[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"layout":3,"weather-default":381,"article-94117":409,"site-settings":438},{"header":4,"footer":240,"breaking":257,"latestPrintIssue":369,"social":373,"ads":374,"articleAdAfterParagraph":380},[5,42,44,46,48,68,96,100,124,148,236],{"title":6,"url":7,"external":8,"children":9},"اقتصادی","\u002Fcategory\u002Feconomy",false,[10,14,18,22,26,30,34,38],{"title":11,"url":12,"external":8,"children":13},"ارتباطات و دنیای دیجیتال","\u002Fcategory\u002Fict",[],{"title":15,"url":16,"external":8,"children":17},"اقتصاد کلان","\u002Fcategory\u002Fmacroeconomy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":21},"بانک و بیمه","\u002Fcategory\u002Fbank-insurance",[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":25},"بورس","\u002Fcategory\u002Fbourse",[],{"title":27,"url":28,"external":8,"children":29},"راه و مسکن","\u002Fcategory\u002Fhousing-roads",[],{"title":31,"url":32,"external":8,"children":33},"صنعت و معدن","\u002Fcategory\u002Findustry-mining",[],{"title":35,"url":36,"external":8,"children":37},"کشاورزی","\u002Fcategory\u002Fagriculture",[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":41},"نفت و انرژی","\u002Fcategory\u002Fenergy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":43},[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":45},[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":47},[],{"title":49,"url":50,"external":8,"children":51},"سیاسی","\u002Fcategory\u002Fpolitics",[52,56,60,64],{"title":53,"url":54,"external":8,"children":55},"دفاعی و امنیتی","\u002Fcategory\u002Fdefense-security",[],{"title":57,"url":58,"external":8,"children":59},"دولت","\u002Fcategory\u002Fgovernment",[],{"title":61,"url":62,"external":8,"children":63},"سیاست","\u002Fcategory\u002Fdomestic-politics",[],{"title":65,"url":66,"external":8,"children":67},"مجلس","\u002Fcategory\u002Fparliament",[],{"title":69,"url":70,"external":8,"children":71},"اجتماعی","\u002Fcategory\u002Fsociety",[72,76,80,84,88,92],{"title":73,"url":74,"external":8,"children":75},"آموزش","\u002Fcategory\u002Feducation",[],{"title":77,"url":78,"external":8,"children":79},"جامعه","\u002Fcategory\u002Fcommunity",[],{"title":81,"url":82,"external":8,"children":83},"حوادث، انتظامی","\u002Fcategory\u002Fincidents",[],{"title":85,"url":86,"external":8,"children":87},"سلامت و رفاه","\u002Fcategory\u002Fhealth-welfare",[],{"title":89,"url":90,"external":8,"children":91},"شهری","\u002Fcategory\u002Furban",[],{"title":93,"url":94,"external":8,"children":95},"محیط زیست","\u002Fcategory\u002Fenvironment",[],{"title":97,"url":98,"external":8,"children":99},"بین الملل","\u002Fcategory\u002Finternational",[],{"title":101,"url":102,"external":8,"children":103},"ورزشی","\u002Fcategory\u002Fsport",[104,108,112,116,120],{"title":105,"url":106,"external":8,"children":107},"بسکتبال","\u002Fcategory\u002Fbasketball",[],{"title":109,"url":110,"external":8,"children":111},"فوتبال","\u002Fcategory\u002Ffootball",[],{"title":113,"url":114,"external":8,"children":115},"کشتی و وزنه برداری","\u002Fcategory\u002Fwrestling-weightlifting",[],{"title":117,"url":118,"external":8,"children":119},"والیبال","\u002Fcategory\u002Fvolleyball",[],{"title":121,"url":122,"external":8,"children":123},"ورزش های رزمی","\u002Fcategory\u002Fmartial-arts",[],{"title":125,"url":126,"external":8,"children":127},"فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fculture",[128,132,136,140,144],{"title":129,"url":130,"external":8,"children":131},"رسانه","\u002Fcategory\u002Fmedia",[],{"title":133,"url":134,"external":8,"children":135},"سینما و تئاتر","\u002Fcategory\u002Fcinema-theater",[],{"title":137,"url":138,"external":8,"children":139},"گردشگری","\u002Fcategory\u002Ftourism",[],{"title":141,"url":142,"external":8,"children":143},"موسیقی","\u002Fcategory\u002Fmusic",[],{"title":145,"url":146,"external":8,"children":147},"میراث فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fheritage",[],{"title":149,"url":150,"external":8,"children":151},"استان ها","\u002Fcategory\u002Fprovinces",[152,156,160,164,168,172,176,180,184,188,192,196,200,204,208,212,216,220,224,228,232],{"title":153,"url":154,"external":8,"children":155},"آذربایجان شرقی","\u002Fcategory\u002Fآذربایجان-شرقی",[],{"title":157,"url":158,"external":8,"children":159},"اردبیل","\u002Fcategory\u002Fاردبیل",[],{"title":161,"url":162,"external":8,"children":163},"اصفهان","\u002Fcategory\u002Fاصفهان",[],{"title":165,"url":166,"external":8,"children":167},"البرز","\u002Fcategory\u002Fالبرز",[],{"title":169,"url":170,"external":8,"children":171},"بوشهر","\u002Fcategory\u002Fبوشهر",[],{"title":173,"url":174,"external":8,"children":175},"خراسان رضوی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-رضوی",[],{"title":177,"url":178,"external":8,"children":179},"خراسان شمالی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-شمالی",[],{"title":181,"url":182,"external":8,"children":183},"خوزستان","\u002Fcategory\u002Fخوزستان",[],{"title":185,"url":186,"external":8,"children":187},"سیستان و بلوچستان","\u002Fcategory\u002Fسیستان-و-بلوچستان",[],{"title":189,"url":190,"external":8,"children":191},"فارس","\u002Fcategory\u002Fفارس",[],{"title":193,"url":194,"external":8,"children":195},"قزوین","\u002Fcategory\u002Fقزوین",[],{"title":197,"url":198,"external":8,"children":199},"قم","\u002Fcategory\u002Fقم",[],{"title":201,"url":202,"external":8,"children":203},"کردستان","\u002Fcategory\u002Fکردستان",[],{"title":205,"url":206,"external":8,"children":207},"کرمان","\u002Fcategory\u002Fکرمان",[],{"title":209,"url":210,"external":8,"children":211},"کرمانشاه","\u002Fcategory\u002Fکرمانشاه",[],{"title":213,"url":214,"external":8,"children":215},"گلستان","\u002Fcategory\u002Fگلستان",[],{"title":217,"url":218,"external":8,"children":219},"لرستان","\u002Fcategory\u002Fلرستان",[],{"title":221,"url":222,"external":8,"children":223},"مازندران","\u002Fcategory\u002Fمازندران",[],{"title":225,"url":226,"external":8,"children":227},"مرکزی","\u002Fcategory\u002Fمرکزی",[],{"title":229,"url":230,"external":8,"children":231},"هرمزگان","\u002Fcategory\u002Fهرمزگان",[],{"title":233,"url":234,"external":8,"children":235},"همدان","\u002Fcategory\u002Fهمدان",[],{"title":237,"url":238,"external":8,"children":239},"یادداشت","\u002Fnotes",[],[241,245,249,253],{"title":242,"url":243,"external":8,"children":244},"درباره ما","\u002Fpage\u002Fabout",[],{"title":246,"url":247,"external":8,"children":248},"تماس با ما","\u002Fpage\u002Fcontact",[],{"title":250,"url":251,"external":8,"children":252},"نسخه چاپی","\u002Fnewspaper",[],{"title":254,"url":255,"external":8,"children":256},"آرشیو اخبار","\u002Farchive",[],[258,275,291,303,315,326,340,354],{"id":259,"type":260,"upTitle":261,"title":262,"lead":263,"url":264,"cover":265,"category":271,"publishedAt":274,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106775,"news",null,"شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد","بانک مرکزی اعلام کرد از زمان رونمایی سامانه «حسام»، شبکه بانکی به یک میلیون و ۶۶۸ هزار و ۵۳۶ درخواست پاسخ داده است.","\u002Fnews\u002F106775\u002Fشبکه-بانکی-به-بیش-از-یک-میلیون-و-۶۶۸-هزار-درخواست-حسام-پاسخ",{"path":266,"ext":267,"width":268,"height":269,"alt":261,"caption":261,"src":270},"2026\u002F11\u002F106776","jpg",180,120,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106776.jpg",{"id":272,"name":19,"slug":273,"color":261},251,"bank-insurance","2026-11-18T12:47:43Z",{"id":276,"type":260,"upTitle":277,"title":278,"lead":279,"url":280,"cover":281,"category":286,"publishedAt":290,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106772,"رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران در سفر به گیلان مطرح کرد","تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری برای توسعه تولید و تجارت گیلان","رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران ضمن اشاره به ظرفیت‌های راهبردی استان گیلان در حوزه حمل‌ونقل و تجارت ریلی، آبی، دریایی و هوایی،از تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری با هدف پاسخ‌گویی به نیازها و رفع خلاهای حوزه تولید و تجارت…","\u002Fnews\u002F106772\u002Fتدوین-۲۰-بسته-سرمایهگذاری-برای-توسعه-تولید-و-تجارت-گیلان",{"path":282,"ext":267,"width":283,"height":284,"alt":261,"caption":261,"src":285},"2026\u002F11\u002F106773",550,333,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106773.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},6,"society","teal","2026-11-18T12:23:49Z",{"id":292,"type":260,"upTitle":261,"title":293,"lead":294,"url":295,"cover":296,"category":301,"publishedAt":302,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106769,"اقتصاد چرخشی؛ مسیر فولاد هرمزگان برای بازیابی منابع و خلق ارزش افزوده","مدیرعامل شرکت نگین فولاد هرمزگان ، با تشریح رویکردهای فولاد هرمزگان در حوزه اقتصاد چرخشی، از برنامه‌های این مجموعه برای کاهش ضایعات، بازگشت اقلام قابل استفاده به چرخه تولید و بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌های راکد خبر…","\u002Fnews\u002F106769\u002Fاقتصاد-چرخشی-مسیر-فولاد-هرمزگان-برای-بازیابی-منابع-و-خلق",{"path":297,"ext":267,"width":298,"height":299,"alt":261,"caption":261,"src":300},"2026\u002F11\u002F106770",750,1000,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106770.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:22:29Z",{"id":304,"type":260,"upTitle":261,"title":305,"lead":306,"url":307,"cover":308,"category":313,"publishedAt":314,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106766,"فولاد مبارکه به دنبال عبور از بازیافت سنتی و استقرار الگوی جامع اقتصاد چرخشی","مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، با تأکید بر اینکه اقتصاد چرخشی مفهومی فراتر از مدیریت پسماند و بازیافت است، مدیریت هوشمند منابع و خلق ارزش اقتصادی را از مهم‌ترین اهداف این رویکرد دانست و گفت: فولاد مبارکه در حال تدوین…","\u002Fnews\u002F106766\u002Fفولاد-مبارکه-به-دنبال-عبور-از-بازیافت-سنتی-و-استقرار-الگوی",{"path":309,"ext":267,"width":310,"height":311,"alt":261,"caption":261,"src":312},"2026\u002F11\u002F106767",675,793,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106767.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:19:00Z",{"id":316,"type":260,"upTitle":261,"title":317,"lead":261,"url":318,"cover":319,"category":324,"publishedAt":325,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106744,"روزنامه اقتصاد پویا ۲۷آبان","\u002Fnews\u002F106744\u002Fروزنامه-اقتصاد-پویا-۲۷آبان",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":261,"caption":261,"src":323},"2026\u002F11\u002F106746",1280,932,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106746.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T11:07:07Z",{"id":327,"type":260,"upTitle":261,"title":328,"lead":329,"url":330,"cover":331,"category":336,"publishedAt":339,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106741,"خیز بلند رایتل برای تغییر بازی در بازار ارتباطات؛ نسل پنجم آمد، جایگاه اپراتور تغییر می‌کند","رایتل در آستانه پانزدهمین سالروز تأسیس خود، با ورود رسمی به نسل پنجم تلفن همراه (۵G)، از استراتژی جدید خود برای تغییر جایگاه در صنعت فناوری اطلاعات کشور خبر داد. به گفته مدیرعامل این شرکت، تمرکز رایتل دیگر بر رقابت سنتی…","\u002Fnews\u002F106741\u002Fخیز-بلند-رایتل-برای-تغییر-بازی-در-بازار-ارتباطات-نسل-پنجم",{"path":332,"ext":267,"width":333,"height":334,"alt":261,"caption":261,"src":335},"2026\u002F11\u002F106742",1109,742,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106742.jpg",{"id":337,"name":11,"slug":338,"color":261},258,"ict","2026-11-17T15:54:09Z",{"id":341,"type":260,"upTitle":261,"title":342,"lead":343,"url":344,"cover":345,"category":350,"publishedAt":353,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106737,"مدنی‌زاده: اجازه ندادیم اقتصاد وارد مسیر ابرتورمی شود","وزیر اقتصاد با اشاره به اقدامات دولت و همکاری بانک مرکزی اعلام کرد از تشدید تورم و ورود اقتصاد به شرایط ابرتورمی جلوگیری شده و روند رشد ماهانه قیمت‌ها نیز تحت کنترل قرار گرفته است.","\u002Fnews\u002F106737\u002Fمدنیزاده-اجازه-ندادیم-اقتصاد-وارد-مسیر-ابرتورمی-شود",{"path":346,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":349},"2026\u002F11\u002F106738",720,480,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106738.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},249,"macroeconomy","2026-11-17T08:31:20Z",{"id":355,"type":260,"upTitle":356,"title":357,"lead":358,"url":359,"cover":360,"category":365,"publishedAt":368,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106735,"رئیس سازمان بورس عنوان کرد","ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش توان نظام مالی کشور","رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تأکید بر نقش تشکیل سرمایه در رشد اقتصادی کشور گفت: رشد اقتصادی از مسیر تشکیل سرمایه محقق می‌شود و در این زمینه، نهادهای مالی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. در این میان بهره‌گیری از…","\u002Fnews\u002F106735\u002Fضرورت-استفاده-از-فناوریهای-نوین-برای-افزایش-توان-نظام-مالی",{"path":361,"ext":267,"width":362,"height":363,"alt":261,"caption":261,"src":364},"2024\u002F09\u002F72402",900,600,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F09\u002F72402.jpg",{"id":366,"name":23,"slug":367,"color":261},256,"bourse","2026-11-17T08:26:34Z",{"issueDate":370,"issueNumber":261,"url":318,"external":8,"cover":371,"coverImageUrl":261},"2026-11-18",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":372,"caption":261,"src":323},"روزنامه اقتصاد پویا",[],[375],{"id":376,"placement":377,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":379},2,"articleEnd","code","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-article-display-12433\">\u003C\u002Fdiv>",3,[382],{"name":383,"slug":384,"isDefault":385,"current":386,"days":389,"updatedAt":408},"تهران","tehran",true,{"temperature":387,"code":380,"humidity":388,"wind":287,"isDay":8},12,62,[390,394,398,401,405],{"date":391,"code":380,"max":392,"min":393},"2026-11-22",20,8,{"date":395,"code":380,"max":396,"min":397},"2026-11-23",22,10,{"date":399,"code":376,"max":396,"min":400},"2026-11-24",9,{"date":402,"code":403,"max":404,"min":393},"2026-11-25",1,21,{"date":406,"code":407,"max":392,"min":287},"2026-11-26",0,"2026-11-22T18:47:07Z",{"id":410,"type":411,"upTitle":261,"title":412,"subTitle":261,"lead":413,"bodyHtml":414,"slug":415,"url":416,"cover":417,"gallery":421,"videoEmbed":261,"category":261,"breadcrumbs":422,"tags":426,"author":429,"authorName":432,"sourceName":261,"sourceUrl":261,"publishedAt":433,"updatedAt":434,"readingMinutes":435,"isFeatured":8,"isBreaking":8,"isSponsored":8,"needsBody":8,"allowComments":385,"commentCount":407,"seo":436,"related":437},94117,"note","جنگ تمام می‌شود؛ صورت‌حسابش می‌ماند","در هر جنگ، نخستین تصاویر معمولاً از میدان نبرد می‌آیند؛ از تجهیزات، عملیات، خسارت و خبرهای نظامی. اما در همان لحظه، جنگ دیگری هم در اقتصاد آغاز می‌شود؛ جنگی که صدای انفجار ندارد، اما اثرش می‌تواند سال‌ها در سفره مردم، بودجه دولت، کارخانه‌ها، بازار کار و تصمیم سرمایه‌گذاران باقی بماند. بسیاری از منازعات بالاخره به آتش‌بس، مذاکره یا توافق می‌رسند و کسانی که روزی مقابل یکدیگر ایستاده‌اند، در نهایت پشت یک میز می‌نشینند. مسئله اینجاست که اقتصاد با امضای توافق به نقطه قبل بازنمی‌گردد.","\u003Cp>برای توضیح این موضوع، یکی از مدل‌های ساده اقتصاد کلان همان مفهوم مشهور «تفنگ در برابر کره» است؛ مدلی که بر هزینه فرصت تکیه دارد. منابع هر کشور محدود است و هر ریالی که در یک حوزه مصرف می‌شود، دیگر نمی‌تواند هم‌زمان در حوزه‌ای دیگر هزینه شود. در شرایط جنگی، بخشی از منابع ناگزیر به سمت دفاع، امنیت، مدیریت بحران، جبران خسارت و بازسازی اضطراری می‌رود. این هزینه ممکن است ضروری باشد، اما اقتصاددان یک سؤال دیگر هم می‌پرسد: در برابر این تخصیص منابع، چه چیزی را از دست داده‌ایم؟هزینه جنگ فقط آن چیزی نیست که تخریب می‌شود. بخشی از هزینه، همان چیزی است که دیگر ساخته نمی‌شود. جاده‌ای که نوسازی آن عقب می‌افتد، کارخانه‌ای که طرح توسعه‌اش متوقف می‌شود، مدرسه‌ای که تجهیز نمی‌شود، بیمارستانی که توسعه پیدا نمی‌کند، کسب‌وکاری که سرمایه‌گذار آن تصمیمش را به تعویق می‌اندازد و خانواده‌ای که پس‌اندازش را برای عبور از بحران مصرف می‌کند، همگی بخشی از «هزینه فرصت» جنگ هستند. این بخش از خسارت کمتر دیده می‌شود، چون تصویر قابل‌انتشاری از آن وجود ندارد.در اقتصاد، نااطمینانی خود یک هزینه است. وقتی آینده نامعلوم می‌شود، بنگاه‌ها محتاط‌تر می‌شوند، سرمایه‌گذاران تصمیم‌های خود را عقب می‌اندازند، تأمین‌کنندگان مالی ریسک بیشتری در نظر می‌گیرند و مصرف‌کنندگان نیز رفتار خود را تغییر می‌دهند. ممکن است کارخانه‌ای مستقیماً آسیب ندیده باشد، اما سفارش تازه نگیرد. ممکن است تاجر کالایی از دست نداده باشد، اما مسیر حمل، بیمه، انتقال پول یا قرارداد خارجی او پرهزینه‌تر شود. ممکن است خانواده درآمدش همان باشد، اما به دلیل نگرانی از آینده، سفر و خریدهای غیرضروری را حذف کند. جنگ از همین مسیرها وارد اقتصاد روزمره می‌شود.در کنار هزینه فرصت، مفهوم دیگری نیز اهمیت دارد که می‌توان آن را «اثر زخم اقتصادی» نامید. برخی شوک‌ها موقت‌اند، اما پیامدهای ماندگار ایجاد می‌کنند. اگر یک بنگاه چند ماه تولیدش را کاهش دهد، ممکن است نیروی متخصص خود را از دست بدهد. اگر سرمایه‌گذاری برای مدتی متوقف شود، ظرفیت تولید آینده کاهش می‌یابد. اگر نیروی متخصص مهاجرت کند، بازگشت او با پایان بحران تضمین‌شده نیست. اگر بازار صادراتی به رقیب واگذار شود، صرف اعلام صلح به معنای بازگشت آن بازار نخواهد بود. به همین دلیل، فاصله میان پایان جنگ و بازگشت اقتصاد به شرایط عادی می‌تواند طولانی‌تر از خود جنگ باشد.از این زاویه، مفهوم امنیت نیز گسترده‌تر می‌شود. امنیت فقط توان دفاع نظامی نیست؛ توان زندگی عادی مردم هم بخشی از امنیت است. امنیت یعنی خانواده بتواند برای آینده برنامه‌ریزی کند، کارگر از شغلش مطمئن باشد، تولیدکننده بتواند مواد اولیه تهیه کند، سرمایه‌گذار افق چندساله داشته باشد و جوان بداند امکان ساختن زندگی وجود دارد. زیرساخت، اشتغال، قدرت خرید، آموزش، درمان، فرهنگ و حتی امکان تفریح، اجزای همان کیفیت زندگی‌اند که یک جامعه برای حفظ آن تلاش می‌کند.بنابراین در ارزیابی هر جنگ یا تنش طولانی، فقط نباید پرسید چه کسی در میدان دست بالا را داشته است. باید پرسید اقتصاد چه چیزی از دست داده، چه فرصت‌هایی از بین رفته و مردم چه هزینه‌ای پرداخته‌اند. ممکن است یک طرف از منظر نظامی یا سیاسی خود را پیروز بداند، اما اگر در همین مسیر سرمایه‌گذاری کاهش یافته، تولید ضعیف شده، مهاجرت افزایش یافته و رفاه خانوار آسیب دیده باشد، بخشی از صورت‌حساب هنوز پرداخت نشده است.در مقابل، اقتصاد مفهومی با عنوان «سود صلح» نیز دارد. کاهش تنش می‌تواند منابع را از مدیریت بحران به سمت سرمایه‌گذاری، زیرساخت، آموزش، سلامت و تولید هدایت کند. اما سود صلح فقط کاهش هزینه‌های مستقیم نیست؛ بازگشت امکان برنامه‌ریزی، کاهش ریسک و احیای اعتماد شاید مهم‌تر باشد. سرمایه‌گذار زمانی وارد میدان می‌شود که بتواند آینده را تا حدی پیش‌بینی کند و بنگاه زمانی توسعه می‌یابد که احساس کند قواعد بازی فردا به‌کلی متفاوت نخواهد شد.شاید لازم باشد کنار هر محاسبه سیاسی و نظامی، یک «ترازنامه اقتصادی جنگ» نیز وجود داشته باشد؛ ترازنامه‌ای که تنها خسارت ساختمان‌ها و تجهیزات را نبیند، بلکه تولید ازدست‌رفته، سرمایه‌گذاری ازدست‌رفته، مهاجرت سرمایه انسانی، کاهش رفاه،اختلال تجارت، افزایش ریسک و هزینه بازسازی را نیز محاسبه کند. اگر این هزینه‌ها دیده نشوند، ممکن است تصمیمی در کوتاه‌مدت منطقی به نظر برسد، اما در بلندمدت صورتحسابی سنگین‌تر برای جامعه ایجاد کند.رهبران ممکن است روزی دوباره با یکدیگر دست بدهند و اختلافی که حل‌نشدنی به نظر می‌رسید، وارد مسیر مذاکره شود. اما کارگری که شغلش را از دست داده، خانواده‌ای که پس‌اندازش را مصرف کرده، صنعتی که بازارش را از دست داده و نسلی که فرصت‌هایش کوچک‌تر شده، با یک عکس یادگاری به شرایط قبل بازنمی‌گردند.شاید مهم‌ترین پرسش اقتصادی پیش از هر تصمیم بزرگ همین باشد: اگر روزی این بحران تمام شد، چه چیزی برای مردم باقی می‌ماند؟ جنگ ممکن است در یک روز تمام شود، اما بازسازی اقتصاد، اعتماد و زندگی مردم می‌تواند سال‌ها زمان ببرد.\u003C\u002Fp>","جنگ-تمام-میشود-صورتحسابش-میماند","\u002Fnews\u002F94117\u002Fجنگ-تمام-میشود-صورتحسابش-میماند",{"path":418,"ext":267,"width":348,"height":419,"alt":412,"caption":261,"src":420},"2021\u002F05\u002F25153",270,"\u002Fmedia\u002F2021\u002F05\u002F25153.jpg",[],[423],{"name":424,"url":425},"اقتصاد پویا","\u002F",[427],{"name":15,"slug":428},"اقتصاد-کلان",{"name":430,"slug":431},"مونا ربیعیان","مونا-ربیعیان","ساسان باقرپناه","2026-08-17T10:25:37Z","2026-08-17T10:25:38Z",4,{"title":261,"description":261,"canonical":261,"noIndex":8},[],{"name":424,"description":439,"ga4MeasurementId":440,"adsEnabled":385,"jaaarArchiveUrl":441},"سایت خبری و تحلیلی اقتصاد پویا","G-JXE5N6TMHY","https:\u002F\u002Fwww.jaaar.com\u002Fkiosk\u002Farchives\u002FEqtesad_pooya"]