[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"layout":3,"weather-default":381,"article-94237":409,"site-settings":505},{"header":4,"footer":240,"breaking":257,"latestPrintIssue":369,"social":373,"ads":374,"articleAdAfterParagraph":380},[5,42,44,46,48,68,96,100,124,148,236],{"title":6,"url":7,"external":8,"children":9},"اقتصادی","\u002Fcategory\u002Feconomy",false,[10,14,18,22,26,30,34,38],{"title":11,"url":12,"external":8,"children":13},"ارتباطات و دنیای دیجیتال","\u002Fcategory\u002Fict",[],{"title":15,"url":16,"external":8,"children":17},"اقتصاد کلان","\u002Fcategory\u002Fmacroeconomy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":21},"بانک و بیمه","\u002Fcategory\u002Fbank-insurance",[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":25},"بورس","\u002Fcategory\u002Fbourse",[],{"title":27,"url":28,"external":8,"children":29},"راه و مسکن","\u002Fcategory\u002Fhousing-roads",[],{"title":31,"url":32,"external":8,"children":33},"صنعت و معدن","\u002Fcategory\u002Findustry-mining",[],{"title":35,"url":36,"external":8,"children":37},"کشاورزی","\u002Fcategory\u002Fagriculture",[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":41},"نفت و انرژی","\u002Fcategory\u002Fenergy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":43},[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":45},[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":47},[],{"title":49,"url":50,"external":8,"children":51},"سیاسی","\u002Fcategory\u002Fpolitics",[52,56,60,64],{"title":53,"url":54,"external":8,"children":55},"دفاعی و امنیتی","\u002Fcategory\u002Fdefense-security",[],{"title":57,"url":58,"external":8,"children":59},"دولت","\u002Fcategory\u002Fgovernment",[],{"title":61,"url":62,"external":8,"children":63},"سیاست","\u002Fcategory\u002Fdomestic-politics",[],{"title":65,"url":66,"external":8,"children":67},"مجلس","\u002Fcategory\u002Fparliament",[],{"title":69,"url":70,"external":8,"children":71},"اجتماعی","\u002Fcategory\u002Fsociety",[72,76,80,84,88,92],{"title":73,"url":74,"external":8,"children":75},"آموزش","\u002Fcategory\u002Feducation",[],{"title":77,"url":78,"external":8,"children":79},"جامعه","\u002Fcategory\u002Fcommunity",[],{"title":81,"url":82,"external":8,"children":83},"حوادث، انتظامی","\u002Fcategory\u002Fincidents",[],{"title":85,"url":86,"external":8,"children":87},"سلامت و رفاه","\u002Fcategory\u002Fhealth-welfare",[],{"title":89,"url":90,"external":8,"children":91},"شهری","\u002Fcategory\u002Furban",[],{"title":93,"url":94,"external":8,"children":95},"محیط زیست","\u002Fcategory\u002Fenvironment",[],{"title":97,"url":98,"external":8,"children":99},"بین الملل","\u002Fcategory\u002Finternational",[],{"title":101,"url":102,"external":8,"children":103},"ورزشی","\u002Fcategory\u002Fsport",[104,108,112,116,120],{"title":105,"url":106,"external":8,"children":107},"بسکتبال","\u002Fcategory\u002Fbasketball",[],{"title":109,"url":110,"external":8,"children":111},"فوتبال","\u002Fcategory\u002Ffootball",[],{"title":113,"url":114,"external":8,"children":115},"کشتی و وزنه برداری","\u002Fcategory\u002Fwrestling-weightlifting",[],{"title":117,"url":118,"external":8,"children":119},"والیبال","\u002Fcategory\u002Fvolleyball",[],{"title":121,"url":122,"external":8,"children":123},"ورزش های رزمی","\u002Fcategory\u002Fmartial-arts",[],{"title":125,"url":126,"external":8,"children":127},"فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fculture",[128,132,136,140,144],{"title":129,"url":130,"external":8,"children":131},"رسانه","\u002Fcategory\u002Fmedia",[],{"title":133,"url":134,"external":8,"children":135},"سینما و تئاتر","\u002Fcategory\u002Fcinema-theater",[],{"title":137,"url":138,"external":8,"children":139},"گردشگری","\u002Fcategory\u002Ftourism",[],{"title":141,"url":142,"external":8,"children":143},"موسیقی","\u002Fcategory\u002Fmusic",[],{"title":145,"url":146,"external":8,"children":147},"میراث فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fheritage",[],{"title":149,"url":150,"external":8,"children":151},"استان ها","\u002Fcategory\u002Fprovinces",[152,156,160,164,168,172,176,180,184,188,192,196,200,204,208,212,216,220,224,228,232],{"title":153,"url":154,"external":8,"children":155},"آذربایجان شرقی","\u002Fcategory\u002Fآذربایجان-شرقی",[],{"title":157,"url":158,"external":8,"children":159},"اردبیل","\u002Fcategory\u002Fاردبیل",[],{"title":161,"url":162,"external":8,"children":163},"اصفهان","\u002Fcategory\u002Fاصفهان",[],{"title":165,"url":166,"external":8,"children":167},"البرز","\u002Fcategory\u002Fالبرز",[],{"title":169,"url":170,"external":8,"children":171},"بوشهر","\u002Fcategory\u002Fبوشهر",[],{"title":173,"url":174,"external":8,"children":175},"خراسان رضوی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-رضوی",[],{"title":177,"url":178,"external":8,"children":179},"خراسان شمالی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-شمالی",[],{"title":181,"url":182,"external":8,"children":183},"خوزستان","\u002Fcategory\u002Fخوزستان",[],{"title":185,"url":186,"external":8,"children":187},"سیستان و بلوچستان","\u002Fcategory\u002Fسیستان-و-بلوچستان",[],{"title":189,"url":190,"external":8,"children":191},"فارس","\u002Fcategory\u002Fفارس",[],{"title":193,"url":194,"external":8,"children":195},"قزوین","\u002Fcategory\u002Fقزوین",[],{"title":197,"url":198,"external":8,"children":199},"قم","\u002Fcategory\u002Fقم",[],{"title":201,"url":202,"external":8,"children":203},"کردستان","\u002Fcategory\u002Fکردستان",[],{"title":205,"url":206,"external":8,"children":207},"کرمان","\u002Fcategory\u002Fکرمان",[],{"title":209,"url":210,"external":8,"children":211},"کرمانشاه","\u002Fcategory\u002Fکرمانشاه",[],{"title":213,"url":214,"external":8,"children":215},"گلستان","\u002Fcategory\u002Fگلستان",[],{"title":217,"url":218,"external":8,"children":219},"لرستان","\u002Fcategory\u002Fلرستان",[],{"title":221,"url":222,"external":8,"children":223},"مازندران","\u002Fcategory\u002Fمازندران",[],{"title":225,"url":226,"external":8,"children":227},"مرکزی","\u002Fcategory\u002Fمرکزی",[],{"title":229,"url":230,"external":8,"children":231},"هرمزگان","\u002Fcategory\u002Fهرمزگان",[],{"title":233,"url":234,"external":8,"children":235},"همدان","\u002Fcategory\u002Fهمدان",[],{"title":237,"url":238,"external":8,"children":239},"یادداشت","\u002Fnotes",[],[241,245,249,253],{"title":242,"url":243,"external":8,"children":244},"درباره ما","\u002Fpage\u002Fabout",[],{"title":246,"url":247,"external":8,"children":248},"تماس با ما","\u002Fpage\u002Fcontact",[],{"title":250,"url":251,"external":8,"children":252},"نسخه چاپی","\u002Fnewspaper",[],{"title":254,"url":255,"external":8,"children":256},"آرشیو اخبار","\u002Farchive",[],[258,275,291,303,315,326,340,354],{"id":259,"type":260,"upTitle":261,"title":262,"lead":263,"url":264,"cover":265,"category":271,"publishedAt":274,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106775,"news",null,"شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد","بانک مرکزی اعلام کرد از زمان رونمایی سامانه «حسام»، شبکه بانکی به یک میلیون و ۶۶۸ هزار و ۵۳۶ درخواست پاسخ داده است.","\u002Fnews\u002F106775\u002Fشبکه-بانکی-به-بیش-از-یک-میلیون-و-۶۶۸-هزار-درخواست-حسام-پاسخ",{"path":266,"ext":267,"width":268,"height":269,"alt":261,"caption":261,"src":270},"2026\u002F11\u002F106776","jpg",180,120,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106776.jpg",{"id":272,"name":19,"slug":273,"color":261},251,"bank-insurance","2026-11-18T12:47:43Z",{"id":276,"type":260,"upTitle":277,"title":278,"lead":279,"url":280,"cover":281,"category":286,"publishedAt":290,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106772,"رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران در سفر به گیلان مطرح کرد","تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری برای توسعه تولید و تجارت گیلان","رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران ضمن اشاره به ظرفیت‌های راهبردی استان گیلان در حوزه حمل‌ونقل و تجارت ریلی، آبی، دریایی و هوایی،از تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری با هدف پاسخ‌گویی به نیازها و رفع خلاهای حوزه تولید و تجارت…","\u002Fnews\u002F106772\u002Fتدوین-۲۰-بسته-سرمایهگذاری-برای-توسعه-تولید-و-تجارت-گیلان",{"path":282,"ext":267,"width":283,"height":284,"alt":261,"caption":261,"src":285},"2026\u002F11\u002F106773",550,333,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106773.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},6,"society","teal","2026-11-18T12:23:49Z",{"id":292,"type":260,"upTitle":261,"title":293,"lead":294,"url":295,"cover":296,"category":301,"publishedAt":302,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106769,"اقتصاد چرخشی؛ مسیر فولاد هرمزگان برای بازیابی منابع و خلق ارزش افزوده","مدیرعامل شرکت نگین فولاد هرمزگان ، با تشریح رویکردهای فولاد هرمزگان در حوزه اقتصاد چرخشی، از برنامه‌های این مجموعه برای کاهش ضایعات، بازگشت اقلام قابل استفاده به چرخه تولید و بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌های راکد خبر…","\u002Fnews\u002F106769\u002Fاقتصاد-چرخشی-مسیر-فولاد-هرمزگان-برای-بازیابی-منابع-و-خلق",{"path":297,"ext":267,"width":298,"height":299,"alt":261,"caption":261,"src":300},"2026\u002F11\u002F106770",750,1000,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106770.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:22:29Z",{"id":304,"type":260,"upTitle":261,"title":305,"lead":306,"url":307,"cover":308,"category":313,"publishedAt":314,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106766,"فولاد مبارکه به دنبال عبور از بازیافت سنتی و استقرار الگوی جامع اقتصاد چرخشی","مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، با تأکید بر اینکه اقتصاد چرخشی مفهومی فراتر از مدیریت پسماند و بازیافت است، مدیریت هوشمند منابع و خلق ارزش اقتصادی را از مهم‌ترین اهداف این رویکرد دانست و گفت: فولاد مبارکه در حال تدوین…","\u002Fnews\u002F106766\u002Fفولاد-مبارکه-به-دنبال-عبور-از-بازیافت-سنتی-و-استقرار-الگوی",{"path":309,"ext":267,"width":310,"height":311,"alt":261,"caption":261,"src":312},"2026\u002F11\u002F106767",675,793,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106767.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:19:00Z",{"id":316,"type":260,"upTitle":261,"title":317,"lead":261,"url":318,"cover":319,"category":324,"publishedAt":325,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106744,"روزنامه اقتصاد پویا ۲۷آبان","\u002Fnews\u002F106744\u002Fروزنامه-اقتصاد-پویا-۲۷آبان",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":261,"caption":261,"src":323},"2026\u002F11\u002F106746",1280,932,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106746.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T11:07:07Z",{"id":327,"type":260,"upTitle":261,"title":328,"lead":329,"url":330,"cover":331,"category":336,"publishedAt":339,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106741,"خیز بلند رایتل برای تغییر بازی در بازار ارتباطات؛ نسل پنجم آمد، جایگاه اپراتور تغییر می‌کند","رایتل در آستانه پانزدهمین سالروز تأسیس خود، با ورود رسمی به نسل پنجم تلفن همراه (۵G)، از استراتژی جدید خود برای تغییر جایگاه در صنعت فناوری اطلاعات کشور خبر داد. به گفته مدیرعامل این شرکت، تمرکز رایتل دیگر بر رقابت سنتی…","\u002Fnews\u002F106741\u002Fخیز-بلند-رایتل-برای-تغییر-بازی-در-بازار-ارتباطات-نسل-پنجم",{"path":332,"ext":267,"width":333,"height":334,"alt":261,"caption":261,"src":335},"2026\u002F11\u002F106742",1109,742,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106742.jpg",{"id":337,"name":11,"slug":338,"color":261},258,"ict","2026-11-17T15:54:09Z",{"id":341,"type":260,"upTitle":261,"title":342,"lead":343,"url":344,"cover":345,"category":350,"publishedAt":353,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106737,"مدنی‌زاده: اجازه ندادیم اقتصاد وارد مسیر ابرتورمی شود","وزیر اقتصاد با اشاره به اقدامات دولت و همکاری بانک مرکزی اعلام کرد از تشدید تورم و ورود اقتصاد به شرایط ابرتورمی جلوگیری شده و روند رشد ماهانه قیمت‌ها نیز تحت کنترل قرار گرفته است.","\u002Fnews\u002F106737\u002Fمدنیزاده-اجازه-ندادیم-اقتصاد-وارد-مسیر-ابرتورمی-شود",{"path":346,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":349},"2026\u002F11\u002F106738",720,480,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106738.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},249,"macroeconomy","2026-11-17T08:31:20Z",{"id":355,"type":260,"upTitle":356,"title":357,"lead":358,"url":359,"cover":360,"category":365,"publishedAt":368,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106735,"رئیس سازمان بورس عنوان کرد","ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش توان نظام مالی کشور","رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تأکید بر نقش تشکیل سرمایه در رشد اقتصادی کشور گفت: رشد اقتصادی از مسیر تشکیل سرمایه محقق می‌شود و در این زمینه، نهادهای مالی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. در این میان بهره‌گیری از…","\u002Fnews\u002F106735\u002Fضرورت-استفاده-از-فناوریهای-نوین-برای-افزایش-توان-نظام-مالی",{"path":361,"ext":267,"width":362,"height":363,"alt":261,"caption":261,"src":364},"2024\u002F09\u002F72402",900,600,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F09\u002F72402.jpg",{"id":366,"name":23,"slug":367,"color":261},256,"bourse","2026-11-17T08:26:34Z",{"issueDate":370,"issueNumber":261,"url":318,"external":8,"cover":371,"coverImageUrl":261},"2026-11-18",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":372,"caption":261,"src":323},"روزنامه اقتصاد پویا",[],[375],{"id":376,"placement":377,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":379},2,"articleEnd","code","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-article-display-12433\">\u003C\u002Fdiv>",3,[382],{"name":383,"slug":384,"isDefault":385,"current":386,"days":389,"updatedAt":408},"تهران","tehran",true,{"temperature":387,"code":380,"humidity":388,"wind":287,"isDay":8},12,61,[390,394,398,401,405],{"date":391,"code":380,"max":392,"min":393},"2026-11-22",20,8,{"date":395,"code":380,"max":396,"min":397},"2026-11-23",22,10,{"date":399,"code":376,"max":396,"min":400},"2026-11-24",9,{"date":402,"code":403,"max":404,"min":393},"2026-11-25",1,21,{"date":406,"code":407,"max":392,"min":287},"2026-11-26",0,"2026-11-22T18:17:07Z",{"id":410,"type":411,"upTitle":412,"title":413,"subTitle":261,"lead":414,"bodyHtml":415,"slug":416,"url":417,"cover":418,"gallery":423,"videoEmbed":261,"category":261,"breadcrumbs":424,"tags":428,"author":434,"authorName":261,"sourceName":261,"sourceUrl":261,"publishedAt":437,"updatedAt":437,"readingMinutes":438,"isFeatured":8,"isBreaking":8,"isSponsored":8,"needsBody":8,"allowComments":385,"commentCount":407,"seo":439,"related":440},94237,"report","گزارش اقتصاد پویا از رشد چندبرابری قیمت برخی کالاها در عرض ۶ ماه ؛","ایرانیان در محاصره گرانی و نداری","اقتصاد پویا \u002F سرویس اجتماعی - در اقتصاد خانوار، افزایش قیمت همیشه با یک عدد مشخص و یکسان خود را نشان نمی‌دهد. گاهی تورم در آمارهای رسمی با شیبی آرام حرکت می‌کند، اما در قفسه فروشگاه‌ها، بازار مواد غذایی، لوازم مصرفی و کالاهای ضروری، جهش‌هایی رخ می‌دهد که برای مصرف‌کننده معنایی بسیار متفاوت دارد. طی ماه‌های اخیر، برخی کالاها در فاصله‌ای کوتاه با افزایش‌های چندبرابری مواجه شده‌اند؛ اتفاقی که نشان می‌دهد فشار هزینه زندگی تنها حاصل رشد عمومی قیمت‌ها نیست، بلکه ترکیبی از افزایش هزینه تولید، نوسان ارز، اختلال در زنجیره تأمین، کاهش قدرت خرید و تغییر رفتار بازار، قیمت برخی کالاها را با سرعتی بسیار بیشتر از تورم عمومی بالا برده است.","\u003Cp>دانیال امینی \u002F برای یک خانوار، افزایش دو یا سه برابری قیمت یک کالای مصرفی در شش ماه، صرفاً به معنای گران‌تر شدن یک محصول نیست؛ این تغییر می‌تواند کل الگوی مصرف را دگرگون کند. خانواری که پیش‌تر برای خرید یک کالا، سهم مشخصی از درآمد ماهانه خود را کنار می‌گذاشت، اکنون ممکن است مجبور شود آن کالا را حذف، جایگزین یا خرید آن را به تعویق بیندازد. در کالاهای ضروری، اما امکان حذف همیشه وجود ندارد و نتیجه مستقیم آن کاهش مصرف سایر اقلام است. به همین دلیل، رشد چندبرابری قیمت برخی کالاها را باید نه فقط یک مسئله بازار، بلکه نشانه‌ای از فشار فزاینده بر معیشت دانست.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>وقتی قیمت‌ها از درآمد جلو می‌زنند\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>مهم‌ترین مسئله در افزایش شدید قیمت کالاها، فاصله‌ای است که میان رشد قیمت و رشد درآمد ایجاد می‌شود. اگر قیمت کالایی ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کند اما درآمد خانوار در همان دوره تنها درصد محدودی بالا برود، قدرت خرید واقعی برای آن کالا به‌شدت کاهش می‌یابد. این فاصله در کالاهای ضروری اهمیت بیشتری دارد، زیرا خانوار نمی‌تواند مصرف آنها را متناسب با افزایش قیمت کاهش دهد. مواد غذایی، دارو، پوشاک، لوازم بهداشتی، قطعات ضروری و برخی خدمات، اقلامی هستند که حذف آنها از سبد مصرفی دشوار است. در چنین شرایطی، خانوارها معمولاً به سراغ سه راهکار می‌روند: کاهش مقدار خرید، جایگزینی کالا با نمونه ارزان‌تر و حذف خریدهای غیرضروری. اما استمرار گرانی، حتی این راهکارها را نیز محدود می‌کند. وقتی قیمت یک کالای ارزان‌تر هم افزایش می‌یابد، دیگر جایگزینی از کالای گران به ارزان چندان امکان‌پذیر نیست. در نهایت، مصرف‌کننده به جای انتخاب میان چند گزینه، صرفاً به دنبال محصولی می‌گردد که بتواند هزینه آن را پرداخت کند. رشد چندبرابری قیمت برخی کالاها در شش ماه همچنین نشان می‌دهد که میان «تورم» و «احساس گرانی» تفاوت قابل‌توجهی وجود دارد. ممکن است میانگین افزایش قیمت‌ها در اقتصاد یک رقم مشخص باشد، اما خانوارها تورم را بر اساس کالاهایی تجربه می‌کنند که بیشتر خریداری می‌کنند. اگر کالاهای پرمصرف یک خانواده با سرعت بیشتری گران شوند، فشار تورمی احساس‌شده برای آن خانواده بسیار بیشتر از عدد میانگین خواهد بود. این مسئله به‌ویژه برای خانوارهای کم‌درآمد جدی است. سهم مواد غذایی و کالاهای ضروری از هزینه این خانوارها بالاتر است و بنابراین هر افزایش قیمت مستقیماً به کاهش رفاه منجر می‌شود. در مقابل، خانوارهای پردرآمدتر ممکن است بتوانند بخشی از افزایش قیمت را با کاهش پس‌انداز، تغییر برند یا استفاده از منابع مالی دیگر جبران کنند. اما برای خانواری که بخش عمده درآمد خود را صرف هزینه‌های ضروری می‌کند، افزایش قیمت حتی یک کالای پرمصرف می‌تواند به حذف چند قلم دیگر از سبد خرید منجر شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>چرا بعضی کالاها ناگهان جهش می‌کنند؟\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>رشد چندبرابری قیمت یک کالا معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست. بازار کالا در ایران تحت تأثیر مجموعه‌ای از متغیرها قرار دارد که در صورت هم‌زمان شدن، می‌توانند قیمت یک محصول را در مدت کوتاهی به شکل قابل‌توجهی افزایش دهند. نرخ ارز یکی از مهم‌ترین این عوامل است. حتی کالاهایی که مستقیماً وارداتی نیستند، ممکن است از تغییرات نرخ ارز تأثیر بگیرند؛ زیرا مواد اولیه، ماشین‌آلات، قطعات، بسته‌بندی یا هزینه حمل‌ونقل آنها به نهاده‌هایی وابسته است که قیمتشان با ارز تغییر می‌کند. در کنار ارز، هزینه تولید نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. افزایش هزینه انرژی، دستمزد، حمل‌ونقل، مواد اولیه و خدمات واسطه‌ای می‌تواند قیمت تمام‌شده را بالا ببرد. اگر تولیدکننده نتواند این هزینه‌ها را از مسیر افزایش بهره‌وری جبران کند، بخشی از آن به قیمت نهایی منتقل می‌شود. در بازارهایی که رقابت ضعیف‌تر است یا تعداد عرضه‌کنندگان محدود است، این انتقال می‌تواند سریع‌تر و شدیدتر اتفاق بیفتد. زنجیره توزیع نیز بخش دیگری از ماجراست. فاصله میان قیمت تولیدکننده و مصرف‌کننده در برخی بازارها قابل‌توجه است و هر حلقه از زنجیره می‌تواند تحت تأثیر افزایش هزینه‌های خود، قیمت را بالا ببرد. وقتی بازار با نااطمینانی مواجه است، برخی فعالان اقتصادی برای حفظ سرمایه خود، کالا را با قیمت بالاتر عرضه می‌کنند یا از فروش سریع خودداری می‌کنند. این رفتار می‌تواند به کاهش عرضه و افزایش بیشتر قیمت منجر شود. انتظارات تورمی نیز در این میان اهمیت دارد. وقتی فعال اقتصادی تصور می‌کند هزینه جایگزینی کالای خود در آینده افزایش خواهد یافت، ممکن است قیمت فعلی را بر مبنای هزینه آینده تعیین کند. در چنین وضعیتی، حتی پیش از آنکه تمام هزینه‌های جدید به بازار منتقل شود، قیمت‌ها بالا می‌روند. به همین دلیل، کنترل تورم تنها با برخورد با قیمت نهایی امکان‌پذیر نیست و باید ریشه‌های شکل‌گیری انتظارات و نااطمینانی اقتصادی نیز مورد توجه قرار گیرد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>گرانی چندبرابری و تغییر چهره بازار مصرف\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>یکی از مهم‌ترین پیامدهای افزایش سریع قیمت کالاها، تغییر رفتار مصرف‌کننده است. بازار ایران در سال‌های گذشته به‌تدریج شاهد حرکت بخشی از تقاضا به سمت کالاهای ارزان‌تر، دست‌دوم، تعمیرشده و کوچک‌تر بوده است. این روند در صورت تداوم رشد شدید قیمت‌ها می‌تواند گسترده‌تر شود. مصرف‌کننده‌ای که توان خرید کالای نو را از دست می‌دهد، به تعمیر کالای قدیمی روی می‌آورد؛ فردی که خرید یک بسته بزرگ برایش دشوار شده، بسته کوچک‌تر می‌خرد؛ و خانواده‌ای که پیش‌تر چند قلم محصول را هم‌زمان خریداری می‌کرد، ممکن است خرید خود را به موارد ضروری محدود کند. این تغییر رفتار تنها به معنای کاهش فروش نیست. کاهش تقاضا می‌تواند تولیدکننده را نیز تحت فشار قرار دهد. اگر قیمت کالا به اندازه‌ای افزایش یابد که بخش بزرگی از مشتریان توان خرید آن را از دست بدهند، فروش کاهش می‌یابد و بنگاه برای جبران هزینه‌های ثابت خود با مشکل مواجه می‌شود. در مرحله بعد، ممکن است تولید کاهش پیدا کند و کاهش عرضه بار دیگر به افزایش قیمت منجر شود. این چرخه، یکی از خطرناک‌ترین مسیرهایی است که می‌تواند بازار را از رکود تورمی به سمت شرایط پیچیده‌تر سوق دهد. از سوی دیگر، افزایش چندبرابری قیمت برخی کالاها می‌تواند به تغییر کیفیت مصرف نیز منجر شود. وقتی خانوار توان خرید محصولات باکیفیت را ندارد، ممکن است به نمونه‌های ارزان‌تر اما کم‌دوام‌تر روی بیاورد. در کوتاه‌مدت این تصمیم هزینه خانوار را کاهش می‌دهد، اما در بلندمدت ممکن است هزینه بیشتری ایجاد کند؛ زیرا کالاهای ارزان‌تر معمولاً نیازمند تعمیر یا تعویض زودتر هستند. به این ترتیب، فشار تورمی فقط مقدار مصرف را کاهش نمی‌دهد، بلکه می‌تواند کیفیت زندگی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. مسئله مهم‌تر، شکل‌گیری نوعی بی‌اعتمادی نسبت به قیمت‌هاست. وقتی مصرف‌کننده می‌بیند قیمت یک کالا در فاصله چند ماه چند برابر شده، دیگر نمی‌تواند برای خریدهای آینده برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشد. همین نااطمینانی می‌تواند رفتارهای احتیاطی ایجاد کند؛ برخی مصرف‌کنندگان خرید خود را جلو می‌اندازند، برخی دیگر از ترس افزایش بیشتر قیمت اقدام به خرید زودهنگام می‌کنند. این رفتارها در مقیاس بزرگ می‌تواند تقاضا را در مقاطع خاص افزایش داده و فشار بیشتری بر بازار وارد کند. برای مهار این وضعیت، سیاست‌گذار باید به جای تمرکز صرف بر قیمت نهایی، زنجیره شکل‌گیری قیمت را بررسی کند. شفافیت در تأمین مواد اولیه، کاهش هزینه‌های مبادله، ثبات بیشتر در سیاست‌های ارزی، جلوگیری از اختلال در واردات مواد اولیه و قطعات، تقویت رقابت، کاهش واسطه‌گری غیرضروری و ایجاد امکان پیش‌بینی برای تولیدکننده، بخشی از اقداماتی است که می‌تواند از جهش‌های ناگهانی جلوگیری کند. در نهایت، رشد چندبرابری قیمت برخی کالاها در شش ماه را نمی‌توان صرفاً با عبارت «گرانی» توضیح داد. پشت هر جهش قیمت، مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی قرار دارد و پشت هر افزایش شدید، یک تغییر در رفتار خانوار شکل می‌گیرد. مسئله اصلی این است که اگر درآمدها نتوانند با سرعت افزایش هزینه‌ها حرکت کنند، بازار به‌تدریج از «انتخاب کالا» به «حذف کالا» می‌رسد. در این شرایط، مصرف‌کننده دیگر درباره بهترین محصول تصمیم نمی‌گیرد؛ درباره این تصمیم می‌گیرد که چه چیزی را از سبد زندگی خود حذف کند.اگر روند افزایش قیمت‌های چندبرابری در برخی گروه‌های کالایی ادامه پیدا کند، پیامد آن فقط کاهش قدرت خرید نخواهد بود. کاهش تقاضای مؤثر، افت کیفیت مصرف، گسترش بازار دست‌دوم، افزایش تعمیرات، کوچک شدن سبد غذایی و مصرفی و در نهایت کاهش رفاه عمومی، مجموعه‌ای از آثار زنجیره‌ای هستند که می‌توانند اقتصاد خانوار را وارد مرحله‌ای تازه کنند. به همین دلیل، مهار جهش قیمت‌ها نیازمند سیاست‌هایی است که همزمان ثبات اقتصادی، تولید، توزیع و قدرت خرید مردم را هدف قرار دهد. در غیر این صورت، ممکن است آمار تورم یک تصویر کلی از اقتصاد ارائه کند، اما واقعیت زندگی مردم در فاصله میان قفسه فروشگاه و توان پرداخت آنها، روایت دیگری از گرانی باشد.\u003C\u002Fp>","ایرانیان-در-محاصره-گرانی-و-نداری","\u002Fnews\u002F94237\u002Fایرانیان-در-محاصره-گرانی-و-نداری",{"path":419,"ext":267,"width":420,"height":421,"alt":413,"caption":261,"src":422},"2021\u002F01\u002F16063",640,360,"\u002Fmedia\u002F2021\u002F01\u002F16063.jpg",[],[425],{"name":426,"url":427},"اقتصاد پویا","\u002F",[429,431],{"name":430,"slug":430},"گرانی",{"name":432,"slug":433},"تغییر چهره بازار مصرف","تغییر-چهره-بازار-مصرف",{"name":435,"slug":436},"مونا ربیعیان","مونا-ربیعیان","2026-08-22T12:21:58Z",7,{"title":261,"description":261,"canonical":261,"noIndex":8},[441,452,463,472,483,493],{"id":442,"type":443,"upTitle":261,"title":444,"lead":445,"url":446,"cover":447,"category":261,"publishedAt":451,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106192,"note","معیشت مردم قربانی بی‌پاسخی","گرانی دیگر یک عدد در جدول‌های آماری یا موضوعی برای بحث میان کارشناسان اقتصادی نیست؛ گرانی امروز در سفره میلیون‌ها خانوار ایرانی دیده می‌شود.","\u002Fnews\u002F106192\u002Fمعیشت-مردم-قربانی-بیپاسخی",{"path":448,"ext":267,"width":321,"height":449,"alt":261,"caption":261,"src":450},"2026\u002F04\u002F90357",1193,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F04\u002F90357.jpg","2026-11-01T05:46:10Z",{"id":453,"type":411,"upTitle":454,"title":455,"lead":456,"url":457,"cover":458,"category":261,"publishedAt":462,"isFeatured":8,"isBreaking":8},94489,"گزارش اقتصاد پویا از شرمندگی نان آوران زیر بار گرانی؛","نان آوران میان گرانی و بدهی","اقتصاد پویا \u002F سرویس اجتماعی - گرانی دیگر فقط یک عدد روی برچسب کالاها نیست؛ به بخشی از زندگی روزمره خانواده‌ها تبدیل شده است. هر روز که می‌گذرد، هزینه‌ای تازه به هزینه‌های قبلی اضافه می‌شود و درآمدی که زمانی می‌توانست…","\u002Fnews\u002F94489\u002Fنان-آوران-میان-گرانی-و-بدهی",{"path":459,"ext":267,"width":460,"height":347,"alt":261,"caption":261,"src":461},"2026\u002F08\u002F94490",1079,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F08\u002F94490.jpg","2026-08-29T07:43:34Z",{"id":464,"type":443,"upTitle":261,"title":465,"lead":466,"url":467,"cover":468,"category":261,"publishedAt":471,"isFeatured":8,"isBreaking":8},94351,"بازی با معاش مردم","معیشت مردم زمانی به خطر می‌افتد که افزایش هزینه‌های تولید، بدون هیچ سپری به بازار مصرف منتقل شود.","\u002Fnews\u002F94351\u002Fبازی-با-معاش-مردم",{"path":469,"ext":267,"width":321,"height":321,"alt":261,"caption":261,"src":470},"2026\u002F04\u002F90360","\u002Fmedia\u002F2026\u002F04\u002F90360.jpg","2026-08-25T05:11:37Z",{"id":473,"type":411,"upTitle":474,"title":475,"lead":476,"url":477,"cover":478,"category":261,"publishedAt":482,"isFeatured":8,"isBreaking":8},93785,"گزارش «اقتصاد پویا» از فقر سالمندی و بحران خاموش خانواده‌ها؛","سالمندان زیر فشار گرانی","اقتصاد پویا \u002F سرویس اجتماعی - افزایش تعداد سالمندان در جامعه، در کنار کاهش قدرت خرید و ضعف نظام‌های حمایتی، به یکی از چالش‌های تازه اقتصاد خانواده تبدیل شده است. نسلی که سال‌ها در بازار کار فعالیت کرده، امروز در دوران…","\u002Fnews\u002F93785\u002Fسالمندان-زیر-فشار-گرانی",{"path":479,"ext":267,"width":420,"height":480,"alt":261,"caption":261,"src":481},"2025\u002F03\u002F77915",322,"\u002Fmedia\u002F2025\u002F03\u002F77915.jpg","2026-08-02T11:51:26Z",{"id":484,"type":411,"upTitle":485,"title":486,"lead":487,"url":488,"cover":489,"category":261,"publishedAt":492,"isFeatured":8,"isBreaking":8},93748,"گزارش اقتصاد پویا از رکود در صنعت غذا و رستوران داری؛","تغییر ذائقه اقتصاد به دلیل گرانی","در گذشته نه‌چندان دور، رفتن به رستوران برای بسیاری از خانواده‌ها تنها یک تفریح لوکس نبود؛ بلکه فرصتی برای دور هم بودن، گفت‌وگو، کاهش فشارهای روزمره و تجربه لحظاتی خارج از فضای کار و خانه محسوب می‌شد. اما در سال‌های…","\u002Fnews\u002F93748\u002Fتغییر-ذائقه-اقتصاد-به-دلیل-گرانی",{"path":490,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":491},"2024\u002F12\u002F75650","\u002Fmedia\u002F2024\u002F12\u002F75650.jpg","2026-08-01T08:13:59Z",{"id":494,"type":411,"upTitle":495,"title":496,"lead":497,"url":498,"cover":499,"category":261,"publishedAt":504,"isFeatured":8,"isBreaking":8},93435,"گزارش اقتصاد پویا از اثر افزایش قیمت مواد غذایی بر دهک‌های متوسط و ضعیف؛","هزینه سنگین گرانی برای سلامت جامعه","اقتصاد پویا \u002F سرویس اجتماعی - افزایش مستمر قیمت مواد غذایی در سال‌های اخیر، یکی از مهم‌ترین چالش‌های معیشتی خانوارهای ایرانی بوده است؛ چالشی که بیش از هر چیز دهک‌های متوسط و ضعیف را تحت تأثیر قرار داده و سبک زندگی…","\u002Fnews\u002F93435\u002Fهزینه-سنگین-گرانی-برای-سلامت-جامعه",{"path":500,"ext":267,"width":501,"height":502,"alt":261,"caption":261,"src":503},"2023\u002F01\u002F50825",1200,677,"\u002Fmedia\u002F2023\u002F01\u002F50825.jpg","2026-07-20T09:40:11Z",{"name":426,"description":506,"ga4MeasurementId":507,"adsEnabled":385,"jaaarArchiveUrl":508},"سایت خبری و تحلیلی اقتصاد پویا","G-JXE5N6TMHY","https:\u002F\u002Fwww.jaaar.com\u002Fkiosk\u002Farchives\u002FEqtesad_pooya"]