[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"layout":3,"weather-default":387,"article-91316":416,"site-settings":514},{"header":4,"footer":240,"breaking":257,"latestPrintIssue":369,"social":373,"ads":374,"articleAdAfterParagraph":381},[5,42,44,46,48,68,96,100,124,148,236],{"title":6,"url":7,"external":8,"children":9},"اقتصادی","\u002Fcategory\u002Feconomy",false,[10,14,18,22,26,30,34,38],{"title":11,"url":12,"external":8,"children":13},"ارتباطات و دنیای دیجیتال","\u002Fcategory\u002Fict",[],{"title":15,"url":16,"external":8,"children":17},"اقتصاد کلان","\u002Fcategory\u002Fmacroeconomy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":21},"بانک و بیمه","\u002Fcategory\u002Fbank-insurance",[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":25},"بورس","\u002Fcategory\u002Fbourse",[],{"title":27,"url":28,"external":8,"children":29},"راه و مسکن","\u002Fcategory\u002Fhousing-roads",[],{"title":31,"url":32,"external":8,"children":33},"صنعت و معدن","\u002Fcategory\u002Findustry-mining",[],{"title":35,"url":36,"external":8,"children":37},"کشاورزی","\u002Fcategory\u002Fagriculture",[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":41},"نفت و انرژی","\u002Fcategory\u002Fenergy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":43},[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":45},[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":47},[],{"title":49,"url":50,"external":8,"children":51},"سیاسی","\u002Fcategory\u002Fpolitics",[52,56,60,64],{"title":53,"url":54,"external":8,"children":55},"دفاعی و امنیتی","\u002Fcategory\u002Fdefense-security",[],{"title":57,"url":58,"external":8,"children":59},"دولت","\u002Fcategory\u002Fgovernment",[],{"title":61,"url":62,"external":8,"children":63},"سیاست","\u002Fcategory\u002Fdomestic-politics",[],{"title":65,"url":66,"external":8,"children":67},"مجلس","\u002Fcategory\u002Fparliament",[],{"title":69,"url":70,"external":8,"children":71},"اجتماعی","\u002Fcategory\u002Fsociety",[72,76,80,84,88,92],{"title":73,"url":74,"external":8,"children":75},"آموزش","\u002Fcategory\u002Feducation",[],{"title":77,"url":78,"external":8,"children":79},"جامعه","\u002Fcategory\u002Fcommunity",[],{"title":81,"url":82,"external":8,"children":83},"حوادث، انتظامی","\u002Fcategory\u002Fincidents",[],{"title":85,"url":86,"external":8,"children":87},"سلامت و رفاه","\u002Fcategory\u002Fhealth-welfare",[],{"title":89,"url":90,"external":8,"children":91},"شهری","\u002Fcategory\u002Furban",[],{"title":93,"url":94,"external":8,"children":95},"محیط زیست","\u002Fcategory\u002Fenvironment",[],{"title":97,"url":98,"external":8,"children":99},"بین الملل","\u002Fcategory\u002Finternational",[],{"title":101,"url":102,"external":8,"children":103},"ورزشی","\u002Fcategory\u002Fsport",[104,108,112,116,120],{"title":105,"url":106,"external":8,"children":107},"بسکتبال","\u002Fcategory\u002Fbasketball",[],{"title":109,"url":110,"external":8,"children":111},"فوتبال","\u002Fcategory\u002Ffootball",[],{"title":113,"url":114,"external":8,"children":115},"کشتی و وزنه برداری","\u002Fcategory\u002Fwrestling-weightlifting",[],{"title":117,"url":118,"external":8,"children":119},"والیبال","\u002Fcategory\u002Fvolleyball",[],{"title":121,"url":122,"external":8,"children":123},"ورزش های رزمی","\u002Fcategory\u002Fmartial-arts",[],{"title":125,"url":126,"external":8,"children":127},"فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fculture",[128,132,136,140,144],{"title":129,"url":130,"external":8,"children":131},"رسانه","\u002Fcategory\u002Fmedia",[],{"title":133,"url":134,"external":8,"children":135},"سینما و تئاتر","\u002Fcategory\u002Fcinema-theater",[],{"title":137,"url":138,"external":8,"children":139},"گردشگری","\u002Fcategory\u002Ftourism",[],{"title":141,"url":142,"external":8,"children":143},"موسیقی","\u002Fcategory\u002Fmusic",[],{"title":145,"url":146,"external":8,"children":147},"میراث فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fheritage",[],{"title":149,"url":150,"external":8,"children":151},"استان ها","\u002Fcategory\u002Fprovinces",[152,156,160,164,168,172,176,180,184,188,192,196,200,204,208,212,216,220,224,228,232],{"title":153,"url":154,"external":8,"children":155},"آذربایجان شرقی","\u002Fcategory\u002Fآذربایجان-شرقی",[],{"title":157,"url":158,"external":8,"children":159},"اردبیل","\u002Fcategory\u002Fاردبیل",[],{"title":161,"url":162,"external":8,"children":163},"اصفهان","\u002Fcategory\u002Fاصفهان",[],{"title":165,"url":166,"external":8,"children":167},"البرز","\u002Fcategory\u002Fالبرز",[],{"title":169,"url":170,"external":8,"children":171},"بوشهر","\u002Fcategory\u002Fبوشهر",[],{"title":173,"url":174,"external":8,"children":175},"خراسان رضوی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-رضوی",[],{"title":177,"url":178,"external":8,"children":179},"خراسان شمالی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-شمالی",[],{"title":181,"url":182,"external":8,"children":183},"خوزستان","\u002Fcategory\u002Fخوزستان",[],{"title":185,"url":186,"external":8,"children":187},"سیستان و بلوچستان","\u002Fcategory\u002Fسیستان-و-بلوچستان",[],{"title":189,"url":190,"external":8,"children":191},"فارس","\u002Fcategory\u002Fفارس",[],{"title":193,"url":194,"external":8,"children":195},"قزوین","\u002Fcategory\u002Fقزوین",[],{"title":197,"url":198,"external":8,"children":199},"قم","\u002Fcategory\u002Fقم",[],{"title":201,"url":202,"external":8,"children":203},"کردستان","\u002Fcategory\u002Fکردستان",[],{"title":205,"url":206,"external":8,"children":207},"کرمان","\u002Fcategory\u002Fکرمان",[],{"title":209,"url":210,"external":8,"children":211},"کرمانشاه","\u002Fcategory\u002Fکرمانشاه",[],{"title":213,"url":214,"external":8,"children":215},"گلستان","\u002Fcategory\u002Fگلستان",[],{"title":217,"url":218,"external":8,"children":219},"لرستان","\u002Fcategory\u002Fلرستان",[],{"title":221,"url":222,"external":8,"children":223},"مازندران","\u002Fcategory\u002Fمازندران",[],{"title":225,"url":226,"external":8,"children":227},"مرکزی","\u002Fcategory\u002Fمرکزی",[],{"title":229,"url":230,"external":8,"children":231},"هرمزگان","\u002Fcategory\u002Fهرمزگان",[],{"title":233,"url":234,"external":8,"children":235},"همدان","\u002Fcategory\u002Fهمدان",[],{"title":237,"url":238,"external":8,"children":239},"یادداشت","\u002Fnotes",[],[241,245,249,253],{"title":242,"url":243,"external":8,"children":244},"درباره ما","\u002Fpage\u002Fabout",[],{"title":246,"url":247,"external":8,"children":248},"تماس با ما","\u002Fpage\u002Fcontact",[],{"title":250,"url":251,"external":8,"children":252},"نسخه چاپی","\u002Fnewspaper",[],{"title":254,"url":255,"external":8,"children":256},"آرشیو اخبار","\u002Farchive",[],[258,275,291,303,315,326,340,354],{"id":259,"type":260,"upTitle":261,"title":262,"lead":263,"url":264,"cover":265,"category":271,"publishedAt":274,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106775,"news",null,"شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد","بانک مرکزی اعلام کرد از زمان رونمایی سامانه «حسام»، شبکه بانکی به یک میلیون و ۶۶۸ هزار و ۵۳۶ درخواست پاسخ داده است.","\u002Fnews\u002F106775\u002Fشبکه-بانکی-به-بیش-از-یک-میلیون-و-۶۶۸-هزار-درخواست-حسام-پاسخ",{"path":266,"ext":267,"width":268,"height":269,"alt":261,"caption":261,"src":270},"2026\u002F11\u002F106776","jpg",180,120,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106776.jpg",{"id":272,"name":19,"slug":273,"color":261},251,"bank-insurance","2026-11-18T12:47:43Z",{"id":276,"type":260,"upTitle":277,"title":278,"lead":279,"url":280,"cover":281,"category":286,"publishedAt":290,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106772,"رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران در سفر به گیلان مطرح کرد","تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری برای توسعه تولید و تجارت گیلان","رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران ضمن اشاره به ظرفیت‌های راهبردی استان گیلان در حوزه حمل‌ونقل و تجارت ریلی، آبی، دریایی و هوایی،از تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری با هدف پاسخ‌گویی به نیازها و رفع خلاهای حوزه تولید و تجارت…","\u002Fnews\u002F106772\u002Fتدوین-۲۰-بسته-سرمایهگذاری-برای-توسعه-تولید-و-تجارت-گیلان",{"path":282,"ext":267,"width":283,"height":284,"alt":261,"caption":261,"src":285},"2026\u002F11\u002F106773",550,333,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106773.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},6,"society","teal","2026-11-18T12:23:49Z",{"id":292,"type":260,"upTitle":261,"title":293,"lead":294,"url":295,"cover":296,"category":301,"publishedAt":302,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106769,"اقتصاد چرخشی؛ مسیر فولاد هرمزگان برای بازیابی منابع و خلق ارزش افزوده","مدیرعامل شرکت نگین فولاد هرمزگان ، با تشریح رویکردهای فولاد هرمزگان در حوزه اقتصاد چرخشی، از برنامه‌های این مجموعه برای کاهش ضایعات، بازگشت اقلام قابل استفاده به چرخه تولید و بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌های راکد خبر…","\u002Fnews\u002F106769\u002Fاقتصاد-چرخشی-مسیر-فولاد-هرمزگان-برای-بازیابی-منابع-و-خلق",{"path":297,"ext":267,"width":298,"height":299,"alt":261,"caption":261,"src":300},"2026\u002F11\u002F106770",750,1000,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106770.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:22:29Z",{"id":304,"type":260,"upTitle":261,"title":305,"lead":306,"url":307,"cover":308,"category":313,"publishedAt":314,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106766,"فولاد مبارکه به دنبال عبور از بازیافت سنتی و استقرار الگوی جامع اقتصاد چرخشی","مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، با تأکید بر اینکه اقتصاد چرخشی مفهومی فراتر از مدیریت پسماند و بازیافت است، مدیریت هوشمند منابع و خلق ارزش اقتصادی را از مهم‌ترین اهداف این رویکرد دانست و گفت: فولاد مبارکه در حال تدوین…","\u002Fnews\u002F106766\u002Fفولاد-مبارکه-به-دنبال-عبور-از-بازیافت-سنتی-و-استقرار-الگوی",{"path":309,"ext":267,"width":310,"height":311,"alt":261,"caption":261,"src":312},"2026\u002F11\u002F106767",675,793,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106767.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:19:00Z",{"id":316,"type":260,"upTitle":261,"title":317,"lead":261,"url":318,"cover":319,"category":324,"publishedAt":325,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106744,"روزنامه اقتصاد پویا ۲۷آبان","\u002Fnews\u002F106744\u002Fروزنامه-اقتصاد-پویا-۲۷آبان",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":261,"caption":261,"src":323},"2026\u002F11\u002F106746",1280,932,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106746.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T11:07:07Z",{"id":327,"type":260,"upTitle":261,"title":328,"lead":329,"url":330,"cover":331,"category":336,"publishedAt":339,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106741,"خیز بلند رایتل برای تغییر بازی در بازار ارتباطات؛ نسل پنجم آمد، جایگاه اپراتور تغییر می‌کند","رایتل در آستانه پانزدهمین سالروز تأسیس خود، با ورود رسمی به نسل پنجم تلفن همراه (۵G)، از استراتژی جدید خود برای تغییر جایگاه در صنعت فناوری اطلاعات کشور خبر داد. به گفته مدیرعامل این شرکت، تمرکز رایتل دیگر بر رقابت سنتی…","\u002Fnews\u002F106741\u002Fخیز-بلند-رایتل-برای-تغییر-بازی-در-بازار-ارتباطات-نسل-پنجم",{"path":332,"ext":267,"width":333,"height":334,"alt":261,"caption":261,"src":335},"2026\u002F11\u002F106742",1109,742,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106742.jpg",{"id":337,"name":11,"slug":338,"color":261},258,"ict","2026-11-17T15:54:09Z",{"id":341,"type":260,"upTitle":261,"title":342,"lead":343,"url":344,"cover":345,"category":350,"publishedAt":353,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106737,"مدنی‌زاده: اجازه ندادیم اقتصاد وارد مسیر ابرتورمی شود","وزیر اقتصاد با اشاره به اقدامات دولت و همکاری بانک مرکزی اعلام کرد از تشدید تورم و ورود اقتصاد به شرایط ابرتورمی جلوگیری شده و روند رشد ماهانه قیمت‌ها نیز تحت کنترل قرار گرفته است.","\u002Fnews\u002F106737\u002Fمدنیزاده-اجازه-ندادیم-اقتصاد-وارد-مسیر-ابرتورمی-شود",{"path":346,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":349},"2026\u002F11\u002F106738",720,480,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106738.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},249,"macroeconomy","2026-11-17T08:31:20Z",{"id":355,"type":260,"upTitle":356,"title":357,"lead":358,"url":359,"cover":360,"category":365,"publishedAt":368,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106735,"رئیس سازمان بورس عنوان کرد","ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش توان نظام مالی کشور","رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تأکید بر نقش تشکیل سرمایه در رشد اقتصادی کشور گفت: رشد اقتصادی از مسیر تشکیل سرمایه محقق می‌شود و در این زمینه، نهادهای مالی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. در این میان بهره‌گیری از…","\u002Fnews\u002F106735\u002Fضرورت-استفاده-از-فناوریهای-نوین-برای-افزایش-توان-نظام-مالی",{"path":361,"ext":267,"width":362,"height":363,"alt":261,"caption":261,"src":364},"2024\u002F09\u002F72402",900,600,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F09\u002F72402.jpg",{"id":366,"name":23,"slug":367,"color":261},256,"bourse","2026-11-17T08:26:34Z",{"issueDate":370,"issueNumber":261,"url":318,"external":8,"cover":371,"coverImageUrl":261},"2026-11-18",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":372,"caption":261,"src":323},"روزنامه اقتصاد پویا",[],[375,380,384],{"id":376,"placement":377,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":379},2,"articleEnd","code","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-article-display-12433\">\u003C\u002Fdiv>",{"id":381,"placement":382,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":383},3,"siteWide","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-footer-sticky-12471\">\u003C\u002Fdiv>",{"id":385,"placement":382,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":386},11,"\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-notification-12475\">\u003C\u002Fdiv>",[388],{"name":389,"slug":390,"isDefault":391,"current":392,"days":396,"updatedAt":415},"تهران","tehran",true,{"temperature":393,"code":381,"humidity":394,"wind":395,"isDay":8},15,58,5,[397,401,405,408,412],{"date":398,"code":381,"max":399,"min":400},"2026-11-22",20,8,{"date":402,"code":381,"max":403,"min":404},"2026-11-23",22,10,{"date":406,"code":376,"max":403,"min":407},"2026-11-24",9,{"date":409,"code":410,"max":411,"min":400},"2026-11-25",1,21,{"date":413,"code":414,"max":399,"min":287},"2026-11-26",0,"2026-11-22T15:41:09Z",{"id":417,"type":418,"upTitle":419,"title":420,"subTitle":261,"lead":421,"bodyHtml":422,"slug":423,"url":424,"cover":425,"gallery":429,"videoEmbed":261,"category":261,"breadcrumbs":430,"tags":434,"author":446,"authorName":449,"sourceName":261,"sourceUrl":261,"publishedAt":450,"updatedAt":450,"readingMinutes":381,"isFeatured":8,"isBreaking":8,"isSponsored":8,"needsBody":8,"allowComments":391,"commentCount":414,"seo":451,"related":452},91316,"note","اقتصاد دوگانه","وقتی بازار رسمی از بازار واقعی عقب می‌ماند","در سال‌های اخیر، به‌تدریج نوعی اقتصاد دوگانه در بخش‌هایی از بازار ایران شکل گرفته است؛ اقتصادی که در آن، از یک سو نرخ‌ها، دستورالعمل‌ها و سازوکارهای رسمی قرار دارند و از سوی دیگر، بازاری شکل گرفته که مسیر خود را بر اساس واقعیت لحظه‌ای هزینه، عرضه و تقاضا تعیین می‌کند.","\u003Cp>این بازار موازی، الزاماً یک بازار زیرزمینی یا غیرقانونی نیست؛ بلکه در بسیاری موارد، واکنشی طبیعی به فاصله میان «قیمت‌گذاری رسمی» و «واقعیت اقتصادی» است. زمانی که بازار رسمی نتواند خود را با سرعت تغییرات هزینه، نرخ ارز، شرایط تأمین کالا یا رفتار مصرف‌کننده هماهنگ کند، بخشی از مبادلات و تصمیم‌های اقتصادی به‌طور طبیعی به سمت سازوکارهای غیررسمی‌تر حرکت می‌کند.در ادبیات اقتصادی، چنین وضعیتی معمولاً در اقتصادهایی مشاهده می‌شود که میان نرخ‌های رسمی و قیمت‌های واقعی بازار، شکاف قابل توجهی ایجاد شده است. در این شرایط، بازار تلاش می‌کند مسیر تازه‌ای برای کشف قیمت و حفظ جریان مبادلات پیدا کند.واقعیت این است که اقتصاد، بیش از آنکه به «دستور» واکنش نشان دهد، به «انگیزه» پاسخ می‌دهد. اگر فروشنده احساس کند قیمت رسمی با هزینه واقعی او هم‌خوانی ندارد، یا فعال اقتصادی نتواند کالا را با نرخ مصوب تأمین کند، بازار به‌تدریج به سمت سازوکار دیگری حرکت خواهد کرد.به همین دلیل است که در برخی بخش‌ها، بازار موازی عملاً سرعت، انعطاف و حتی قدرت بیشتری نسبت به بازار رسمی پیدا کرده است؛ زیرا تصمیم‌گیری در آن، بر اساس واقعیت روز هزینه‌ها و شرایط بازار انجام می‌شود، نه بر اساس نرخ‌هایی که گاهی با تأخیر نسبت به تحولات اقتصادی تعیین می‌شوند.این مسئله را نمی‌توان صرفاً به رفتار فعالان اقتصادی تقلیل داد. بخشی از موضوع، به ساختار تصمیم‌گیری اقتصادی بازمی‌گردد. در اقتصادی که متغیرهایی مانند نرخ ارز، هزینه مواد اولیه، حمل‌ونقل، انرژی و تأمین مالی دائماً در حال تغییرند، تثبیت طولانی‌مدت قیمت‌ها بدون ایجاد سازوکار حمایتی، معمولاً به ایجاد شکاف میان بازار رسمی و بازار واقعی منجر می‌شود.در چنین شرایطی، آنچه به‌مرور شکل می‌گیرد فقط اختلاف قیمت نیست؛ بلکه کاهش مرجعیت بازار رسمی است. زمانی که فعال اقتصادی احساس کند نرخ‌های رسمی فاصله زیادی با واقعیت دارند، اعتماد بازار به آن نرخ‌ها نیز کاهش پیدا می‌کند و بازار واقعی، عملاً نقش «کشف قیمت» را برعهده می‌گیرد.اقتصاددانان نهادی سال‌هاست تأکید می‌کنند هر زمان هزینه فعالیت در بازار رسمی بیش از حد افزایش پیدا کند-چه از نظر زمان، چه مقررات و چه فاصله با واقعیت اقتصادی-بخشی از فعالیت‌ها به سمت بازارهای موازی حرکت می‌کنند. این اتفاق، در واقع تلاش طبیعی اقتصاد برای حفظ جریان مبادله و کاهش اصطکاک در بازار است.اما ادامه این روند، پیامدهای مهمی دارد. شکل‌گیری اقتصاد دوگانه، به‌مرور باعث کاهش شفافیت، دشوارتر شدن پیش‌بینی‌پذیری بازار و افزایش فاصله میان سیاست‌گذار و واقعیت اقتصادی می‌شود. در چنین شرایطی، حتی ابزارهای رسمی سیاست‌گذاری نیز بخشی از اثربخشی خود را از دست می‌دهند.در نتیجه، مسئله اصلی صرفاً مقابله با بازار موازی نیست؛ بلکه بازسازی کارایی بازار رسمی است. بازار رسمی زمانی می‌تواند دوباره مرجع اصلی اقتصاد باشد که توان تطبیق سریع‌تر و منطقی‌تری با شرایط واقعی اقتصاد پیدا کند.در بسیاری از کشورها، تجربه نشان داده که فاصله میان قیمت رسمی و بازار واقعی، معمولاً نه با فشار و برخورد، بلکه با اصلاح تدریجی سازوکارها کاهش پیدا می‌کند. شفاف‌تر شدن فرآیند قیمت‌گذاری، کاهش تصمیم‌های ناگهانی، افزایش رقابت، کاهش هزینه‌های تولید و ایجاد ثبات بیشتر در متغیرهای کلان اقتصادی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند فاصله میان این دو بازار را کمتر کند.در این میان، حرکت از «قیمت‌گذاری دستوری» به سمت «تنظیم هوشمند بازار» نیز اهمیت زیادی دارد. در چنین مدلی، دولت به‌جای تعیین مستقیم همه قیمت‌ها، بیشتر نقش تنظیم‌گر و ناظر را ایفا می‌کند و تلاش می‌کند از طریق شفافیت، رقابت و کنترل انحصار، تعادل بازار را حفظ کند.همچنین، بخشی از راه‌حل می‌تواند در کاهش هزینه‌های واقعی فعالیت اقتصادی باشد. زمانی که تولیدکننده و فعال اقتصادی با فشار هم‌زمان مالیات، بیمه، تأمین مالی گران و تغییرات مداوم هزینه روبه‌روست، طبیعی است که بازار رسمی به‌تنهایی نتواند مرجع اصلی مبادلات باقی بماند.واقعیت این است که بازار را نمی‌توان صرفاً با بخشنامه اداره کرد. اقتصاد، موجودی زنده و پویاست و هر زمان سازوکار رسمی نتواند خود را با واقعیت تطبیق دهد، بازار مسیر دیگری برای ادامه فعالیت پیدا خواهد کرد.شاید امروز، مهم‌ترین نیاز اقتصاد ایران، نزدیک‌تر شدن «سیاست‌گذاری رسمی» به «واقعیت اقتصادی» باشد؛ زیرا هرچه فاصله این دو بیشتر شود، اقتصاد دوگانه نیز گسترده‌تر و اثرگذارتر خواهد شد.\u003C\u002Fp>","وقتی-بازار-رسمی-از-بازار-واقعی-عقب-میماند","\u002Fnews\u002F91316\u002Fوقتی-بازار-رسمی-از-بازار-واقعی-عقب-میماند",{"path":426,"ext":267,"width":348,"height":427,"alt":420,"caption":261,"src":428},"2021\u002F05\u002F25153",270,"\u002Fmedia\u002F2021\u002F05\u002F25153.jpg",[],[431],{"name":432,"url":433},"اقتصاد پویا","\u002F",[435,438,440,443],{"name":436,"slug":437},"یادداشت اقتصادی","یادداشت-اقتصادی",{"name":419,"slug":439},"اقتصاد-دوگانه",{"name":441,"slug":442},"بازار رسمی","بازار-رسمی",{"name":444,"slug":445},"بازار واقعی","بازار-واقعی",{"name":447,"slug":448},"مونا ربیعیان","مونا-ربیعیان","ساسان باقرپناه","2026-05-12T06:13:52Z",{"title":261,"description":261,"canonical":261,"noIndex":8},[453,464,473,483,493,503],{"id":454,"type":418,"upTitle":261,"title":455,"lead":456,"url":457,"cover":458,"category":261,"publishedAt":463,"isFeatured":8,"isBreaking":8},91199,"اقتصاد دوگانه؛ وقتی بازار رسمی از بازار واقعی عقب می‌ماند","در سال‌های اخیر، به‌تدریج نوعی اقتصاد دوگانه در بخش‌هایی از بازار ایران شکل گرفته است؛ اقتصادی که در آن، از یک سو نرخ‌ها، دستورالعمل‌ها و سازوکارهای رسمی قرار دارند و از سوی دیگر، بازاری شکل گرفته که مسیر خود را بر اساس…","\u002Fnews\u002F91199\u002Fاقتصاد-دوگانه-وقتی-بازار-رسمی-از-بازار-واقعی-عقب-میماند",{"path":459,"ext":267,"width":460,"height":461,"alt":261,"caption":261,"src":462},"2021\u002F05\u002F25071",297,170,"\u002Fmedia\u002F2021\u002F05\u002F25071.jpg","2026-05-09T09:45:29Z",{"id":465,"type":418,"upTitle":261,"title":466,"lead":467,"url":468,"cover":469,"category":261,"publishedAt":472,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106749,"سرمایه‌های مهندسی در مسیر مهاجرت","مهندسان ایرانی سال‌هاست در پروژه‌های بزرگ و پیچیده جهان حضور دارند و توان علمی، دانش تخصصی و قدرت حل مسئله خود را در عرصه‌های مختلف به نمایش می‌گذارند.","\u002Fnews\u002F106749\u002Fسرمایههای-مهندسی-در-مسیر-مهاجرت",{"path":470,"ext":267,"width":321,"height":321,"alt":261,"caption":261,"src":471},"2026\u002F04\u002F90361","\u002Fmedia\u002F2026\u002F04\u002F90361.jpg","2026-11-18T11:17:15Z",{"id":474,"type":418,"upTitle":261,"title":475,"lead":476,"url":477,"cover":478,"category":261,"publishedAt":482,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106717,"محاصره دریایی؛ تهدیدی فراتر از تحریم","محاصره دریایی فقط محدود کردن رفت‌وآمد کشتی‌ها یا ایجاد اختلال در تجارت خارجی نیست؛ اقدامی است که می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک فشار اقتصادی معمولی داشته باشد و امنیت، حاکمیت و منافع حیاتی یک کشور را مستقیماً تحت تأثیر…","\u002Fnews\u002F106717\u002Fمحاصره-دریایی-تهدیدی-فراتر-از-تحریم",{"path":479,"ext":267,"width":480,"height":321,"alt":261,"caption":261,"src":481},"2026\u002F04\u002F90364",1203,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F04\u002F90364.jpg","2026-11-17T07:10:57Z",{"id":484,"type":418,"upTitle":261,"title":485,"lead":486,"url":487,"cover":488,"category":261,"publishedAt":492,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106683,"مسکن‌سازی بدون فشار بر بودجه","سیاست تأمین مسکن در کشور همواره با یک چالش اساسی روبه‌رو بوده است؛ کمبود منابع مالی برای آماده‌سازی زمین و ایجاد زیرساخت‌های ضروری. در شرایطی که دولت با محدودیت بودجه مواجه است و هزینه ساخت‌وساز نیز فشار سنگینی بر…","\u002Fnews\u002F106683\u002Fمسکنسازی-بدون-فشار-بر-بودجه",{"path":489,"ext":267,"width":490,"height":321,"alt":261,"caption":261,"src":491},"2026\u002F04\u002F90362",853,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F04\u002F90362.jpg","2026-11-16T08:06:06Z",{"id":494,"type":418,"upTitle":261,"title":495,"lead":496,"url":497,"cover":498,"category":261,"publishedAt":502,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106660,"هزینه گرانی روی دوش خانوارها","اقتصاد پویا \u002F سرویس اقتصادی ـ سیاست‌های حمایتی دولت زمانی می‌توانند از قدرت خرید خانوارها محافظت کنند که میزان حمایت با واقعیت بازار و سرعت افزایش قیمت‌ها تناسب داشته باشد.","\u002Fnews\u002F106660\u002Fهزینه-گرانی-روی-دوش-خانوارها",{"path":499,"ext":267,"width":500,"height":500,"alt":261,"caption":261,"src":501},"2026\u002F04\u002F90359",640,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F04\u002F90359.jpg","2026-11-15T08:48:15Z",{"id":504,"type":418,"upTitle":261,"title":505,"lead":506,"url":507,"cover":508,"category":261,"publishedAt":513,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106523,"سرمایه در گردش؛ خونی که به رگ تولید نمی‌رسد","گاهی یک کارخانه همه‌چیز برای تولید دارد؛ دستگاه، نیروی انسانی، بازار فروش و حتی سفارش قطعی. با این حال، خط تولید آن با نیمی از ظرفیت فعالیت می‌کند یا برای ادامه کار ناچار به توقف‌های مقطعی می‌شود. مسئله لزوماً کمبود…","\u002Fnews\u002F106523\u002Fسرمایه-در-گردش-خونی-که-به-رگ-تولید-نمیرسد",{"path":509,"ext":267,"width":510,"height":511,"alt":261,"caption":261,"src":512},"2022\u002F05\u002F42110",1080,624,"\u002Fmedia\u002F2022\u002F05\u002F42110.jpg","2026-11-10T09:13:23Z",{"name":432,"description":515,"ga4MeasurementId":516,"adsEnabled":391,"jaaarArchiveUrl":517},"سایت خبری و تحلیلی اقتصاد پویا","G-JXE5N6TMHY","https:\u002F\u002Fwww.jaaar.com\u002Fkiosk\u002Farchives\u002FEqtesad_pooya"]