[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"layout":3,"weather-default":381,"article-94393":409,"site-settings":504},{"header":4,"footer":240,"breaking":257,"latestPrintIssue":369,"social":373,"ads":374,"articleAdAfterParagraph":380},[5,42,44,46,48,68,96,100,124,148,236],{"title":6,"url":7,"external":8,"children":9},"اقتصادی","\u002Fcategory\u002Feconomy",false,[10,14,18,22,26,30,34,38],{"title":11,"url":12,"external":8,"children":13},"ارتباطات و دنیای دیجیتال","\u002Fcategory\u002Fict",[],{"title":15,"url":16,"external":8,"children":17},"اقتصاد کلان","\u002Fcategory\u002Fmacroeconomy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":21},"بانک و بیمه","\u002Fcategory\u002Fbank-insurance",[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":25},"بورس","\u002Fcategory\u002Fbourse",[],{"title":27,"url":28,"external":8,"children":29},"راه و مسکن","\u002Fcategory\u002Fhousing-roads",[],{"title":31,"url":32,"external":8,"children":33},"صنعت و معدن","\u002Fcategory\u002Findustry-mining",[],{"title":35,"url":36,"external":8,"children":37},"کشاورزی","\u002Fcategory\u002Fagriculture",[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":41},"نفت و انرژی","\u002Fcategory\u002Fenergy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":43},[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":45},[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":47},[],{"title":49,"url":50,"external":8,"children":51},"سیاسی","\u002Fcategory\u002Fpolitics",[52,56,60,64],{"title":53,"url":54,"external":8,"children":55},"دفاعی و امنیتی","\u002Fcategory\u002Fdefense-security",[],{"title":57,"url":58,"external":8,"children":59},"دولت","\u002Fcategory\u002Fgovernment",[],{"title":61,"url":62,"external":8,"children":63},"سیاست","\u002Fcategory\u002Fdomestic-politics",[],{"title":65,"url":66,"external":8,"children":67},"مجلس","\u002Fcategory\u002Fparliament",[],{"title":69,"url":70,"external":8,"children":71},"اجتماعی","\u002Fcategory\u002Fsociety",[72,76,80,84,88,92],{"title":73,"url":74,"external":8,"children":75},"آموزش","\u002Fcategory\u002Feducation",[],{"title":77,"url":78,"external":8,"children":79},"جامعه","\u002Fcategory\u002Fcommunity",[],{"title":81,"url":82,"external":8,"children":83},"حوادث، انتظامی","\u002Fcategory\u002Fincidents",[],{"title":85,"url":86,"external":8,"children":87},"سلامت و رفاه","\u002Fcategory\u002Fhealth-welfare",[],{"title":89,"url":90,"external":8,"children":91},"شهری","\u002Fcategory\u002Furban",[],{"title":93,"url":94,"external":8,"children":95},"محیط زیست","\u002Fcategory\u002Fenvironment",[],{"title":97,"url":98,"external":8,"children":99},"بین الملل","\u002Fcategory\u002Finternational",[],{"title":101,"url":102,"external":8,"children":103},"ورزشی","\u002Fcategory\u002Fsport",[104,108,112,116,120],{"title":105,"url":106,"external":8,"children":107},"بسکتبال","\u002Fcategory\u002Fbasketball",[],{"title":109,"url":110,"external":8,"children":111},"فوتبال","\u002Fcategory\u002Ffootball",[],{"title":113,"url":114,"external":8,"children":115},"کشتی و وزنه برداری","\u002Fcategory\u002Fwrestling-weightlifting",[],{"title":117,"url":118,"external":8,"children":119},"والیبال","\u002Fcategory\u002Fvolleyball",[],{"title":121,"url":122,"external":8,"children":123},"ورزش های رزمی","\u002Fcategory\u002Fmartial-arts",[],{"title":125,"url":126,"external":8,"children":127},"فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fculture",[128,132,136,140,144],{"title":129,"url":130,"external":8,"children":131},"رسانه","\u002Fcategory\u002Fmedia",[],{"title":133,"url":134,"external":8,"children":135},"سینما و تئاتر","\u002Fcategory\u002Fcinema-theater",[],{"title":137,"url":138,"external":8,"children":139},"گردشگری","\u002Fcategory\u002Ftourism",[],{"title":141,"url":142,"external":8,"children":143},"موسیقی","\u002Fcategory\u002Fmusic",[],{"title":145,"url":146,"external":8,"children":147},"میراث فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fheritage",[],{"title":149,"url":150,"external":8,"children":151},"استان ها","\u002Fcategory\u002Fprovinces",[152,156,160,164,168,172,176,180,184,188,192,196,200,204,208,212,216,220,224,228,232],{"title":153,"url":154,"external":8,"children":155},"آذربایجان شرقی","\u002Fcategory\u002Fآذربایجان-شرقی",[],{"title":157,"url":158,"external":8,"children":159},"اردبیل","\u002Fcategory\u002Fاردبیل",[],{"title":161,"url":162,"external":8,"children":163},"اصفهان","\u002Fcategory\u002Fاصفهان",[],{"title":165,"url":166,"external":8,"children":167},"البرز","\u002Fcategory\u002Fالبرز",[],{"title":169,"url":170,"external":8,"children":171},"بوشهر","\u002Fcategory\u002Fبوشهر",[],{"title":173,"url":174,"external":8,"children":175},"خراسان رضوی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-رضوی",[],{"title":177,"url":178,"external":8,"children":179},"خراسان شمالی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-شمالی",[],{"title":181,"url":182,"external":8,"children":183},"خوزستان","\u002Fcategory\u002Fخوزستان",[],{"title":185,"url":186,"external":8,"children":187},"سیستان و بلوچستان","\u002Fcategory\u002Fسیستان-و-بلوچستان",[],{"title":189,"url":190,"external":8,"children":191},"فارس","\u002Fcategory\u002Fفارس",[],{"title":193,"url":194,"external":8,"children":195},"قزوین","\u002Fcategory\u002Fقزوین",[],{"title":197,"url":198,"external":8,"children":199},"قم","\u002Fcategory\u002Fقم",[],{"title":201,"url":202,"external":8,"children":203},"کردستان","\u002Fcategory\u002Fکردستان",[],{"title":205,"url":206,"external":8,"children":207},"کرمان","\u002Fcategory\u002Fکرمان",[],{"title":209,"url":210,"external":8,"children":211},"کرمانشاه","\u002Fcategory\u002Fکرمانشاه",[],{"title":213,"url":214,"external":8,"children":215},"گلستان","\u002Fcategory\u002Fگلستان",[],{"title":217,"url":218,"external":8,"children":219},"لرستان","\u002Fcategory\u002Fلرستان",[],{"title":221,"url":222,"external":8,"children":223},"مازندران","\u002Fcategory\u002Fمازندران",[],{"title":225,"url":226,"external":8,"children":227},"مرکزی","\u002Fcategory\u002Fمرکزی",[],{"title":229,"url":230,"external":8,"children":231},"هرمزگان","\u002Fcategory\u002Fهرمزگان",[],{"title":233,"url":234,"external":8,"children":235},"همدان","\u002Fcategory\u002Fهمدان",[],{"title":237,"url":238,"external":8,"children":239},"یادداشت","\u002Fnotes",[],[241,245,249,253],{"title":242,"url":243,"external":8,"children":244},"درباره ما","\u002Fpage\u002Fabout",[],{"title":246,"url":247,"external":8,"children":248},"تماس با ما","\u002Fpage\u002Fcontact",[],{"title":250,"url":251,"external":8,"children":252},"نسخه چاپی","\u002Fnewspaper",[],{"title":254,"url":255,"external":8,"children":256},"آرشیو اخبار","\u002Farchive",[],[258,275,291,303,315,326,340,354],{"id":259,"type":260,"upTitle":261,"title":262,"lead":263,"url":264,"cover":265,"category":271,"publishedAt":274,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106775,"news",null,"شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد","بانک مرکزی اعلام کرد از زمان رونمایی سامانه «حسام»، شبکه بانکی به یک میلیون و ۶۶۸ هزار و ۵۳۶ درخواست پاسخ داده است.","\u002Fnews\u002F106775\u002Fشبکه-بانکی-به-بیش-از-یک-میلیون-و-۶۶۸-هزار-درخواست-حسام-پاسخ",{"path":266,"ext":267,"width":268,"height":269,"alt":261,"caption":261,"src":270},"2026\u002F11\u002F106776","jpg",180,120,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106776.jpg",{"id":272,"name":19,"slug":273,"color":261},251,"bank-insurance","2026-11-18T12:47:43Z",{"id":276,"type":260,"upTitle":277,"title":278,"lead":279,"url":280,"cover":281,"category":286,"publishedAt":290,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106772,"رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران در سفر به گیلان مطرح کرد","تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری برای توسعه تولید و تجارت گیلان","رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران ضمن اشاره به ظرفیت‌های راهبردی استان گیلان در حوزه حمل‌ونقل و تجارت ریلی، آبی، دریایی و هوایی،از تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری با هدف پاسخ‌گویی به نیازها و رفع خلاهای حوزه تولید و تجارت…","\u002Fnews\u002F106772\u002Fتدوین-۲۰-بسته-سرمایهگذاری-برای-توسعه-تولید-و-تجارت-گیلان",{"path":282,"ext":267,"width":283,"height":284,"alt":261,"caption":261,"src":285},"2026\u002F11\u002F106773",550,333,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106773.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},6,"society","teal","2026-11-18T12:23:49Z",{"id":292,"type":260,"upTitle":261,"title":293,"lead":294,"url":295,"cover":296,"category":301,"publishedAt":302,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106769,"اقتصاد چرخشی؛ مسیر فولاد هرمزگان برای بازیابی منابع و خلق ارزش افزوده","مدیرعامل شرکت نگین فولاد هرمزگان ، با تشریح رویکردهای فولاد هرمزگان در حوزه اقتصاد چرخشی، از برنامه‌های این مجموعه برای کاهش ضایعات، بازگشت اقلام قابل استفاده به چرخه تولید و بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌های راکد خبر…","\u002Fnews\u002F106769\u002Fاقتصاد-چرخشی-مسیر-فولاد-هرمزگان-برای-بازیابی-منابع-و-خلق",{"path":297,"ext":267,"width":298,"height":299,"alt":261,"caption":261,"src":300},"2026\u002F11\u002F106770",750,1000,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106770.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:22:29Z",{"id":304,"type":260,"upTitle":261,"title":305,"lead":306,"url":307,"cover":308,"category":313,"publishedAt":314,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106766,"فولاد مبارکه به دنبال عبور از بازیافت سنتی و استقرار الگوی جامع اقتصاد چرخشی","مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، با تأکید بر اینکه اقتصاد چرخشی مفهومی فراتر از مدیریت پسماند و بازیافت است، مدیریت هوشمند منابع و خلق ارزش اقتصادی را از مهم‌ترین اهداف این رویکرد دانست و گفت: فولاد مبارکه در حال تدوین…","\u002Fnews\u002F106766\u002Fفولاد-مبارکه-به-دنبال-عبور-از-بازیافت-سنتی-و-استقرار-الگوی",{"path":309,"ext":267,"width":310,"height":311,"alt":261,"caption":261,"src":312},"2026\u002F11\u002F106767",675,793,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106767.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:19:00Z",{"id":316,"type":260,"upTitle":261,"title":317,"lead":261,"url":318,"cover":319,"category":324,"publishedAt":325,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106744,"روزنامه اقتصاد پویا ۲۷آبان","\u002Fnews\u002F106744\u002Fروزنامه-اقتصاد-پویا-۲۷آبان",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":261,"caption":261,"src":323},"2026\u002F11\u002F106746",1280,932,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106746.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T11:07:07Z",{"id":327,"type":260,"upTitle":261,"title":328,"lead":329,"url":330,"cover":331,"category":336,"publishedAt":339,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106741,"خیز بلند رایتل برای تغییر بازی در بازار ارتباطات؛ نسل پنجم آمد، جایگاه اپراتور تغییر می‌کند","رایتل در آستانه پانزدهمین سالروز تأسیس خود، با ورود رسمی به نسل پنجم تلفن همراه (۵G)، از استراتژی جدید خود برای تغییر جایگاه در صنعت فناوری اطلاعات کشور خبر داد. به گفته مدیرعامل این شرکت، تمرکز رایتل دیگر بر رقابت سنتی…","\u002Fnews\u002F106741\u002Fخیز-بلند-رایتل-برای-تغییر-بازی-در-بازار-ارتباطات-نسل-پنجم",{"path":332,"ext":267,"width":333,"height":334,"alt":261,"caption":261,"src":335},"2026\u002F11\u002F106742",1109,742,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106742.jpg",{"id":337,"name":11,"slug":338,"color":261},258,"ict","2026-11-17T15:54:09Z",{"id":341,"type":260,"upTitle":261,"title":342,"lead":343,"url":344,"cover":345,"category":350,"publishedAt":353,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106737,"مدنی‌زاده: اجازه ندادیم اقتصاد وارد مسیر ابرتورمی شود","وزیر اقتصاد با اشاره به اقدامات دولت و همکاری بانک مرکزی اعلام کرد از تشدید تورم و ورود اقتصاد به شرایط ابرتورمی جلوگیری شده و روند رشد ماهانه قیمت‌ها نیز تحت کنترل قرار گرفته است.","\u002Fnews\u002F106737\u002Fمدنیزاده-اجازه-ندادیم-اقتصاد-وارد-مسیر-ابرتورمی-شود",{"path":346,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":349},"2026\u002F11\u002F106738",720,480,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106738.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},249,"macroeconomy","2026-11-17T08:31:20Z",{"id":355,"type":260,"upTitle":356,"title":357,"lead":358,"url":359,"cover":360,"category":365,"publishedAt":368,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106735,"رئیس سازمان بورس عنوان کرد","ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش توان نظام مالی کشور","رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تأکید بر نقش تشکیل سرمایه در رشد اقتصادی کشور گفت: رشد اقتصادی از مسیر تشکیل سرمایه محقق می‌شود و در این زمینه، نهادهای مالی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. در این میان بهره‌گیری از…","\u002Fnews\u002F106735\u002Fضرورت-استفاده-از-فناوریهای-نوین-برای-افزایش-توان-نظام-مالی",{"path":361,"ext":267,"width":362,"height":363,"alt":261,"caption":261,"src":364},"2024\u002F09\u002F72402",900,600,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F09\u002F72402.jpg",{"id":366,"name":23,"slug":367,"color":261},256,"bourse","2026-11-17T08:26:34Z",{"issueDate":370,"issueNumber":261,"url":318,"external":8,"cover":371,"coverImageUrl":261},"2026-11-18",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":372,"caption":261,"src":323},"روزنامه اقتصاد پویا",[],[375],{"id":376,"placement":377,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":379},2,"articleEnd","code","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-article-display-12433\">\u003C\u002Fdiv>",3,[382],{"name":383,"slug":384,"isDefault":385,"current":386,"days":389,"updatedAt":408},"تهران","tehran",true,{"temperature":387,"code":380,"humidity":388,"wind":287,"isDay":8},12,61,[390,394,398,401,405],{"date":391,"code":380,"max":392,"min":393},"2026-11-22",20,8,{"date":395,"code":380,"max":396,"min":397},"2026-11-23",22,10,{"date":399,"code":376,"max":396,"min":400},"2026-11-24",9,{"date":402,"code":403,"max":404,"min":393},"2026-11-25",1,21,{"date":406,"code":407,"max":392,"min":287},"2026-11-26",0,"2026-11-22T18:17:07Z",{"id":410,"type":411,"upTitle":412,"title":413,"subTitle":261,"lead":414,"bodyHtml":415,"slug":416,"url":417,"cover":418,"gallery":422,"videoEmbed":261,"category":261,"breadcrumbs":423,"tags":427,"author":433,"authorName":261,"sourceName":261,"sourceUrl":261,"publishedAt":436,"updatedAt":436,"readingMinutes":287,"isFeatured":8,"isBreaking":8,"isSponsored":8,"needsBody":8,"allowComments":385,"commentCount":407,"seo":437,"related":438},94393,"report","گزارش اقتصاد پویا از فاصله گرفتن اقتصاد از تولید ؛","اقتصاد در تله واسطه‌گری","اقتصاد پویا \u002F سرویس صنعت- اقتصاد زمانی می‌تواند مسیر توسعه را طی کند که سرمایه، نیروی انسانی و منابع کشور به سمت فعالیت‌هایی هدایت شوند که ارزش افزوده واقعی ایجاد می‌کنند؛ اما هرگاه تولید با موانع متعدد، هزینه‌های سنگین، بی‌ثباتی مقررات، تورم و نااطمینانی مواجه شود، سرمایه به‌تدریج از فعالیت مولد فاصله می‌گیرد و به سمت بازارهایی حرکت می‌کند که امکان کسب سود سریع‌تر و کم‌ریسک‌تر در آنها وجود دارد. این همان نقطه‌ای است که اقتصاد از «تولیدمحوری» فاصله گرفته و به سمت «دلالی‌محوری» حرکت می‌کند؛ وضعیتی که آثار آن فقط در بازار ارز، خودرو، مسکن یا طلا دیده نمی‌شود، بلکه به ساختار تصمیم‌گیری اقتصادی، اشتغال، سرمایه‌گذاری و حتی قدرت خرید خانوارها نیز سرایت می‌کند.","\u003Cp>حسین جلیلی بال \u002F در چنین اقتصادی، فردی که سرمایه خود را وارد خط تولید می‌کند باید با هزینه مواد اولیه، دستمزد، مالیات، بیمه، انرژی، حمل‌ونقل، تأمین مالی، مقررات و نوسان نرخ ارز مواجه شود. در مقابل، فعالیت‌های واسطه‌گری در برخی بازارها می‌توانند با سرمایه کمتر و در مدت کوتاه‌تری سود ایجاد کنند. وقتی این تفاوت میان بازدهی تولید و فعالیت‌های غیرمولد افزایش پیدا کند، طبیعی است که بخشی از سرمایه‌ها مسیر خود را تغییر دهند. مشکل از جایی آغاز می‌شود که این رفتار به یک الگوی عمومی تبدیل شود و جامعه به این نتیجه برسد که «پول از تولید به دست نمی‌آید، بلکه از خرید و فروش دارایی و کالا حاصل می‌شود».این تغییر نگرش یکی از خطرناک‌ترین نشانه‌های بیماری اقتصاد است؛ زیرا تولیدکننده‌ای که احساس کند فعالیتش نسبت به دلالی بازده کمتری دارد، انگیزه توسعه کارخانه، خرید ماشین‌آلات، استخدام نیروی جدید و افزایش ظرفیت تولید را از دست می‌دهد. نتیجه نیز کاهش عرضه، افزایش قیمت و تشدید تورم خواهد بود. در چنین چرخه‌ای، تورم خود به عاملی برای گسترش فعالیت‌های سوداگرانه تبدیل می‌شود؛ زیرا مردم برای حفظ ارزش دارایی‌های خود به خرید ارز، طلا، زمین، خودرو و سایر دارایی‌ها روی می‌آورند و همین تقاضای سرمایه‌ای، قیمت‌ها را بیشتر افزایش می‌دهد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>تولید در محاصره هزینه و ریسک\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>یکی از مهم‌ترین دلایل تغییر مسیر سرمایه در اقتصاد ایران، افزایش ریسک فعالیت تولیدی است. تولیدکننده برای تصمیم‌گیری درباره سرمایه‌گذاری چندساله نیازمند حداقلی از ثبات است؛ اما تغییرات مداوم مقررات، نوسان نرخ ارز، دشواری تأمین مواد اولیه، مشکلات نقل‌وانتقال پول، محدودیت‌های تجاری، قطعی انرژی و افزایش هزینه‌های تولید، افق تصمیم‌گیری بنگاه‌ها را کوتاه کرده است.کارخانه‌ای که امروز مواد اولیه را با یک قیمت خریداری می‌کند، ممکن است چند ماه بعد با افزایش قابل توجه هزینه واردات یا حمل‌ونقل مواجه شود. تولیدکننده نمی‌تواند همیشه این افزایش هزینه را در قیمت محصول نهایی جبران کند، زیرا کاهش قدرت خرید خانوارها نیز مانعی جدی در برابر افزایش قیمت است. در نتیجه حاشیه سود بنگاه کاهش پیدا می‌کند و انگیزه سرمایه‌گذاری جدید نیز پایین می‌آید.مشکل تنها افزایش هزینه‌ها نیست. سرمایه‌گذار باید بداند که آیا مقرراتی که امروز بر اساس آن تصمیم می‌گیرد، چند ماه بعد نیز برقرار خواهد بود یا خیر. در اقتصادی که بخشنامه‌ها و سیاست‌های تجاری و ارزی مرتب تغییر می‌کنند، ریسک تصمیم‌گیری افزایش می‌یابد. سرمایه‌گذار در چنین شرایطی ترجیح می‌دهد منابع خود را در فعالیت‌هایی قرار دهد که خروج از آنها آسان‌تر باشد.همین مسئله می‌تواند توضیح دهد چرا بازار دارایی‌ها برای بخشی از سرمایه‌گذاران جذاب‌تر از تولید می‌شود. خرید یک ملک، ارز، طلا یا خودرو می‌تواند در برخی دوره‌های تورمی امکان حفظ ارزش سرمایه را فراهم کند، در حالی که راه‌اندازی یک واحد تولیدی نیازمند سال‌ها برنامه‌ریزی، سرمایه در گردش و تحمل ریسک است.البته باید میان «سرمایه‌گذاری برای حفظ ارزش دارایی» و «دلالی مخرب» تفاوت قائل شد. هر خرید و فروش کوتاه‌مدتی لزوماً فعالیت مخرب نیست و بازارها به واسطه‌ها نیاز دارند. مشکل زمانی شکل می‌گیرد که واسطه‌گری جای فعالیت مولد را بگیرد و بخش بزرگی از سود اقتصاد از اختلاف قیمت، محدودیت عرضه، دسترسی ویژه به اطلاعات یا امتیازات اقتصادی حاصل شود، نه از افزایش بهره‌وری و تولید.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>دلالی چگونه به اقتصاد سرایت می‌کند؟\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>دلالی زمانی گسترش پیدا می‌کند که تفاوت بازدهی میان فعالیت مولد و غیرمولد افزایش یابد. اگر تولیدکننده برای کسب سود ۲۰ درصدی نیازمند چند سال فعالیت، سرمایه‌گذاری و تحمل ریسک باشد، اما فردی بتواند در یک بازار دارایی طی مدت کوتاهی سودی مشابه یا بیشتر به دست آورد، انگیزه اقتصادی به سمت فعالیت دوم حرکت خواهد کرد.این مسئله به‌ویژه در دوره‌های تورمی شدید اهمیت پیدا می‌کند. تورم بالا باعث می‌شود پول نقد به سرعت ارزش خود را از دست بدهد. در نتیجه خانوارها و سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌هایی می‌روند که تصور می‌کنند ارزش آنها همگام با تورم افزایش می‌یابد. افزایش تقاضا برای این دارایی‌ها نیز قیمت آنها را بالا می‌برد و همین افزایش قیمت، انتظار افزایش بیشتر را ایجاد می‌کند. در نهایت یک چرخه شکل می‌گیرد: تورم، تقاضای سفته‌بازانه را افزایش می‌دهد و سفته‌بازی نیز به تشدید تورم در برخی بازارها کمک می‌کند بازار مسکن نمونه روشنی از این وضعیت است. وقتی مسکن علاوه بر کالای مصرفی به ابزار حفظ ارزش سرمایه تبدیل می‌شود، تقاضای سرمایه‌ای در کنار تقاضای مصرفی قرار می‌گیرد. همین اتفاق می‌تواند فاصله میان قدرت خرید خانوار و قیمت مسکن را بیشتر کند.در بازار خودرو نیز اگر خودرو از یک کالای مصرفی به دارایی سرمایه‌ای تبدیل شود، بخشی از تقاضا دیگر برای استفاده از خودرو نخواهد بود، بلکه با هدف کسب سود از افزایش قیمت شکل می‌گیرد. در بازار ارز و طلا نیز انتظارات تورمی می‌تواند رفتارهای مشابهی ایجاد کند.پیامد مهم‌تر این روند، انتقال سرمایه انسانی است. وقتی جوانی مشاهده می‌کند فعالیت اقتصادی از طریق تولید و کار تخصصی درآمد کمتری نسبت به خرید و فروش دارد، انگیزه او برای یادگیری مهارت‌های تولیدی کاهش می‌یابد. در نتیجه اقتصاد نه‌تنها سرمایه مالی، بلکه سرمایه انسانی خود را نیز به سمت فعالیت‌های کوتاه‌مدت سوق می‌دهد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>بازگشت سرمایه به تولید؛ از شعار تا اصلاح ساختار\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>مبارزه با دلالی با ممنوع کردن خرید و فروش یا برخوردهای مقطعی با واسطه‌ها حل نمی‌شود. تا زمانی که فعالیت غیرمولد از فعالیت مولد جذاب‌تر باشد، سرمایه راهی برای رسیدن به بازارهای سودآور پیدا خواهد کرد. بنابراین راه‌حل اصلی، تغییر محاسبات اقتصادی سرمایه‌گذار است.نخستین اقدام، کاهش ریسک تولید است. تولیدکننده باید بتواند برای چند سال آینده درباره هزینه انرژی، مالیات، مقررات تجاری، واردات مواد اولیه و سیاست‌های ارزی تصویر نسبتاً روشنی داشته باشد. ثبات مقررات به اندازه تسهیلات بانکی برای سرمایه‌گذار اهمیت دارد.دومین مسئله، اصلاح نظام تأمین مالی است. منابع بانکی باید بیشتر به سمت بنگاه‌هایی هدایت شوند که ظرفیت واقعی تولید و اشتغال دارند. البته این موضوع به معنای پرداخت تسهیلات ارزان و بدون نظارت نیست؛ بلکه باید اعتبار بر اساس عملکرد، بهره‌وری، توان بازپرداخت و ارزش اقتصادی پروژه تخصیص پیدا کند.سومین محور، کاهش امتیازهای غیرشفاف و رانت‌های اطلاعاتی است. هرچه دسترسی به اطلاعات، ارز، مجوز یا کالاهای خاص نابرابرتر باشد، انگیزه برای فعالیت‌های واسطه‌ای بیشتر خواهد شد. اقتصاد رقابتی اقتصادی است که در آن سود بیشتر از نوآوری، بهره‌وری و افزایش کیفیت حاصل شود، نه از دسترسی انحصاری به منابع.در کنار این موارد، توسعه بازار سرمایه، تسهیل صادرات، کاهش موانع گمرکی، اصلاح نظام مالیاتی و حمایت هدفمند از بنگاه‌های کوچک و متوسط می‌تواند سرمایه را به سمت فعالیت مولد بازگرداند. حمایت از تولید نیز نباید به معنای ایجاد بنگاه‌های ناکارآمد یا پرداخت دائمی یارانه باشد؛ حمایت واقعی یعنی ایجاد محیطی که بنگاه کارآمد بتواند بدون برخورداری از رانت، با رقیب داخلی و خارجی رقابت کند.اقتصاد ایران برای خروج از چرخه دلالی بیش از هر چیز به تغییر «نسبت سود به ریسک» نیاز دارد. اگر تولیدکننده بداند که سرمایه‌گذاری بلندمدت، نوآوری و افزایش بهره‌وری در نهایت بازدهی مناسبی برای او خواهد داشت، منابع به سمت تولید حرکت خواهند کرد. اما اگر هر روز بر هزینه‌های تولید افزوده شود و در مقابل، بازارهای غیرمولد سودهای سریع ایجاد کنند، نمی‌توان از سرمایه‌گذار انتظار داشت برخلاف منطق اقتصادی رفتار کند.\u003C\u002Fp>","اقتصاد-در-تله-واسطهگری","\u002Fnews\u002F94393\u002Fاقتصاد-در-تله-واسطهگری",{"path":419,"ext":267,"width":299,"height":420,"alt":413,"caption":261,"src":421},"2021\u002F08\u002F29116",679,"\u002Fmedia\u002F2021\u002F08\u002F29116.jpg",[],[424],{"name":425,"url":426},"اقتصاد پویا","\u002F",[428,430],{"name":429,"slug":429},"اقتصاد",{"name":431,"slug":432},"فعالیت‌های واسطه‌گری","فعالیتهای-واسطهگری",{"name":434,"slug":435},"مونا ربیعیان","مونا-ربیعیان","2026-08-26T08:46:09Z",{"title":261,"description":261,"canonical":261,"noIndex":8},[439,449,461,472,482,494],{"id":440,"type":441,"upTitle":261,"title":442,"lead":443,"url":444,"cover":445,"category":261,"publishedAt":448,"isFeatured":8,"isBreaking":8},95151,"note","قیمت نباید مقصد سیاست‌گذاری باشد","در اقتصاد، قیمت یک علامت مهم برای تولیدکننده و مصرف‌کننده است، اما نباید خودِ قیمت به مقصد سیاست‌گذاری تبدیل شود.","\u002Fnews\u002F95151\u002Fقیمت-نباید-مقصد-سیاستگذاری-باشد",{"path":446,"ext":267,"width":321,"height":321,"alt":261,"caption":261,"src":447},"2026\u002F04\u002F90360","\u002Fmedia\u002F2026\u002F04\u002F90360.jpg","2026-09-21T09:36:01Z",{"id":450,"type":411,"upTitle":451,"title":452,"lead":453,"url":454,"cover":455,"category":261,"publishedAt":460,"isFeatured":8,"isBreaking":8},95029,"گزارش اقتصاد پویا اززیان بروکراسی به تولید کشور؛","اقتصاد زیر آوار سامانه ها","اقتصاد پویا \u002F سرویس صنعت- اقتصاد در شرایط بی‌ثباتی بیش از هر زمان دیگری به تصمیم‌های دقیق، سریع و متناسب با واقعیت نیاز دارد؛ اما یکی از مشکلاتی که می‌تواند در چنین شرایطی خود به عامل تشدیدکننده بحران تبدیل شود، انباشت…","\u002Fnews\u002F95029\u002Fاقتصاد-زیر-آوار-سامانه-ها",{"path":456,"ext":267,"width":457,"height":458,"alt":261,"caption":261,"src":459},"2023\u002F03\u002F54073",360,225,"\u002Fmedia\u002F2023\u002F03\u002F54073.jpg","2026-09-16T09:04:47Z",{"id":462,"type":441,"upTitle":261,"title":463,"lead":464,"url":465,"cover":466,"category":261,"publishedAt":471,"isFeatured":8,"isBreaking":8},94952,"اقتصاد و تلاشی که از تورم جا می‌ماند","این یادداشت برای کسانی است که هنوز کار می‌کنند، صبح از خانه بیرون می‌آیند، اضافه‌کاری می‌کنند، کسب‌وکارشان را نگه می‌دارند، هزینه‌هایشان را مدیریت می‌کنند و با این حال احساس می‌کنند هرچه بیشتر تلاش می‌کنند، فاصله‌شان با…","\u002Fnews\u002F94952\u002Fاقتصاد-و-تلاشی-که-از-تورم-جا-میماند",{"path":467,"ext":267,"width":468,"height":469,"alt":261,"caption":261,"src":470},"2022\u002F04\u002F40147",275,183,"\u002Fmedia\u002F2022\u002F04\u002F40147.jpg","2026-09-14T10:16:11Z",{"id":473,"type":441,"upTitle":261,"title":474,"lead":475,"url":476,"cover":477,"category":261,"publishedAt":481,"isFeatured":8,"isBreaking":8},94685,"طلا در برابر پول ملی","در اقتصادی که تورم و کاهش قدرت خرید پول ملی به دغدغه جدی خانوارها تبدیل شده، طلا برای بسیاری از مردم نه یک کالای لوکس، بلکه ابزاری برای حفظ ارزش دارایی است.","\u002Fnews\u002F94685\u002Fطلا-در-برابر-پول-ملی",{"path":478,"ext":267,"width":479,"height":321,"alt":261,"caption":261,"src":480},"2026\u002F04\u002F90362",853,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F04\u002F90362.jpg","2026-09-06T05:33:07Z",{"id":483,"type":411,"upTitle":484,"title":485,"lead":486,"url":487,"cover":488,"category":261,"publishedAt":493,"isFeatured":8,"isBreaking":8},94612,"گزارش «اقتصاد پویا» از نبود نقشه راهی برای شیلات ؛","ثروت دریا، قربانی بی‌برنامگی","اقتصاد پویا \u002F سرویس صنعت- ایران با برخورداری از سواحل گسترده در شمال و جنوب، دسترسی به آب‌های آزاد، تنوع اقلیمی، منابع دریایی و ظرفیت‌های قابل توجه آبزی‌پروری، یکی از کشورهایی است که می‌تواند صنعت شیلات را به یکی از…","\u002Fnews\u002F94612\u002Fثروت-دریا-قربانی-بیبرنامگی",{"path":489,"ext":267,"width":490,"height":491,"alt":261,"caption":261,"src":492},"2026\u002F08\u002F94552",250,150,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F08\u002F94552.jpg","2026-09-02T08:32:04Z",{"id":495,"type":441,"upTitle":261,"title":496,"lead":497,"url":498,"cover":499,"category":261,"publishedAt":503,"isFeatured":8,"isBreaking":8},94533,"ضربه سیاست‌پذیری به اقتصاد","اقتصاد زمانی می‌تواند مسیر رشد و توسعه را طی کند که تصمیم‌های اقتصادی بر پایه منطق، داده، منافع بلندمدت و پیش‌بینی‌پذیری اتخاذ شوند.","\u002Fnews\u002F94533\u002Fضربه-سیاستپذیری-به-اقتصاد",{"path":500,"ext":267,"width":501,"height":501,"alt":261,"caption":261,"src":502},"2026\u002F04\u002F90359",640,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F04\u002F90359.jpg","2026-08-31T07:53:45Z",{"name":425,"description":505,"ga4MeasurementId":506,"adsEnabled":385,"jaaarArchiveUrl":507},"سایت خبری و تحلیلی اقتصاد پویا","G-JXE5N6TMHY","https:\u002F\u002Fwww.jaaar.com\u002Fkiosk\u002Farchives\u002FEqtesad_pooya"]