت","\u002Fnotes",[],[241,245,249,253],{"title":242,"url":243,"external":8,"children":244},"درباره ما","\u002Fpage\u002Fabout",[],{"title":246,"url":247,"external":8,"children":248},"تماس با ما","\u002Fpage\u002Fcontact",[],{"title":250,"url":251,"external":8,"children":252},"نسخه چاپی","\u002Fnewspaper",[],{"title":254,"url":255,"external":8,"children":256},"آرشیو اخبار","\u002Farchive",[],[258,275,291,303,315,326,340,354],{"id":259,"type":260,"upTitle":261,"title":262,"lead":263,"url":264,"cover":265,"category":271,"publishedAt":274,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106775,"news",null,"شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد","بانک مرکزی اعلام کرد از زمان رونمایی سامانه «حسام»، شبکه بانکی به یک میلیون و ۶۶۸ هزار و ۵۳۶ درخواست پاسخ داده است.","\u002Fnews\u002F106775\u002Fشبکه-بانکی-به-بیش-از-یک-میلیون-و-۶۶۸-هزار-درخواست-حسام-پاسخ",{"path":266,"ext":267,"width":268,"height":269,"alt":261,"caption":261,"src":270},"2026\u002F11\u002F106776","jpg",180,120,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106776.jpg",{"id":272,"name":19,"slug":273,"color":261},251,"bank-insurance","2026-11-18T12:47:43Z",{"id":276,"type":260,"upTitle":277,"title":278,"lead":279,"url":280,"cover":281,"category":286,"publishedAt":290,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106772,"رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران در سفر به گیلان مطرح کرد","تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری برای توسعه تولید و تجارت گیلان","رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران ضمن اشاره به ظرفیت‌های راهبردی استان گیلان در حوزه حمل‌ونقل و تجارت ریلی، آبی، دریایی و هوایی،از تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری با هدف پاسخ‌گویی به نیازها و رفع خلاهای حوزه تولید و تجارت…","\u002Fnews\u002F106772\u002Fتدوین-۲۰-بسته-سرمایهگذاری-برای-توسعه-تولید-و-تجارت-گیلان",{"path":282,"ext":267,"width":283,"height":284,"alt":261,"caption":261,"src":285},"2026\u002F11\u002F106773",550,333,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106773.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},6,"society","teal","2026-11-18T12:23:49Z",{"id":292,"type":260,"upTitle":261,"title":293,"lead":294,"url":295,"cover":296,"category":301,"publishedAt":302,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106769,"اقتصاد چرخشی؛ مسیر فولاد هرمزگان برای بازیابی منابع و خلق ارزش افزوده","مدیرعامل شرکت نگین فولاد هرمزگان ، با تشریح رویکردهای فولاد هرمزگان در حوزه اقتصاد چرخشی، از برنامه‌های این مجموعه برای کاهش ضایعات، بازگشت اقلام قابل استفاده به چرخه تولید و بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌های راکد خبر…","\u002Fnews\u002F106769\u002Fاقتصاد-چرخشی-مسیر-فولاد-هرمزگان-برای-بازیابی-منابع-و-خلق",{"path":297,"ext":267,"width":298,"height":299,"alt":261,"caption":261,"src":300},"2026\u002F11\u002F106770",750,1000,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106770.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:22:29Z",{"id":304,"type":260,"upTitle":261,"title":305,"lead":306,"url":307,"cover":308,"category":313,"publishedAt":314,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106766,"فولاد مبارکه به دنبال عبور از بازیافت سنتی و استقرار الگوی جامع اقتصاد چرخشی","مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، با تأکید بر اینکه اقتصاد چرخشی مفهومی فراتر از مدیریت پسماند و بازیافت است، مدیریت هوشمند منابع و خلق ارزش اقتصادی را از مهم‌ترین اهداف این رویکرد دانست و گفت: فولاد مبارکه در حال تدوین…","\u002Fnews\u002F106766\u002Fفولاد-مبارکه-به-دنبال-عبور-از-بازیافت-سنتی-و-استقرار-الگوی",{"path":309,"ext":267,"width":310,"height":311,"alt":261,"caption":261,"src":312},"2026\u002F11\u002F106767",675,793,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106767.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:19:00Z",{"id":316,"type":260,"upTitle":261,"title":317,"lead":261,"url":318,"cover":319,"category":324,"publishedAt":325,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106744,"روزنامه اقتصاد پویا ۲۷آبان","\u002Fnews\u002F106744\u002Fروزنامه-اقتصاد-پویا-۲۷آبان",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":261,"caption":261,"src":323},"2026\u002F11\u002F106746",1280,932,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106746.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T11:07:07Z",{"id":327,"type":260,"upTitle":261,"title":328,"lead":329,"url":330,"cover":331,"category":336,"publishedAt":339,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106741,"خیز بلند رایتل برای تغییر بازی در بازار ارتباطات؛ نسل پنجم آمد، جایگاه اپراتور تغییر می‌کند","رایتل در آستانه پانزدهمین سالروز تأسیس خود، با ورود رسمی به نسل پنجم تلفن همراه (۵G)، از استراتژی جدید خود برای تغییر جایگاه در صنعت فناوری اطلاعات کشور خبر داد. به گفته مدیرعامل این شرکت، تمرکز رایتل دیگر بر رقابت سنتی…","\u002Fnews\u002F106741\u002Fخیز-بلند-رایتل-برای-تغییر-بازی-در-بازار-ارتباطات-نسل-پنجم",{"path":332,"ext":267,"width":333,"height":334,"alt":261,"caption":261,"src":335},"2026\u002F11\u002F106742",1109,742,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106742.jpg",{"id":337,"name":11,"slug":338,"color":261},258,"ict","2026-11-17T15:54:09Z",{"id":341,"type":260,"upTitle":261,"title":342,"lead":343,"url":344,"cover":345,"category":350,"publishedAt":353,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106737,"مدنی‌زاده: اجازه ندادیم اقتصاد وارد مسیر ابرتورمی شود","وزیر اقتصاد با اشاره به اقدامات دولت و همکاری بانک مرکزی اعلام کرد از تشدید تورم و ورود اقتصاد به شرایط ابرتورمی جلوگیری شده و روند رشد ماهانه قیمت‌ها نیز تحت کنترل قرار گرفته است.","\u002Fnews\u002F106737\u002Fمدنیزاده-اجازه-ندادیم-اقتصاد-وارد-مسیر-ابرتورمی-شود",{"path":346,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":349},"2026\u002F11\u002F106738",720,480,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106738.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},249,"macroeconomy","2026-11-17T08:31:20Z",{"id":355,"type":260,"upTitle":356,"title":357,"lead":358,"url":359,"cover":360,"category":365,"publishedAt":368,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106735,"رئیس سازمان بورس عنوان کرد","ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش توان نظام مالی کشور","رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تأکید بر نقش تشکیل سرمایه در رشد اقتصادی کشور گفت: رشد اقتصادی از مسیر تشکیل سرمایه محقق می‌شود و در این زمینه، نهادهای مالی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. در این میان بهره‌گیری از…","\u002Fnews\u002F106735\u002Fضرورت-استفاده-از-فناوریهای-نوین-برای-افزایش-توان-نظام-مالی",{"path":361,"ext":267,"width":362,"height":363,"alt":261,"caption":261,"src":364},"2024\u002F09\u002F72402",900,600,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F09\u002F72402.jpg",{"id":366,"name":23,"slug":367,"color":261},256,"bourse","2026-11-17T08:26:34Z",{"issueDate":370,"issueNumber":261,"url":318,"external":8,"cover":371,"coverImageUrl":261},"2026-11-18",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":372,"caption":261,"src":323},"روزنامه اقتصاد پویا",[],[375],{"id":376,"placement":377,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":379},2,"articleEnd","code","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-article-display-12433\">\u003C\u002Fdiv>",3,[382],{"name":383,"slug":384,"isDefault":385,"current":386,"days":389,"updatedAt":408},"تهران","tehran",true,{"temperature":387,"code":380,"humidity":388,"wind":287,"isDay":8},12,61,[390,394,398,401,405],{"date":391,"code":380,"max":392,"min":393},"2026-11-22",20,8,{"date":395,"code":380,"max":396,"min":397},"2026-11-23",22,10,{"date":399,"code":376,"max":396,"min":400},"2026-11-24",9,{"date":402,"code":403,"max":404,"min":393},"2026-11-25",1,21,{"date":406,"code":407,"max":392,"min":287},"2026-11-26",0,"2026-11-22T18:17:07Z",{"id":410,"type":411,"upTitle":412,"title":413,"subTitle":261,"lead":414,"bodyHtml":415,"slug":416,"url":417,"cover":418,"gallery":422,"videoEmbed":261,"category":261,"breadcrumbs":423,"tags":427,"author":431,"authorName":261,"sourceName":261,"sourceUrl":261,"publishedAt":434,"updatedAt":435,"readingMinutes":436,"isFeatured":8,"isBreaking":8,"isSponsored":8,"needsBody":8,"allowComments":385,"commentCount":407,"seo":437,"related":438},105578,"report","گزارش اقتصاد پویا از جایگاه ایران در اقتصادهای جهان؛","آزادی اقتصادی زیر سایه نااطمینانی","اقتصاد پویا \u002F سرویس اقتصاد سیاسی- قرار گرفتن ایران در رتبه‌های پایینی شاخص‌های بین‌المللی آزادی اقتصادی، تصویری نگران‌کننده از وضعیت محیط کسب‌وکار، کیفیت نهادهای اقتصادی و محدودیت‌های پیش‌روی فعالیت بخش خصوصی ارائه می‌کند. بر اساس داده‌های اعلام‌شده، ایران در گزارش مؤسسه فریزر برای سال ۲۰۲۳ امتیاز ۴.۳۷ از ۱۰ را کسب کرده و در رتبه ۱۶۱ قرار گرفته است. همچنین در شاخص آزادی اقتصادی بنیاد هریتیج در سال ۲۰۲۶، امتیاز ایران ۴۱.۸ از ۱۰۰ و رتبه آن ۱۶۹ در میان ۱۸۴ کشور گزارش شده است. اگرچه این دو شاخص از روش‌شناسی، متغیرها و دوره‌های ارزیابی متفاوتی استفاده می‌کنند و مقایسه مستقیم امتیازهای آنها درست نیست، قرار گرفتن ایران در انتهای هر دو رتبه‌بندی، ضرورت بازنگری در ساختار اقتصادی و قواعد حاکم بر فعالیت‌های تولیدی و تجاری را برجسته می‌کند.","\u003Cp>کریمی\u002F آزادی اقتصادی صرفاً به معنای کنار رفتن دولت از اقتصاد یا واگذاری همه امور به بازار نیست. این مفهوم مجموعه‌ای از عوامل را در بر می‌گیرد؛ از امنیت حقوق مالکیت و امکان انعقاد قراردادهای قابل اتکا گرفته تا ثبات مقررات، دسترسی به بازار، آزادی مبادلات، کیفیت نظام پولی، اندازه و کارآمدی دولت و میزان موانع پیش‌روی کسب‌وکارها. اقتصادی می‌تواند از حضور گسترده دولت برخوردار باشد، اما با قواعد شفاف، رقابت‌پذیری و پاسخ‌گویی نهادی، فضای قابل پیش‌بینی‌تری برای سرمایه‌گذاری فراهم کند. در مقابل، حتی اگر در قوانین از حمایت از بخش خصوصی سخن گفته شود، تغییرات مکرر مقررات، چندگانگی نرخ‌ها، محدودیت‌های تجاری و نبود اطمینان نسبت به آینده می‌تواند انگیزه سرمایه‌گذاری بلندمدت را تضعیف کند.مسئله اصلی برای ایران آن است که فاصله با اقتصادهای دارای آزادی اقتصادی بیشتر، تنها در یک رتبه یا امتیاز خلاصه نمی‌شود. این فاصله می‌تواند در تصمیم روزانه یک تولیدکننده برای توسعه کارخانه، انتخاب یک کارآفرین برای آغاز فعالیت، تصمیم یک صادرکننده برای بازگرداندن ارز و برنامه‌ریزی یک سرمایه‌گذار برای چند سال آینده خود را نشان دهد. هرچه قواعد اقتصادی پیچیده‌تر و پیش‌بینی‌ناپذیرتر باشند، هزینه تصمیم‌گیری افزایش می‌یابد و بخشی از انرژی بنگاه‌ها به‌جای تولید، نوآوری و افزایش بهره‌وری، صرف سازگاری با مقررات متغیر و مدیریت ریسک‌های غیرتجاری می‌شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>رتبه پایین؛ حاصل یک مسئله ساختاری و بلندمدت\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>داده‌های تاریخی مؤسسه فریزر نشان می‌دهد وضعیت آزادی اقتصادی ایران در همه دوره‌ها یکسان نبوده و امتیاز کشور در مقاطعی در سطوح بالاتری قرار گرفته است. همین تفاوت‌های تاریخی اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد عملکرد اقتصادی و جایگاه ایران را نمی‌توان صرفاً با ویژگی‌های ثابت جغرافیایی یا منابع طبیعی توضیح داد. کیفیت سیاست‌گذاری، شرایط تجارت خارجی، نحوه اداره نظام پولی و مالی و میزان اطمینان فعالان اقتصادی به قواعد حاکم، همگی می‌توانند بر ارزیابی وضعیت آزادی اقتصادی اثر بگذارند.با این حال، روند بلندمدت و قرار گرفتن ایران در رتبه‌های پایین سال‌های اخیر، ضرورت بررسی ریشه‌های نهادی را مطرح می‌کند. در اقتصادی که بنگاه‌ها برای واردات مواد اولیه، تأمین ارز، قیمت‌گذاری، صادرات و حتی برنامه‌ریزی تولید با مقررات متعدد و متغیر روبه‌رو هستند، هزینه مبادله افزایش می‌یابد. این هزینه همیشه در صورت‌های مالی با عنوان مشخصی دیده نمی‌شود، اما به شکل تأخیر در تصمیم‌گیری، افزایش سرمایه در گردش، کاهش تمایل به سرمایه‌گذاری و محدود شدن افق برنامه‌ریزی ظاهر می‌شود.البته نمی‌توان همه مشکلات اقتصاد ایران را به آزادی اقتصادی یا رتبه‌های بین‌المللی نسبت داد. تحریم‌ها، محدودیت دسترسی به نظام مالی جهانی، نااطمینانی سیاسی و شوک‌های خارجی نیز بر فعالیت اقتصادی اثر دارند. افزون بر این، شاخص‌های بین‌المللی تصویری فشرده از واقعیتی پیچیده ارائه می‌کنند و ممکن است همه تفاوت‌های ساختاری و شرایط خاص کشورها را به‌طور کامل منعکس نکنند. با وجود این ملاحظات، هم‌زمانی رتبه پایین در دو ارزیابی متفاوت، دلیلی برای نادیده گرفتن پیام اصلی آنها نیست: محیط اقتصادی ایران با موانع قابل توجهی در مسیر فعالیت آزاد، باثبات و قابل پیش‌بینی بنگاه‌ها مواجه است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>بخش خصوصی؛ میان شعار حمایت و واقعیت مقررات\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری به چیزی فراتر از وعده‌های حمایتی نیاز دارد. کارآفرین باید بداند مقررات در افق قابل قبولی ثابت می‌مانند، قراردادها قابلیت اجرا دارند، دسترسی به مواد اولیه و بازار با تغییرات ناگهانی مختل نمی‌شود و موفقیت اقتصادی به‌جای برخورداری از امتیازهای خاص، بیش از هر چیز به بهره‌وری و توان رقابت وابسته است. هر اندازه فاصله میان این انتظارات و واقعیت بیشتر شود، انگیزه توسعه فعالیت رسمی کاهش می‌یابد و منابع اقتصادیممکن است به سمت فعالیت‌های کوتاه‌مدت، کم‌ریسک‌تر یا غیرمولد حرکت کنند.یکی از چالش‌های مهم، مداخله‌های پیش‌بینی‌ناپذیر در بازارهاست. تغییرات ناگهانی در مقررات صادرات و واردات، محدودیت‌های متغیر ارزی، قیمت‌گذاری‌های دستوری و تصمیم‌هایی که بدون ارزیابی کافی از آثار آنها بر زنجیره تولید اتخاذ می‌شوند، می‌توانند محاسبات بنگاه‌ها را بر هم بزنند. در چنین شرایطی، حتی بنگاهی که از فناوری، نیروی انسانی و بازار مناسبی برخوردار است، ممکن است نتواند برای توسعه فعالیت خود برنامه‌ای پایدار طراحی کند.از سوی دیگر، آزادی اقتصادی بدون رقابت مؤثر و نظارت بر انحصارها نیز نمی‌تواند به نتیجه مطلوب برسد. کاهش موانع ورود به بازار باید با اجرای برابر قانون، شفافیت قراردادها، مقابله با رانت و جلوگیری از دسترسی انحصاری به منابع همراه باشد. هدف، جایگزین کردن انحصار دولتی با انحصار خصوصی نیست؛ بلکه باید شرایطی ایجاد شود که بنگاه‌ها بر اساس کیفیت، قیمت، نوآوری و بهره‌وری رقابت کنند. دولتی که به‌جای دخالت روزمره در تصمیم‌های تجاری، بر تنظیم‌گری شفاف، تأمین زیرساخت عمومی و اجرای عادلانه قوانین تمرکز کند، می‌تواند زمینه فعالیت مولد را تقویت کند. \u003C\u002Fp>\n\u003Cp>اصلاحات اقتصادی؛ فراتر از تغییر یک رتبه\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>بهبود جایگاه ایران در شاخص‌های آزادی اقتصادی، با یک بخشنامه یا تغییر مقطعی در سیاست‌ها محقق نمی‌شود. نخستین گام، کاهش نااطمینانی و ایجاد ثبات در قواعد اقتصادی است. مقررات باید تا حد امکان روشن، قابل دسترس و قابل پیش‌بینی باشند و تغییر آنها با اعلام قبلی، مشورت با فعالان اقتصادی و ارزیابی آثار احتمالی صورت گیرد. همچنین، حذف رویه‌های زائد و کاهش مجوزهای غیرضروری می‌تواند هزینه ورود به فعالیت رسمی را پایین بیاورد و فضای مناسب‌تری برای بنگاه‌های کوچک و متوسط ایجاد کند.مهم دیگر، تقویت حقوق مالکیت و امنیت قراردادهاست. سرمایه‌گذاری زمانی شکل می‌گیرد که صاحبان سرمایه نسبت به امکان حفظ دارایی، اجرای قرارداد و حل‌وفصل منصفانه اختلافات اطمینان داشته باشند. شفافیت بودجه، انضباط مالی، استقلال و اعتبار سیاست پولی و کاهش زمینه‌های ایجاد رانت نیز از عواملی هستند که می‌توانند به ثبات بیشتر محیط اقتصادی کمک کنند. در حوزه تجارت خارجی، حرکت به سمت مقررات باثبات‌تر و کاهش محدودیت‌های غیرضروری، در کنار تلاش برای کاستن از آثار تحریم‌ها، می‌تواند هزینه مبادلات را کاهش دهد؛ هرچند رفع محدودیت‌های خارجی نیز به تصمیم‌ها و شرایطی فراتر از سیاست داخلی وابسته است. رتبه پایین ایران در گزارش‌های فریزر و هریتیج را باید نه حکم قطعی درباره همه ظرفیت‌های اقتصاد کشور، بلکه هشداری درباره کیفیت محیط فعالیت اقتصادی دانست. ایران از نیروی انسانی، بازار داخلی، منابع طبیعی و ظرفیت‌های تولیدی قابل توجهی برخوردار است؛ اما برخورداری از این ظرفیت‌ها به‌تنهایی رشد پایدار و افزایش رفاه را تضمین نمی‌کند. اگر قواعد اقتصادی به‌گونه‌ای طراحی نشوند که سرمایه‌گذاری مولد، رقابت سالم و فعالیت بخش خصوصی را تقویت کنند، بخشی از این توان بالقوه بلااستفاده می‌ماند. مسئله اساسی، صرفاً بهتر شدن یک رتبه بین‌المللی نیست؛ بلکه ایجاد اقتصادی است که در آن تولیدکننده بتواند برای آینده برنامه‌ریزی کند، کارآفرین برای ورود به بازار با موانع غیرضروری روبه‌رو نباشد و موفقیت اقتصادی بیش از هر چیز از مسیر نوآوری، کارآمدی و رقابت به دست آید.\u003C\u002Fp>","آزادی-اقتصادی-زیر-سایه-نااطمینانی","\u002Fnews\u002F105578\u002Fآزادی-اقتصادی-زیر-سایه-نااطمینانی",{"path":419,"ext":267,"width":299,"height":420,"alt":413,"caption":261,"src":421},"2021\u002F08\u002F29116",679,"\u002Fmedia\u002F2021\u002F08\u002F29116.jpg",[],[424],{"name":425,"url":426},"اقتصاد پویا","\u002F",[428],{"name":429,"slug":430},"آزادی اقتصادی","آزادی-اقتصادی",{"name":432,"slug":433},"مونا ربیعیان","مونا-ربیعیان","2026-10-11T06:36:53Z","2026-10-11T06:36:54Z",5,{"title":261,"description":261,"canonical":261,"noIndex":8},[],{"name":425,"description":440,"ga4MeasurementId":441,"adsEnabled":385,"jaaarArchiveUrl":442},"سایت خبری و تحلیلی اقتصاد پویا","G-JXE5N6TMHY","https:\u002F\u002Fwww.jaaar.com\u002Fkiosk\u002Farchives\u002FEqtesad_pooya"]