[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"layout":3,"weather-default":387,"article-90558":416,"site-settings":483},{"header":4,"footer":240,"breaking":257,"latestPrintIssue":369,"social":373,"ads":374,"articleAdAfterParagraph":381},[5,42,44,46,48,68,96,100,124,148,236],{"title":6,"url":7,"external":8,"children":9},"اقتصادی","\u002Fcategory\u002Feconomy",false,[10,14,18,22,26,30,34,38],{"title":11,"url":12,"external":8,"children":13},"ارتباطات و دنیای دیجیتال","\u002Fcategory\u002Fict",[],{"title":15,"url":16,"external":8,"children":17},"اقتصاد کلان","\u002Fcategory\u002Fmacroeconomy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":21},"بانک و بیمه","\u002Fcategory\u002Fbank-insurance",[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":25},"بورس","\u002Fcategory\u002Fbourse",[],{"title":27,"url":28,"external":8,"children":29},"راه و مسکن","\u002Fcategory\u002Fhousing-roads",[],{"title":31,"url":32,"external":8,"children":33},"صنعت و معدن","\u002Fcategory\u002Findustry-mining",[],{"title":35,"url":36,"external":8,"children":37},"کشاورزی","\u002Fcategory\u002Fagriculture",[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":41},"نفت و انرژی","\u002Fcategory\u002Fenergy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":43},[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":45},[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":47},[],{"title":49,"url":50,"external":8,"children":51},"سیاسی","\u002Fcategory\u002Fpolitics",[52,56,60,64],{"title":53,"url":54,"external":8,"children":55},"دفاعی و امنیتی","\u002Fcategory\u002Fdefense-security",[],{"title":57,"url":58,"external":8,"children":59},"دولت","\u002Fcategory\u002Fgovernment",[],{"title":61,"url":62,"external":8,"children":63},"سیاست","\u002Fcategory\u002Fdomestic-politics",[],{"title":65,"url":66,"external":8,"children":67},"مجلس","\u002Fcategory\u002Fparliament",[],{"title":69,"url":70,"external":8,"children":71},"اجتماعی","\u002Fcategory\u002Fsociety",[72,76,80,84,88,92],{"title":73,"url":74,"external":8,"children":75},"آموزش","\u002Fcategory\u002Feducation",[],{"title":77,"url":78,"external":8,"children":79},"جامعه","\u002Fcategory\u002Fcommunity",[],{"title":81,"url":82,"external":8,"children":83},"حوادث، انتظامی","\u002Fcategory\u002Fincidents",[],{"title":85,"url":86,"external":8,"children":87},"سلامت و رفاه","\u002Fcategory\u002Fhealth-welfare",[],{"title":89,"url":90,"external":8,"children":91},"شهری","\u002Fcategory\u002Furban",[],{"title":93,"url":94,"external":8,"children":95},"محیط زیست","\u002Fcategory\u002Fenvironment",[],{"title":97,"url":98,"external":8,"children":99},"بین الملل","\u002Fcategory\u002Finternational",[],{"title":101,"url":102,"external":8,"children":103},"ورزشی","\u002Fcategory\u002Fsport",[104,108,112,116,120],{"title":105,"url":106,"external":8,"children":107},"بسکتبال","\u002Fcategory\u002Fbasketball",[],{"title":109,"url":110,"external":8,"children":111},"فوتبال","\u002Fcategory\u002Ffootball",[],{"title":113,"url":114,"external":8,"children":115},"کشتی و وزنه برداری","\u002Fcategory\u002Fwrestling-weightlifting",[],{"title":117,"url":118,"external":8,"children":119},"والیبال","\u002Fcategory\u002Fvolleyball",[],{"title":121,"url":122,"external":8,"children":123},"ورزش های رزمی","\u002Fcategory\u002Fmartial-arts",[],{"title":125,"url":126,"external":8,"children":127},"فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fculture",[128,132,136,140,144],{"title":129,"url":130,"external":8,"children":131},"رسانه","\u002Fcategory\u002Fmedia",[],{"title":133,"url":134,"external":8,"children":135},"سینما و تئاتر","\u002Fcategory\u002Fcinema-theater",[],{"title":137,"url":138,"external":8,"children":139},"گردشگری","\u002Fcategory\u002Ftourism",[],{"title":141,"url":142,"external":8,"children":143},"موسیقی","\u002Fcategory\u002Fmusic",[],{"title":145,"url":146,"external":8,"children":147},"میراث فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fheritage",[],{"title":149,"url":150,"external":8,"children":151},"استان ها","\u002Fcategory\u002Fprovinces",[152,156,160,164,168,172,176,180,184,188,192,196,200,204,208,212,216,220,224,228,232],{"title":153,"url":154,"external":8,"children":155},"آذربایجان شرقی","\u002Fcategory\u002Fآذربایجان-شرقی",[],{"title":157,"url":158,"external":8,"children":159},"اردبیل","\u002Fcategory\u002Fاردبیل",[],{"title":161,"url":162,"external":8,"children":163},"اصفهان","\u002Fcategory\u002Fاصفهان",[],{"title":165,"url":166,"external":8,"children":167},"البرز","\u002Fcategory\u002Fالبرز",[],{"title":169,"url":170,"external":8,"children":171},"بوشهر","\u002Fcategory\u002Fبوشهر",[],{"title":173,"url":174,"external":8,"children":175},"خراسان رضوی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-رضوی",[],{"title":177,"url":178,"external":8,"children":179},"خراسان شمالی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-شمالی",[],{"title":181,"url":182,"external":8,"children":183},"خوزستان","\u002Fcategory\u002Fخوزستان",[],{"title":185,"url":186,"external":8,"children":187},"سیستان و بلوچستان","\u002Fcategory\u002Fسیستان-و-بلوچستان",[],{"title":189,"url":190,"external":8,"children":191},"فارس","\u002Fcategory\u002Fفارس",[],{"title":193,"url":194,"external":8,"children":195},"قزوین","\u002Fcategory\u002Fقزوین",[],{"title":197,"url":198,"external":8,"children":199},"قم","\u002Fcategory\u002Fقم",[],{"title":201,"url":202,"external":8,"children":203},"کردستان","\u002Fcategory\u002Fکردستان",[],{"title":205,"url":206,"external":8,"children":207},"کرمان","\u002Fcategory\u002Fکرمان",[],{"title":209,"url":210,"external":8,"children":211},"کرمانشاه","\u002Fcategory\u002Fکرمانشاه",[],{"title":213,"url":214,"external":8,"children":215},"گلستان","\u002Fcategory\u002Fگلستان",[],{"title":217,"url":218,"external":8,"children":219},"لرستان","\u002Fcategory\u002Fلرستان",[],{"title":221,"url":222,"external":8,"children":223},"مازندران","\u002Fcategory\u002Fمازندران",[],{"title":225,"url":226,"external":8,"children":227},"مرکزی","\u002Fcategory\u002Fمرکزی",[],{"title":229,"url":230,"external":8,"children":231},"هرمزگان","\u002Fcategory\u002Fهرمزگان",[],{"title":233,"url":234,"external":8,"children":235},"همدان","\u002Fcategory\u002Fهمدان",[],{"title":237,"url":238,"external":8,"children":239},"یادداشت","\u002Fnotes",[],[241,245,249,253],{"title":242,"url":243,"external":8,"children":244},"درباره ما","\u002Fpage\u002Fabout",[],{"title":246,"url":247,"external":8,"children":248},"تماس با ما","\u002Fpage\u002Fcontact",[],{"title":250,"url":251,"external":8,"children":252},"نسخه چاپی","\u002Fnewspaper",[],{"title":254,"url":255,"external":8,"children":256},"آرشیو اخبار","\u002Farchive",[],[258,275,291,303,315,326,340,354],{"id":259,"type":260,"upTitle":261,"title":262,"lead":263,"url":264,"cover":265,"category":271,"publishedAt":274,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106775,"news",null,"شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد","بانک مرکزی اعلام کرد از زمان رونمایی سامانه «حسام»، شبکه بانکی به یک میلیون و ۶۶۸ هزار و ۵۳۶ درخواست پاسخ داده است.","\u002Fnews\u002F106775\u002Fشبکه-بانکی-به-بیش-از-یک-میلیون-و-۶۶۸-هزار-درخواست-حسام-پاسخ",{"path":266,"ext":267,"width":268,"height":269,"alt":261,"caption":261,"src":270},"2026\u002F11\u002F106776","jpg",180,120,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106776.jpg",{"id":272,"name":19,"slug":273,"color":261},251,"bank-insurance","2026-11-18T12:47:43Z",{"id":276,"type":260,"upTitle":277,"title":278,"lead":279,"url":280,"cover":281,"category":286,"publishedAt":290,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106772,"رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران در سفر به گیلان مطرح کرد","تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری برای توسعه تولید و تجارت گیلان","رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران ضمن اشاره به ظرفیت‌های راهبردی استان گیلان در حوزه حمل‌ونقل و تجارت ریلی، آبی، دریایی و هوایی،از تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری با هدف پاسخ‌گویی به نیازها و رفع خلاهای حوزه تولید و تجارت…","\u002Fnews\u002F106772\u002Fتدوین-۲۰-بسته-سرمایهگذاری-برای-توسعه-تولید-و-تجارت-گیلان",{"path":282,"ext":267,"width":283,"height":284,"alt":261,"caption":261,"src":285},"2026\u002F11\u002F106773",550,333,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106773.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},6,"society","teal","2026-11-18T12:23:49Z",{"id":292,"type":260,"upTitle":261,"title":293,"lead":294,"url":295,"cover":296,"category":301,"publishedAt":302,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106769,"اقتصاد چرخشی؛ مسیر فولاد هرمزگان برای بازیابی منابع و خلق ارزش افزوده","مدیرعامل شرکت نگین فولاد هرمزگان ، با تشریح رویکردهای فولاد هرمزگان در حوزه اقتصاد چرخشی، از برنامه‌های این مجموعه برای کاهش ضایعات، بازگشت اقلام قابل استفاده به چرخه تولید و بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌های راکد خبر…","\u002Fnews\u002F106769\u002Fاقتصاد-چرخشی-مسیر-فولاد-هرمزگان-برای-بازیابی-منابع-و-خلق",{"path":297,"ext":267,"width":298,"height":299,"alt":261,"caption":261,"src":300},"2026\u002F11\u002F106770",750,1000,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106770.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:22:29Z",{"id":304,"type":260,"upTitle":261,"title":305,"lead":306,"url":307,"cover":308,"category":313,"publishedAt":314,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106766,"فولاد مبارکه به دنبال عبور از بازیافت سنتی و استقرار الگوی جامع اقتصاد چرخشی","مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، با تأکید بر اینکه اقتصاد چرخشی مفهومی فراتر از مدیریت پسماند و بازیافت است، مدیریت هوشمند منابع و خلق ارزش اقتصادی را از مهم‌ترین اهداف این رویکرد دانست و گفت: فولاد مبارکه در حال تدوین…","\u002Fnews\u002F106766\u002Fفولاد-مبارکه-به-دنبال-عبور-از-بازیافت-سنتی-و-استقرار-الگوی",{"path":309,"ext":267,"width":310,"height":311,"alt":261,"caption":261,"src":312},"2026\u002F11\u002F106767",675,793,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106767.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:19:00Z",{"id":316,"type":260,"upTitle":261,"title":317,"lead":261,"url":318,"cover":319,"category":324,"publishedAt":325,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106744,"روزنامه اقتصاد پویا ۲۷آبان","\u002Fnews\u002F106744\u002Fروزنامه-اقتصاد-پویا-۲۷آبان",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":261,"caption":261,"src":323},"2026\u002F11\u002F106746",1280,932,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106746.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T11:07:07Z",{"id":327,"type":260,"upTitle":261,"title":328,"lead":329,"url":330,"cover":331,"category":336,"publishedAt":339,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106741,"خیز بلند رایتل برای تغییر بازی در بازار ارتباطات؛ نسل پنجم آمد، جایگاه اپراتور تغییر می‌کند","رایتل در آستانه پانزدهمین سالروز تأسیس خود، با ورود رسمی به نسل پنجم تلفن همراه (۵G)، از استراتژی جدید خود برای تغییر جایگاه در صنعت فناوری اطلاعات کشور خبر داد. به گفته مدیرعامل این شرکت، تمرکز رایتل دیگر بر رقابت سنتی…","\u002Fnews\u002F106741\u002Fخیز-بلند-رایتل-برای-تغییر-بازی-در-بازار-ارتباطات-نسل-پنجم",{"path":332,"ext":267,"width":333,"height":334,"alt":261,"caption":261,"src":335},"2026\u002F11\u002F106742",1109,742,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106742.jpg",{"id":337,"name":11,"slug":338,"color":261},258,"ict","2026-11-17T15:54:09Z",{"id":341,"type":260,"upTitle":261,"title":342,"lead":343,"url":344,"cover":345,"category":350,"publishedAt":353,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106737,"مدنی‌زاده: اجازه ندادیم اقتصاد وارد مسیر ابرتورمی شود","وزیر اقتصاد با اشاره به اقدامات دولت و همکاری بانک مرکزی اعلام کرد از تشدید تورم و ورود اقتصاد به شرایط ابرتورمی جلوگیری شده و روند رشد ماهانه قیمت‌ها نیز تحت کنترل قرار گرفته است.","\u002Fnews\u002F106737\u002Fمدنیزاده-اجازه-ندادیم-اقتصاد-وارد-مسیر-ابرتورمی-شود",{"path":346,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":349},"2026\u002F11\u002F106738",720,480,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106738.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},249,"macroeconomy","2026-11-17T08:31:20Z",{"id":355,"type":260,"upTitle":356,"title":357,"lead":358,"url":359,"cover":360,"category":365,"publishedAt":368,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106735,"رئیس سازمان بورس عنوان کرد","ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش توان نظام مالی کشور","رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تأکید بر نقش تشکیل سرمایه در رشد اقتصادی کشور گفت: رشد اقتصادی از مسیر تشکیل سرمایه محقق می‌شود و در این زمینه، نهادهای مالی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. در این میان بهره‌گیری از…","\u002Fnews\u002F106735\u002Fضرورت-استفاده-از-فناوریهای-نوین-برای-افزایش-توان-نظام-مالی",{"path":361,"ext":267,"width":362,"height":363,"alt":261,"caption":261,"src":364},"2024\u002F09\u002F72402",900,600,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F09\u002F72402.jpg",{"id":366,"name":23,"slug":367,"color":261},256,"bourse","2026-11-17T08:26:34Z",{"issueDate":370,"issueNumber":261,"url":318,"external":8,"cover":371,"coverImageUrl":261},"2026-11-18",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":372,"caption":261,"src":323},"روزنامه اقتصاد پویا",[],[375,380,384],{"id":376,"placement":377,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":379},2,"articleEnd","code","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-article-display-12433\">\u003C\u002Fdiv>",{"id":381,"placement":382,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":383},3,"siteWide","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-footer-sticky-12471\">\u003C\u002Fdiv>",{"id":385,"placement":382,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":386},11,"\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-notification-12475\">\u003C\u002Fdiv>",[388],{"name":389,"slug":390,"isDefault":391,"current":392,"days":396,"updatedAt":415},"تهران","tehran",true,{"temperature":393,"code":381,"humidity":394,"wind":395,"isDay":8},15,58,5,[397,401,405,408,412],{"date":398,"code":381,"max":399,"min":400},"2026-11-22",20,8,{"date":402,"code":381,"max":403,"min":404},"2026-11-23",22,10,{"date":406,"code":376,"max":403,"min":407},"2026-11-24",9,{"date":409,"code":410,"max":411,"min":400},"2026-11-25",1,21,{"date":413,"code":414,"max":399,"min":287},"2026-11-26",0,"2026-11-22T15:41:09Z",{"id":417,"type":418,"upTitle":419,"title":420,"subTitle":261,"lead":421,"bodyHtml":422,"slug":423,"url":424,"cover":425,"gallery":430,"videoEmbed":261,"category":261,"breadcrumbs":431,"tags":435,"author":438,"authorName":261,"sourceName":261,"sourceUrl":261,"publishedAt":441,"updatedAt":442,"readingMinutes":287,"isFeatured":8,"isBreaking":8,"isSponsored":8,"needsBody":8,"allowComments":391,"commentCount":414,"seo":443,"related":444},90558,"report","بررسی اقتصاد پویا از مهاجرت خاموش مستاجران به جنوب شهر؛","مستاجران در سختی","بازار اجاره مسکن در تهران در آستانه فصل جابه‌جایی، وارد یکی از پیچیده‌ترین و پرتنش‌ترین دوره‌های خود شده است؛ دوره‌ای که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً ادامه روندهای سال‌های گذشته دانست. مجموعه‌ای از عوامل هم‌زمان—از شوک‌های اقتصادی و کاهش درآمد خانوارها گرفته تا نااطمینانی‌های ناشی از فضای امنیتی و اختلال در زیرساخت‌های ارتباطی—باعث شده‌اند معادله سنتی عرضه و تقاضا در این بازار دستخوش تغییرات جدی شود. در چنین شرایطی، مفاهیمی مانند «فورس‌ماژور» نیز به بحث‌های روز تبدیل شده‌اند، اما آن‌گونه که فعالان بازار تأکید می‌کنند، این مفهوم در عمل جایگاهی در قراردادهای اجاره فعلی ندارد.","\u003Cp>در این میان، روایت‌هایی از مهاجرت اجباری مستأجران، افزایش فشار بر خانوارهای کم‌درآمد و شکل‌گیری شکاف عمیق‌تر میان توان مالی مردم و قیمت‌های پیشنهادی، تصویری نگران‌کننده از آینده بازار اجاره ترسیم می‌کند؛ بازاری که دیگر نه‌تنها یک مسئله اقتصادی، بلکه به یک بحران اجتماعی در حال گسترش تبدیل شده است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>فروپاشی تعادل بازار؛ کاهش فایل، افزایش تقاضای ناگزیر\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>بررسی‌های میدانی از بنگاه‌های املاک و پلتفرم‌های آنلاین نشان می‌دهد که در هفته‌های اخیر، تعداد فایل‌های اجاره کاهش یافته است؛ پدیده‌ای که در نگاه اول ممکن است فصلی و طبیعی به نظر برسد، اما این‌بار با نشانه‌هایی متفاوت همراه شده است. برخلاف سال‌های گذشته که کاهش فایل‌ها در فروردین‌ماه بیشتر ناشی از پایان جابه‌جایی‌های پیش از نوروز بود، اکنون عوامل دیگری نیز در این روند دخیل شده‌اند.بخشی از مالکان، به‌ویژه در مناطق خاص، تمایل بیشتری به بازگشت به واحدهای خود پیدا کرده‌اند. این تصمیم، که می‌تواند ناشی از نااطمینانی‌های اقتصادی یا تغییر شرایط زندگی باشد، عملاً عرضه را محدودتر کرده است. در مقابل، تقاضا نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه در برخی موارد افزایش نیز داشته است. خانوارهایی که به دلایل مختلف—از جمله نگرانی‌های محیطی، تغییر محل کار یا کاهش درآمد—ناچار به جابه‌جایی شده‌اند، به این تقاضای فشرده دامن زده‌اند.این عدم تعادل، به‌سرعت خود را در قیمت‌ها نشان داده است. حتی در فایل‌های محدود موجود نیز نشانه‌هایی از افزایش نرخ‌ها دیده می‌شود. در چنین فضایی، مستأجران با انتخاب‌های کمتری مواجه‌اند و همین موضوع قدرت چانه‌زنی آن‌ها را کاهش می‌دهد. نتیجه، بازاری است که در آن قیمت‌ها نه‌تنها تابع تورم عمومی، بلکه تحت تأثیر فشار روانی و انتظارات افزایشی نیز قرار گرفته‌اند.در کنار این عوامل، اختلالات اینترنتی نیز نقش مهمی در شکل‌گیری وضعیت فعلی داشته است. پلتفرم‌های آنلاین که در سال‌های اخیر به یکی از اصلی‌ترین ابزارهای جست‌وجوی مسکن تبدیل شده بودند، با محدودیت‌هایی مواجه شده‌اند. این اختلال، جریان اطلاعات را کند کرده و دسترسی مستأجران به گزینه‌های موجود را دشوارتر ساخته است. در نتیجه، بازار بیش از پیش به روابط سنتی و مراجعه حضوری به بنگاه‌ها وابسته شده؛ روندی که می‌تواند شفافیت را کاهش دهد و زمینه‌ساز افزایش قیمت‌های غیرواقعی شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>فورس‌ماژور یا سوءبرداشت؟ مرز قانون و واقعیت بازار\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>در میان تنش‌های اخیر بازار اجاره، مفهوم «فورس‌ماژور» یا شرایط قهری، به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات تبدیل شده است. برخی مالکان و حتی مستأجران تلاش کرده‌اند شرایط خاص اقتصادی و اجتماعی را به‌عنوان مصداقی از فورس‌ماژور تلقی کنند؛ برداشتی که به گفته کارشناسان، از نظر حقوقی محل تردید جدی است.در تعریف کلاسیک، فورس‌ماژور به شرایطی اطلاق می‌شود که انجام تعهدات قراردادی را عملاً غیرممکن کند؛ مانند وقوع بلایای طبیعی یا جنگی که به‌طور مستقیم مانع اجرای قرارداد شود. اما در وضعیت فعلی، اگرچه فشارهای اقتصادی و نااطمینانی‌ها افزایش یافته، اما زیرساخت‌های اصلی همچنان فعال‌اند: بانک‌ها کار می‌کنند، نقل‌وانتقال پول امکان‌پذیر است و موانع حقوقی جدی برای اجرای قراردادها وجود ندارد.با این حال، در عمل مشاهده می‌شود که برخی مالکان پرداخت ودیعه را به یافتن مستأجر جدید مشروط می‌کنند یا مستأجران به دلیل مشکلات مالی، در پرداخت اجاره تأخیر دارند و این شرایط را به وضعیت کلی کشور نسبت می‌دهند. این رفتارها، اگرچه ممکن است از منظر انسانی قابل درک باشد، اما از نظر حقوقی نمی‌تواند تحت عنوان فورس‌ماژور توجیه شود.مشکل اصلی در اینجا، فاصله میان قانون و واقعیت اقتصادی است. قانون، بر اجرای دقیق تعهدات تأکید دارد، اما واقعیت بازار نشان می‌دهد که بسیاری از بازیگران آن، توان پایبندی کامل به این تعهدات را ندارند. این شکاف، زمینه‌ساز بروز تنش‌های متعدد میان موجران و مستأجران شده است.از سوی دیگر، زنجیره به‌هم‌پیوسته قراردادهای اجاره نیز این تنش را تشدید می‌کند. یک مستأجر برای ورود به خانه جدید، نیازمند دریافت ودیعه ازمالک قبلی است و هرگونه تأخیر در این فرآیند، کل زنجیره را مختل می‌کند. در چنین شرایطی، کوچک‌ترین اختلاف می‌تواند به بحران تبدیل شود و حتی به طرح دعاوی حقوقی بینجامد.در این میان، نقش مشاوران املاک به‌عنوان میانجی بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. آن‌ها نه‌تنها در تنظیم قراردادها، بلکه در کاهش تنش‌ها و تسهیل توافق میان طرفین نقش دارند. با این حال، کاهش مراجعه به بنگاه‌ها و افزایش استفاده از قراردادهای غیررسمی، این نقش را تضعیف کرده و ریسک اختلافات را بالا برده است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>مهاجرت خاموش مستأجران؛ جغرافیای جدید فقر شهری\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>شاید مهم‌ترین پیامد تحولات اخیر بازار اجاره، پدیده‌ای باشد که می‌توان آن را «مهاجرت خاموش مستأجران» نامید. کاهش توان مالی خانوارها، به‌ویژه در پی تعدیل نیرو در کسب‌وکارهای کوچک و افت درآمد، باعث شده بسیاری از مستأجران دیگر قادر به تأمین هزینه‌های سکونت در مناطق قبلی خود نباشند.این روند، به‌تدریج به جابه‌جایی جمعیتی درون‌شهری منجر شده است. خانوارهایی که پیش‌تر در مناطق میانی یا حتی نسبتاً برخوردار ساکن بودند، اکنون به مناطق جنوبی‌تر یا حاشیه شهر منتقل می‌شوند. این جابه‌جایی، صرفاً یک تغییر مکانی نیست، بلکه پیامدهای اجتماعی گسترده‌ای دارد؛ از تغییر دسترسی به خدمات شهری و آموزشی گرفته تا افزایش زمان رفت‌وآمد و کاهش کیفیت زندگی.در عین حال، این فشار تنها بر مستأجران وارد نمی‌شود. برخلاف تصور رایج، همه موجران از اقشار مرفه نیستند. بسیاری از آن‌ها بازنشستگانی هستند که درآمد اصلی‌شان از اجاره تأمین می‌شود یا خانواده‌هایی که با اتکا به این درآمد، اقساط وام مسکن خود را پرداخت می‌کنند. بنابراین، هرگونه اختلال در پرداخت اجاره، می‌تواند آن‌ها را نیز با مشکلات مالی مواجه کند.این وضعیت، نوعی تعارض منافع ایجاد کرده است: از یک سو مستأجران با کاهش توان پرداخت مواجه‌اند و از سوی دیگر، موجران نیز برای حفظ سطح درآمد خود تحت فشارند. در غیاب سیاست‌های حمایتی مؤثر، این تعارض به‌راحتی می‌تواند به افزایش تنش و بی‌ثباتی در بازار منجر شود.در چنین شرایطی، تعیین سقف‌های دستوری برای افزایش اجاره نیز با چالش‌هایی مواجه است. تجربه سال‌های اخیر نشان داده که این سقف‌ها اغلب به‌عنوان «کف» در نظر گرفته می‌شوند و به‌جای کنترل بازار، به افزایش انتظارات قیمتی دامن می‌زنند. از سوی دیگر، تفاوت‌های منطقه‌ای نیز اهمیت زیادی دارد؛ در برخی مناطق برخوردار، حتی افزایش ۱۰ درصدی ممکن است قابل توجه باشد، در حالی که در مناطق کم‌برخوردار، همین میزان افزایش می‌تواند فراتر از توان مالی ساکنان باشد.راهکارهای پیشنهادی در این زمینه، بیشتر بر سیاست‌های پیشگیرانه تأکید دارند: توسعه مسکن استیجاری، ارائه مشوق‌های مالیاتی به مالکان برای اجاره‌داری بلندمدت، و افزایش شفافیت در بازار. با این حال، اجرای این سیاست‌ها نیازمند زمان و اراده جدی است؛ امری که در کوتاه‌مدت نمی‌تواند از فشار موجود بر بازار بکاهد. بازار اجاره مسکن در تهران در نقطه‌ای حساس قرار گرفته است؛ نقطه‌ای که در آن، عوامل اقتصادی، اجتماعی و حتی روانی به‌طور هم‌زمان عمل می‌کنند. عدم رسمیت فورس‌ماژور در این بازار، اگرچه از نظر حقوقی روشن است، اما در عمل نمی‌تواند مانع بروز تنش‌هایی شود که ریشه در واقعیت‌های اقتصادی دارند.اگر روند فعلی ادامه یابد، احتمال تشدید مهاجرت‌های درون‌شهری، افزایش نابرابری فضایی و کاهش دسترسی به مسکن مناسب برای اقشار متوسط و پایین دور از انتظار نخواهد بود. در چنین شرایطی، بیش از هر زمان دیگری نیاز به سیاست‌گذاری هوشمندانه و تقویت همدلی میان بازیگران بازار احساس می‌شود؛ چرا که بدون این دو، بازار اجاره نه‌تنها به تعادل نخواهد رسید، بلکه ممکن است به بحرانی عمیق‌تر تبدیل شود.\u003C\u002Fp>","مستاجران-در-سختی","\u002Fnews\u002F90558\u002Fمستاجران-در-سختی",{"path":426,"ext":267,"width":427,"height":428,"alt":420,"caption":261,"src":429},"2026\u002F04\u002F90559",300,209,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F04\u002F90559.jpg",[],[432],{"name":433,"url":434},"اقتصاد پویا","\u002F",[436],{"name":437,"slug":437},"مستاجران",{"name":439,"slug":440},"مونا ربیعیان","مونا-ربیعیان","2026-04-22T07:22:50Z","2026-04-22T07:22:51Z",{"title":261,"description":261,"canonical":261,"noIndex":8},[445,457,465,475],{"id":446,"type":418,"upTitle":447,"title":448,"lead":449,"url":450,"cover":451,"category":261,"publishedAt":456,"isFeatured":8,"isBreaking":8},94707,"گزارش اقتصاد پویا از بازدهی اجاره‌داری مسکن؛","مسکن در دوراهی حفظ سرمایه و درآمدزایی","اقتصاد پویا \u002F سرویس اجتماعی - بازار مسکن سال‌هاست یکی از مهم‌ترین پناهگاه‌های سرمایه در اقتصاد ایران محسوب می‌شود؛ بازاری که در دوره‌های مختلف تورمی توانسته بخشی از ارزش دارایی خانوارها و سرمایه‌گذاران را حفظ کند. با…","\u002Fnews\u002F94707\u002Fمسکن-در-دوراهی-حفظ-سرمایه-و-درآمدزایی",{"path":452,"ext":267,"width":453,"height":454,"alt":261,"caption":261,"src":455},"2021\u002F01\u002F15182",640,446,"\u002Fmedia\u002F2021\u002F01\u002F15182.jpg","2026-09-06T12:40:31Z",{"id":458,"type":418,"upTitle":459,"title":460,"lead":461,"url":462,"cover":463,"category":261,"publishedAt":464,"isFeatured":8,"isBreaking":8},92626,"گزارش اقتصاد پویا ازچالش اجرای مصوبه اجاره در بازار مسکن؛","نگرانی مستأجران با وجود مصوبه حمایتی","اقتصاد پویا \u002F سرویس اجتماعی -بازار اجاره مسکن در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های خانوارهای ایرانی تبدیل شده است. رشد مداوم قیمت مسکن، کاهش توان خرید شهروندان، افزایش نرخ تورم و فاصله گرفتن درآمد خانوارها از…","\u002Fnews\u002F92626\u002Fنگرانی-مستأجران-با-وجود-مصوبه-حمایتی",{"path":452,"ext":267,"width":453,"height":454,"alt":261,"caption":261,"src":455},"2026-06-23T08:21:28Z",{"id":466,"type":467,"upTitle":261,"title":468,"lead":469,"url":470,"cover":471,"category":261,"publishedAt":474,"isFeatured":8,"isBreaking":8},91454,"note","مستأجران زیر بار اضطراب اقتصادی","بی‌پولی تنها یک مشکل اقتصادی نیست؛ بحرانی روانی است که آرام‌آرام ذهن و روابط انسانی را فرسوده می‌کند. وقتی درآمد با هزینه‌های زندگی همخوانی ندارد، انسان وارد چرخه‌ای از اضطراب دائمی می‌شود؛ اضطرابی که از پرداخت اجاره…","\u002Fnews\u002F91454\u002Fمستأجران-زیر-بار-اضطراب-اقتصادی",{"path":472,"ext":267,"width":321,"height":321,"alt":261,"caption":261,"src":473},"2026\u002F04\u002F90361","\u002Fmedia\u002F2026\u002F04\u002F90361.jpg","2026-05-16T05:53:52Z",{"id":476,"type":418,"upTitle":477,"title":478,"lead":479,"url":480,"cover":481,"category":261,"publishedAt":482,"isFeatured":8,"isBreaking":8},74094,"اقتصاد پویا از وضعیت مستاجران گزارش می دهد؛","مستاجران در حاشیه شهرها","اختلاف‌نظر مسئولان فعلی و سابق وزارت راه و شهرسازی در مورد آمار واقعی احداث واحدهای نهضت ملی مسکن، به حاشیه‌ای جدید برای این طرح تبدیل شده. طرحی که پیشتر مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارش خود نشان داد موجب سقوط اجاره نشینان…","\u002Fnews\u002F74094\u002Fمستاجران-در-حاشیه-شهرها",{"path":452,"ext":267,"width":453,"height":454,"alt":261,"caption":261,"src":455},"2024-11-11T10:21:54Z",{"name":433,"description":484,"ga4MeasurementId":485,"adsEnabled":391,"jaaarArchiveUrl":486},"سایت خبری و تحلیلی اقتصاد پویا","G-JXE5N6TMHY","https:\u002F\u002Fwww.jaaar.com\u002Fkiosk\u002Farchives\u002FEqtesad_pooya"]