[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"layout":3,"weather-default":381,"article-94705":409,"site-settings":513},{"header":4,"footer":240,"breaking":257,"latestPrintIssue":369,"social":373,"ads":374,"articleAdAfterParagraph":380},[5,42,44,46,48,68,96,100,124,148,236],{"title":6,"url":7,"external":8,"children":9},"اقتصادی","\u002Fcategory\u002Feconomy",false,[10,14,18,22,26,30,34,38],{"title":11,"url":12,"external":8,"children":13},"ارتباطات و دنیای دیجیتال","\u002Fcategory\u002Fict",[],{"title":15,"url":16,"external":8,"children":17},"اقتصاد کلان","\u002Fcategory\u002Fmacroeconomy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":21},"بانک و بیمه","\u002Fcategory\u002Fbank-insurance",[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":25},"بورس","\u002Fcategory\u002Fbourse",[],{"title":27,"url":28,"external":8,"children":29},"راه و مسکن","\u002Fcategory\u002Fhousing-roads",[],{"title":31,"url":32,"external":8,"children":33},"صنعت و معدن","\u002Fcategory\u002Findustry-mining",[],{"title":35,"url":36,"external":8,"children":37},"کشاورزی","\u002Fcategory\u002Fagriculture",[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":41},"نفت و انرژی","\u002Fcategory\u002Fenergy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":43},[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":45},[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":47},[],{"title":49,"url":50,"external":8,"children":51},"سیاسی","\u002Fcategory\u002Fpolitics",[52,56,60,64],{"title":53,"url":54,"external":8,"children":55},"دفاعی و امنیتی","\u002Fcategory\u002Fdefense-security",[],{"title":57,"url":58,"external":8,"children":59},"دولت","\u002Fcategory\u002Fgovernment",[],{"title":61,"url":62,"external":8,"children":63},"سیاست","\u002Fcategory\u002Fdomestic-politics",[],{"title":65,"url":66,"external":8,"children":67},"مجلس","\u002Fcategory\u002Fparliament",[],{"title":69,"url":70,"external":8,"children":71},"اجتماعی","\u002Fcategory\u002Fsociety",[72,76,80,84,88,92],{"title":73,"url":74,"external":8,"children":75},"آموزش","\u002Fcategory\u002Feducation",[],{"title":77,"url":78,"external":8,"children":79},"جامعه","\u002Fcategory\u002Fcommunity",[],{"title":81,"url":82,"external":8,"children":83},"حوادث، انتظامی","\u002Fcategory\u002Fincidents",[],{"title":85,"url":86,"external":8,"children":87},"سلامت و رفاه","\u002Fcategory\u002Fhealth-welfare",[],{"title":89,"url":90,"external":8,"children":91},"شهری","\u002Fcategory\u002Furban",[],{"title":93,"url":94,"external":8,"children":95},"محیط زیست","\u002Fcategory\u002Fenvironment",[],{"title":97,"url":98,"external":8,"children":99},"بین الملل","\u002Fcategory\u002Finternational",[],{"title":101,"url":102,"external":8,"children":103},"ورزشی","\u002Fcategory\u002Fsport",[104,108,112,116,120],{"title":105,"url":106,"external":8,"children":107},"بسکتبال","\u002Fcategory\u002Fbasketball",[],{"title":109,"url":110,"external":8,"children":111},"فوتبال","\u002Fcategory\u002Ffootball",[],{"title":113,"url":114,"external":8,"children":115},"کشتی و وزنه برداری","\u002Fcategory\u002Fwrestling-weightlifting",[],{"title":117,"url":118,"external":8,"children":119},"والیبال","\u002Fcategory\u002Fvolleyball",[],{"title":121,"url":122,"external":8,"children":123},"ورزش های رزمی","\u002Fcategory\u002Fmartial-arts",[],{"title":125,"url":126,"external":8,"children":127},"فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fculture",[128,132,136,140,144],{"title":129,"url":130,"external":8,"children":131},"رسانه","\u002Fcategory\u002Fmedia",[],{"title":133,"url":134,"external":8,"children":135},"سینما و تئاتر","\u002Fcategory\u002Fcinema-theater",[],{"title":137,"url":138,"external":8,"children":139},"گردشگری","\u002Fcategory\u002Ftourism",[],{"title":141,"url":142,"external":8,"children":143},"موسیقی","\u002Fcategory\u002Fmusic",[],{"title":145,"url":146,"external":8,"children":147},"میراث فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fheritage",[],{"title":149,"url":150,"external":8,"children":151},"استان ها","\u002Fcategory\u002Fprovinces",[152,156,160,164,168,172,176,180,184,188,192,196,200,204,208,212,216,220,224,228,232],{"title":153,"url":154,"external":8,"children":155},"آذربایجان شرقی","\u002Fcategory\u002Fآذربایجان-شرقی",[],{"title":157,"url":158,"external":8,"children":159},"اردبیل","\u002Fcategory\u002Fاردبیل",[],{"title":161,"url":162,"external":8,"children":163},"اصفهان","\u002Fcategory\u002Fاصفهان",[],{"title":165,"url":166,"external":8,"children":167},"البرز","\u002Fcategory\u002Fالبرز",[],{"title":169,"url":170,"external":8,"children":171},"بوشهر","\u002Fcategory\u002Fبوشهر",[],{"title":173,"url":174,"external":8,"children":175},"خراسان رضوی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-رضوی",[],{"title":177,"url":178,"external":8,"children":179},"خراسان شمالی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-شمالی",[],{"title":181,"url":182,"external":8,"children":183},"خوزستان","\u002Fcategory\u002Fخوزستان",[],{"title":185,"url":186,"external":8,"children":187},"سیستان و بلوچستان","\u002Fcategory\u002Fسیستان-و-بلوچستان",[],{"title":189,"url":190,"external":8,"children":191},"فارس","\u002Fcategory\u002Fفارس",[],{"title":193,"url":194,"external":8,"children":195},"قزوین","\u002Fcategory\u002Fقزوین",[],{"title":197,"url":198,"external":8,"children":199},"قم","\u002Fcategory\u002Fقم",[],{"title":201,"url":202,"external":8,"children":203},"کردستان","\u002Fcategory\u002Fکردستان",[],{"title":205,"url":206,"external":8,"children":207},"کرمان","\u002Fcategory\u002Fکرمان",[],{"title":209,"url":210,"external":8,"children":211},"کرمانشاه","\u002Fcategory\u002Fکرمانشاه",[],{"title":213,"url":214,"external":8,"children":215},"گلستان","\u002Fcategory\u002Fگلستان",[],{"title":217,"url":218,"external":8,"children":219},"لرستان","\u002Fcategory\u002Fلرستان",[],{"title":221,"url":222,"external":8,"children":223},"مازندران","\u002Fcategory\u002Fمازندران",[],{"title":225,"url":226,"external":8,"children":227},"مرکزی","\u002Fcategory\u002Fمرکزی",[],{"title":229,"url":230,"external":8,"children":231},"هرمزگان","\u002Fcategory\u002Fهرمزگان",[],{"title":233,"url":234,"external":8,"children":235},"همدان","\u002Fcategory\u002Fهمدان",[],{"title":237,"url":238,"external":8,"children":239},"یادداشت","\u002Fnotes",[],[241,245,249,253],{"title":242,"url":243,"external":8,"children":244},"درباره ما","\u002Fpage\u002Fabout",[],{"title":246,"url":247,"external":8,"children":248},"تماس با ما","\u002Fpage\u002Fcontact",[],{"title":250,"url":251,"external":8,"children":252},"نسخه چاپی","\u002Fnewspaper",[],{"title":254,"url":255,"external":8,"children":256},"آرشیو اخبار","\u002Farchive",[],[258,275,291,303,315,326,340,354],{"id":259,"type":260,"upTitle":261,"title":262,"lead":263,"url":264,"cover":265,"category":271,"publishedAt":274,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106775,"news",null,"شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد","بانک مرکزی اعلام کرد از زمان رونمایی سامانه «حسام»، شبکه بانکی به یک میلیون و ۶۶۸ هزار و ۵۳۶ درخواست پاسخ داده است.","\u002Fnews\u002F106775\u002Fشبکه-بانکی-به-بیش-از-یک-میلیون-و-۶۶۸-هزار-درخواست-حسام-پاسخ",{"path":266,"ext":267,"width":268,"height":269,"alt":261,"caption":261,"src":270},"2026\u002F11\u002F106776","jpg",180,120,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106776.jpg",{"id":272,"name":19,"slug":273,"color":261},251,"bank-insurance","2026-11-18T12:47:43Z",{"id":276,"type":260,"upTitle":277,"title":278,"lead":279,"url":280,"cover":281,"category":286,"publishedAt":290,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106772,"رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران در سفر به گیلان مطرح کرد","تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری برای توسعه تولید و تجارت گیلان","رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران ضمن اشاره به ظرفیت‌های راهبردی استان گیلان در حوزه حمل‌ونقل و تجارت ریلی، آبی، دریایی و هوایی،از تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری با هدف پاسخ‌گویی به نیازها و رفع خلاهای حوزه تولید و تجارت…","\u002Fnews\u002F106772\u002Fتدوین-۲۰-بسته-سرمایهگذاری-برای-توسعه-تولید-و-تجارت-گیلان",{"path":282,"ext":267,"width":283,"height":284,"alt":261,"caption":261,"src":285},"2026\u002F11\u002F106773",550,333,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106773.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},6,"society","teal","2026-11-18T12:23:49Z",{"id":292,"type":260,"upTitle":261,"title":293,"lead":294,"url":295,"cover":296,"category":301,"publishedAt":302,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106769,"اقتصاد چرخشی؛ مسیر فولاد هرمزگان برای بازیابی منابع و خلق ارزش افزوده","مدیرعامل شرکت نگین فولاد هرمزگان ، با تشریح رویکردهای فولاد هرمزگان در حوزه اقتصاد چرخشی، از برنامه‌های این مجموعه برای کاهش ضایعات، بازگشت اقلام قابل استفاده به چرخه تولید و بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌های راکد خبر…","\u002Fnews\u002F106769\u002Fاقتصاد-چرخشی-مسیر-فولاد-هرمزگان-برای-بازیابی-منابع-و-خلق",{"path":297,"ext":267,"width":298,"height":299,"alt":261,"caption":261,"src":300},"2026\u002F11\u002F106770",750,1000,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106770.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:22:29Z",{"id":304,"type":260,"upTitle":261,"title":305,"lead":306,"url":307,"cover":308,"category":313,"publishedAt":314,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106766,"فولاد مبارکه به دنبال عبور از بازیافت سنتی و استقرار الگوی جامع اقتصاد چرخشی","مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، با تأکید بر اینکه اقتصاد چرخشی مفهومی فراتر از مدیریت پسماند و بازیافت است، مدیریت هوشمند منابع و خلق ارزش اقتصادی را از مهم‌ترین اهداف این رویکرد دانست و گفت: فولاد مبارکه در حال تدوین…","\u002Fnews\u002F106766\u002Fفولاد-مبارکه-به-دنبال-عبور-از-بازیافت-سنتی-و-استقرار-الگوی",{"path":309,"ext":267,"width":310,"height":311,"alt":261,"caption":261,"src":312},"2026\u002F11\u002F106767",675,793,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106767.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:19:00Z",{"id":316,"type":260,"upTitle":261,"title":317,"lead":261,"url":318,"cover":319,"category":324,"publishedAt":325,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106744,"روزنامه اقتصاد پویا ۲۷آبان","\u002Fnews\u002F106744\u002Fروزنامه-اقتصاد-پویا-۲۷آبان",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":261,"caption":261,"src":323},"2026\u002F11\u002F106746",1280,932,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106746.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T11:07:07Z",{"id":327,"type":260,"upTitle":261,"title":328,"lead":329,"url":330,"cover":331,"category":336,"publishedAt":339,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106741,"خیز بلند رایتل برای تغییر بازی در بازار ارتباطات؛ نسل پنجم آمد، جایگاه اپراتور تغییر می‌کند","رایتل در آستانه پانزدهمین سالروز تأسیس خود، با ورود رسمی به نسل پنجم تلفن همراه (۵G)، از استراتژی جدید خود برای تغییر جایگاه در صنعت فناوری اطلاعات کشور خبر داد. به گفته مدیرعامل این شرکت، تمرکز رایتل دیگر بر رقابت سنتی…","\u002Fnews\u002F106741\u002Fخیز-بلند-رایتل-برای-تغییر-بازی-در-بازار-ارتباطات-نسل-پنجم",{"path":332,"ext":267,"width":333,"height":334,"alt":261,"caption":261,"src":335},"2026\u002F11\u002F106742",1109,742,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106742.jpg",{"id":337,"name":11,"slug":338,"color":261},258,"ict","2026-11-17T15:54:09Z",{"id":341,"type":260,"upTitle":261,"title":342,"lead":343,"url":344,"cover":345,"category":350,"publishedAt":353,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106737,"مدنی‌زاده: اجازه ندادیم اقتصاد وارد مسیر ابرتورمی شود","وزیر اقتصاد با اشاره به اقدامات دولت و همکاری بانک مرکزی اعلام کرد از تشدید تورم و ورود اقتصاد به شرایط ابرتورمی جلوگیری شده و روند رشد ماهانه قیمت‌ها نیز تحت کنترل قرار گرفته است.","\u002Fnews\u002F106737\u002Fمدنیزاده-اجازه-ندادیم-اقتصاد-وارد-مسیر-ابرتورمی-شود",{"path":346,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":349},"2026\u002F11\u002F106738",720,480,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106738.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},249,"macroeconomy","2026-11-17T08:31:20Z",{"id":355,"type":260,"upTitle":356,"title":357,"lead":358,"url":359,"cover":360,"category":365,"publishedAt":368,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106735,"رئیس سازمان بورس عنوان کرد","ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش توان نظام مالی کشور","رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تأکید بر نقش تشکیل سرمایه در رشد اقتصادی کشور گفت: رشد اقتصادی از مسیر تشکیل سرمایه محقق می‌شود و در این زمینه، نهادهای مالی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. در این میان بهره‌گیری از…","\u002Fnews\u002F106735\u002Fضرورت-استفاده-از-فناوریهای-نوین-برای-افزایش-توان-نظام-مالی",{"path":361,"ext":267,"width":362,"height":363,"alt":261,"caption":261,"src":364},"2024\u002F09\u002F72402",900,600,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F09\u002F72402.jpg",{"id":366,"name":23,"slug":367,"color":261},256,"bourse","2026-11-17T08:26:34Z",{"issueDate":370,"issueNumber":261,"url":318,"external":8,"cover":371,"coverImageUrl":261},"2026-11-18",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":372,"caption":261,"src":323},"روزنامه اقتصاد پویا",[],[375],{"id":376,"placement":377,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":379},2,"articleEnd","code","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-article-display-12433\">\u003C\u002Fdiv>",3,[382],{"name":383,"slug":384,"isDefault":385,"current":386,"days":389,"updatedAt":408},"تهران","tehran",true,{"temperature":387,"code":380,"humidity":388,"wind":287,"isDay":8},12,61,[390,394,398,401,405],{"date":391,"code":380,"max":392,"min":393},"2026-11-22",20,8,{"date":395,"code":380,"max":396,"min":397},"2026-11-23",22,10,{"date":399,"code":376,"max":396,"min":400},"2026-11-24",9,{"date":402,"code":403,"max":404,"min":393},"2026-11-25",1,21,{"date":406,"code":407,"max":392,"min":287},"2026-11-26",0,"2026-11-22T18:17:07Z",{"id":410,"type":411,"upTitle":412,"title":413,"subTitle":261,"lead":414,"bodyHtml":415,"slug":416,"url":417,"cover":418,"gallery":423,"videoEmbed":261,"category":261,"breadcrumbs":424,"tags":428,"author":434,"authorName":261,"sourceName":261,"sourceUrl":261,"publishedAt":437,"updatedAt":438,"readingMinutes":439,"isFeatured":8,"isBreaking":8,"isSponsored":8,"needsBody":8,"allowComments":385,"commentCount":407,"seo":440,"related":441},94705,"report","گزارش اقتصاد پویا از هزینه سنگین سرمایه در گردش؛","تولید زیر بار پول گران","اقتصاد پویا \u002F سرویس صنعت- برای تولیدکننده، سرمایه در گردش تنها یک عدد در ترازنامه یا یک مفهوم تخصصی در ادبیات اقتصادی نیست؛ سرمایه در گردش همان پولی است که باید هر روز در چرخه تولید جریان داشته باشد تا مواد اولیه خریداری شود، دستمزد کارکنان پرداخت شود، هزینه انرژی و حمل‌ونقل تأمین شود و محصول نهایی پیش از دریافت وجه فروش، امکان تولید و عرضه پیدا کند. هر اختلالی در این جریان می‌تواند یک واحد تولیدی را از ادامه فعالیت بازدارد و هر افزایش در هزینه تأمین آن، به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم خود را در قیمت تمام‌شده کالا نشان می‌دهد. از همین منظر، زمانی که گفته می‌شود تولیدکننده ایرانی در ۲۵ سال گذشته برای تأمین مالی سرمایه در گردش خود حدود ۵ تا ۱۰ برابر میانگین جهانی هزینه پرداخت کرده، موضوع تنها یک اختلاف آماری نیست؛ بلکه باید آن را یکی از ریشه‌های مهم ضعف رقابت‌پذیری تولید، افزایش قیمت تمام‌شده، کاهش سرمایه‌گذاری و فرسایش توان بنگاه‌های اقتصادی دانست.","\u003Cp>حسین جلیلی بال \u002F از دوره اجرای سیاست‌های تعدیل ساختاری در ایران، اقتصاد کشور بارها با شوک‌های ارزی مواجه شده است. جهش‌های نرخ ارز نه‌تنها ارزش پول ملی را تحت تأثیر قرار داده‌اند، بلکه ساختار هزینه بنگاه‌ها را نیز دستخوش تغییر کرده‌اند. تولیدکننده‌ای که برای خرید مواد اولیه، قطعات، ماشین‌آلات یا حتی برخی نهاده‌های داخلی وابسته به قیمت‌های متأثر از نرخ ارز است، با هر جهش ارزی به منابع مالی بیشتری برای ادامه همان سطح قبلی تولید نیاز پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، اگر دسترسی به منابع مالی نیز گران باشد، فشار مضاعفی بر بنگاه وارد می‌شود.مشکل از جایی جدی‌تر می‌شود که تولیدکننده برای جبران کمبود نقدینگی ناچار باشد با نرخ‌های بالا تسهیلات دریافت کند. در این حالت، هزینه پول به یکی از اجزای اصلی هزینه تولید تبدیل می‌شود؛ هزینه‌ای که برخلاف بسیاری از هزینه‌های مستقیم تولید، ممکن است در نگاه نخست کمتر دیده شود اما در طول زمان سهم قابل توجهی از منابع بنگاه را می‌بلعد. بنگاه برای تولید بیشتر باید پول بیشتری قرض بگیرد و برای بازپرداخت همان پول نیز هزینه بیشتری بپردازد. به این ترتیب، چرخه‌ای شکل می‌گیرد که در آن افزایش نیاز به سرمایه در گردش، به افزایش هزینه تأمین مالی و در نهایت به افزایش قیمت محصول منجر می‌شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp> سرمایه گران؛ تولید گران\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>وقتی هزینه تأمین مالی سرمایه در گردش چند برابر میانگین جهانی باشد، نمی‌توان انتظار داشت تولیدکننده ایرانی با تولیدکننده‌ای رقابت کند که با هزینه بسیار پایین‌تری به منابع مالی دسترسی دارد. حتی اگر دو کارخانه از فناوری، نیروی انسانی و ظرفیت تولید مشابهی برخوردار باشند، تفاوت در هزینه پول می‌تواند قیمت تمام‌شده آنها را به‌شدت متفاوت کند.در اقتصادهایی که نظام تأمین مالی کارآمدتر است، بنگاه می‌تواند برای خرید مواد اولیه یا تأمین هزینه‌های جاری، از منابع بانکی با هزینه‌ای قابل پیش‌بینی استفاده کند و برنامه تولید خود را بر اساس یک افق مالی مشخص تنظیم کند. اما در اقتصادی که نرخ بهره، تورم، نوسان ارز و نااطمینانی اقتصادی همزمان بر فعالیت بنگاه اثر می‌گذارند، تصمیم‌گیری برای تولیدکننده بسیار دشوارتر می‌شود.در چنین فضایی، تولیدکننده نه‌تنها باید برای خرید مواد اولیه پول بیشتری کنار بگذارد، بلکه باید هزینه تأمین این پول را نیز محاسبه کند. افزایش نرخ ارز از یک سو حجم نقدینگی مورد نیاز برای تولید را بالا می‌برد و هزینه بالای تسهیلات از سوی دیگر، هزینه دسترسی به همین نقدینگی را افزایش می‌دهد. بنابراین فشار مالی به‌صورت دوگانه بر بنگاه وارد می‌شود.پیامد دیگر این وضعیت، کاهش انگیزه برای سرمایه‌گذاری بلندمدت است. هنگامی که یک تولیدکننده برای اداره عملیات روزمره خود با مشکل تأمین نقدینگی مواجه باشد، طبیعی است که سرمایه‌گذاری برای توسعه خطوط تولید، خرید فناوری جدید یا ورود به بازارهای تازه در اولویت دوم قرار گیرد. بنگاه ابتدا تلاش می‌کند زنده بماند و پس از آن به فکر توسعه بیفتد.این مسئله یکی از دلایلی است که می‌تواند توضیح دهد چرا بخشی از ظرفیت تولیدی کشور به جای حرکت به سمت افزایش بهره‌وری، درگیر حل مشکلات روزمره نقدینگی است. در چنین شرایطی، تسهیلات بانکی به‌جای آنکه ابزاری برای توسعه تولید باشد، به ابزاری برای جبران کسری‌های کوتاه‌مدت تبدیل می‌شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp> شوک‌های ارزی، نیاز نقدینگی را بزرگ‌تر کردند\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>نوسانات ارزی در اقتصاد ایران طی دهه‌های گذشته تنها بازار ارز را تحت تأثیر قرار نداده است. این شوک‌ها به تدریج به سایر بخش‌های اقتصاد منتقل شده و ساختار هزینه بنگاه‌ها را تغییر داده‌اند. تولیدکننده‌ای که پیش از جهش ارزی با مقدار مشخصی نقدینگی قادر به خرید مواد اولیه و ادامه تولید بود، پس از افزایش نرخ ارز ممکن است برای همان حجم تولید به چند برابر منابع مالی نیاز داشته باشد.این افزایش نیاز به سرمایه در گردش در شرایطی اتفاق می‌افتد که منابع مالی بنگاه‌ها الزاماً با همان سرعت رشد نمی‌کنند. در نتیجه، فاصله میان منابع مورد نیاز و منابع در دسترس افزایش پیدا می‌کند و تولیدکننده مجبور می‌شود برای پر کردن این شکاف به تسهیلات بانکی یا منابع غیررسمی متوسل شود.در این میان، نکته مهم آن است که افزایش هزینه سرمایه در گردش فقط به تولیدکنندگان وابسته به واردات مربوط نمی‌شود. حتی تولیدکنندگانی که مواد اولیه خود را از داخل کشور تأمین می‌کنند نیز از آثار افزایش نرخ ارز مصون نیستند؛ زیرا قیمت بسیاری از کالاهای داخلی به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم از نرخ ارز تأثیر می‌پذیرد. بنابراین جهش ارزی می‌تواند زنجیره‌ای از افزایش قیمت‌ها ایجاد کند که نیاز نقدینگی بنگاه را بالا ببرد.اگر بنگاه نتواند منابع مورد نیاز خود را با هزینه مناسب تأمین کند، چند واکنش محتمل خواهد داشت: کاهش تولید، کاهش خرید مواد اولیه، تأخیر در پرداخت بدهی‌ها، کاهش سرمایه‌گذاری یا افزایش قیمت محصول. هر یک از این واکنش‌ها نیز آثار اقتصادی خاص خود را دارد. کاهش تولید به معنای کاهش اشتغال و عرضه است و افزایش قیمت، قدرت خرید مصرف‌کننده را کاهش می‌دهد.از این منظر، مسئله تأمین مالی تولید را نمی‌توان صرفاً یک موضوع بانکی دانست. این مسئله با تورم، نرخ ارز، تولید، اشتغال، تجارت خارجی و حتی رفاه خانوارها ارتباط مستقیم دارد. هزینه بالای سرمایه در گردش در نهایت از مسیر قیمت کالا و خدمات می‌تواند به مصرف‌کننده منتقل شود. میانگین جهانی؛ شاخصی که عمق شکاف را نشان می‌دهدالبته مقایسه هزینه تأمین مالی ایران با «میانگین جهانی» نیازمند احتیاط است. میانگین جهانی ترکیبی از بیش از ۲۰۰ اقتصاد با شرایط متفاوت است و بسیاری از این کشورها خود با مشکلات تورمی، بحران‌های مالی، ضعف نهادی یا محدودیت‌های اعتباری مواجه هستند. بنابراین میانگین جهانی الزاماً بهترین معیار برای سنجش عملکرد نظام تأمین مالی ایران نیست.با این حال، همین نکته باعث می‌شود فاصله ۵ تا ۱۰ برابری اهمیت بیشتری پیدا کند. اگر ایران در مقایسه با میانگینی که کشورهای ضعیف‌تر اقتصادی را نیز در خود جای داده، چنین فاصله‌ای دارد، می‌توان دریافت که مسئله هزینه پول در اقتصاد ایران تا چه اندازه جدی است.در واقع، پرسش اصلی این نیست که چرا ایران با «میانگین جهان» فاصله دارد؛ پرسش مهم‌تر این است که چرا تولیدکننده ایرانی باید برای دسترسی به منابع مالی مورد نیاز تولید، هزینه‌ای چندین برابر پرداخت کند و در عین حال با نااطمینانی ناشی از تورم و نرخ ارز نیز مواجه باشد.اقتصاد تولیدمحور نیازمند منابع مالی قابل پیش‌بینی، ارزان و بلندمدت است. در غیر این صورت، حتی سیاست‌های حمایتی نیز ممکن است اثر مورد انتظار را نداشته باشند. اگر دولت برای یک واحد تولیدی تسهیلات یا مشوقی در نظر بگیرد اما هزینه تأمین مالی همچنان بالا باشد، بخش مهمی از حمایت پیش از آنکه به توسعه تولید برسد، صرف جبران هزینه پول خواهد شد.از سوی دیگر، اصلاح این وضعیت صرفاً با تزریق بیشتر منابع بانکی امکان‌پذیر نیست. اگر منابع جدید بدون اصلاح ساختار تأمین مالی، کنترل تورم، کاهش نااطمینانی و بهبود فضای کسب‌وکار وارد اقتصاد شوند، ممکن است تنها حجم بدهی بنگاه‌ها را افزایش دهند. آنچه تولیدکننده نیاز دارد، نه فقط «پول بیشتر»، بلکه «پول با هزینه مناسب و قابل پیش‌بینی» است.در این میان، نظام بانکی نیز باید از نگاه صرفاً تسهیلات‌دهی فاصله بگیرد و به سمت تأمین مالی زنجیره تولید حرکت کند. اعتباردهی بر اساس جریان واقعی کالا و خدمات، استفاده بیشتر از ابزارهای بازار سرمایه، تأمین مالی زنجیره‌ای و توسعه ابزارهای اعتباری می‌تواند بخشی از فشار موجود بر بنگاه‌ها را کاهش دهد. اگر هدف سیاست‌گذار افزایش تولید، کنترل قیمت‌ها، رشد صادرات و ایجاد اشتغال پایدار است، مسئله هزینه سرمایه در گردش باید در مرکز سیاست‌های اقتصادی قرار گیرد. نمی‌توان از تولیدکننده انتظار افزایش تولید و سرمایه‌گذاری داشت، اما همزمان منابع مالی مورد نیاز او را با هزینه‌ای چند برابر استانداردهای جهانی در اختیارش گذاشت.تولید زمانی قدرت رقابت پیدا می‌کند که هزینه‌های پنهان و آشکار آن کاهش یابد. یکی از مهم‌ترین این هزینه‌ها، هزینه پول است؛ هزینه‌ای که شاید در خط تولید دیده نشود، اما در قیمت تمام‌شده هر محصول حضور دارد. وقتی تولیدکننده ایرانی طی یک دوره طولانی برای تأمین سرمایه در گردش خود چند برابر میانگین جهانی هزینه می‌کند، طبیعی است که بخشی از توان رقابتی بنگاه پیش از رسیدن محصول به بازار از بین برود.بنابراین، اصلاح نظام تأمین مالی تولید دیگر یک انتخاب فرعی یا سیاستی مکمل نیست؛ بخشی از ضرورت احیای تولید است. تا زمانی که پول برای تولید گران باشد، افزایش سرمایه‌گذاری دشوار، توسعه بنگاه‌ها پرریسک و رقابت در بازارهای داخلی و خارجی محدود خواهد بود. اقتصاد ایران برای عبور از چرخه تولید پرهزینه، نیازمند آن است که همزمان با سیاست‌های ارزی و ضدتورمی، هزینه تأمین مالی را نیز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده آینده تولید مورد بازنگری قرار دهد.\u003C\u002Fp>","تولید-زیر-بار-پول-گران","\u002Fnews\u002F94705\u002Fتولید-زیر-بار-پول-گران",{"path":419,"ext":267,"width":420,"height":421,"alt":413,"caption":261,"src":422},"2021\u002F01\u002F15030",259,194,"\u002Fmedia\u002F2021\u002F01\u002F15030.jpg",[],[425],{"name":426,"url":427},"اقتصاد پویا","\u002F",[429,431],{"name":430,"slug":430},"نقدینگی",{"name":432,"slug":433},"شوک‌های ارزی","شوکهای-ارزی",{"name":435,"slug":436},"مونا ربیعیان","مونا-ربیعیان","2026-09-06T12:32:10Z","2026-09-06T12:32:11Z",7,{"title":261,"description":261,"canonical":261,"noIndex":8},[442,452,465,477,488,502],{"id":443,"type":411,"upTitle":444,"title":445,"lead":446,"url":447,"cover":448,"category":261,"publishedAt":451,"isFeatured":8,"isBreaking":8},105483,"گزارش اقتصاد پویا از نسخه تکراری؛ شوک ارزی؛","اقتصاد در دور باطل شوک‌های ارزی","اقتصاد پویا \u002F سرویس نفت و انرژی - در اقتصادهایی که با تورم مزمن، کاهش قدرت خرید، محدودیت منابع ارزی و ضعف سرمایه‌گذاری مواجه هستند، تصمیم‌های سیاست‌گذار اقتصادی مستقیماً بر زندگی مردم و فعالیت بنگاه‌ها اثر می‌گذارد. اما…","\u002Fnews\u002F105483\u002Fاقتصاد-در-دور-باطل-شوکهای-ارزی",{"path":449,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":450},"2024\u002F06\u002F69513","\u002Fmedia\u002F2024\u002F06\u002F69513.jpg","2026-10-07T08:18:45Z",{"id":453,"type":454,"upTitle":455,"title":456,"lead":457,"url":458,"cover":459,"category":261,"publishedAt":464,"isFeatured":8,"isBreaking":8},92052,"note","آموزه‌های اقتصادی برای مدیران کسب‌وکار (قسمت۱)","سود مهم است اما نقدینگی مهم‌تر است","بسیاری از مدیران تصور می‌کنند اگر شرکت سودآور باشد، مشکل خاصی وجود ندارد. صورت‌های مالی سود نشان می‌دهد، فروش انجام شده و فعالیت شرکت ادامه دارد؛ بنابراین همه چیز باید مطلوب باشد. اما تجربه اقتصاد و مدیریت کسب‌وکار نشان…","\u002Fnews\u002F92052\u002Fسود-مهم-است-اما-نقدینگی-مهمتر-است",{"path":460,"ext":267,"width":461,"height":462,"alt":261,"caption":261,"src":463},"2024\u002F01\u002F65063",640,400,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F01\u002F65063.jpg","2026-06-03T08:46:15Z",{"id":466,"type":411,"upTitle":467,"title":468,"lead":469,"url":470,"cover":471,"category":261,"publishedAt":476,"isFeatured":8,"isBreaking":8},91796,"بررسی اقتصادپویا از بحران نقدینگی و تورم مزمن؛","نا اطمینانی اقتصادی و فرسایش رفاه خانوار","اقتصاد پویا \u002F سرویس اجتماعی - تورم یکی از پایدارترین و پیچیده‌ترین مشکلات اقتصاد ایران در دهه‌های اخیر بوده است؛ پدیده‌ای که تقریباً تمام ابعاد زندگی اقتصادی و اجتماعی را تحت تأثیر قرار داده و به یکی از مهم‌ترین…","\u002Fnews\u002F91796\u002Fنا-اطمینانی-اقتصادی-و-فرسایش-رفاه-خانوار",{"path":472,"ext":267,"width":473,"height":474,"alt":261,"caption":261,"src":475},"2023\u002F05\u002F56331",1200,432,"\u002Fmedia\u002F2023\u002F05\u002F56331.jpg","2026-05-25T09:50:28Z",{"id":478,"type":260,"upTitle":261,"title":479,"lead":480,"url":481,"cover":482,"category":261,"publishedAt":487,"isFeatured":8,"isBreaking":8},84785,"منابع ارزی بانک مرکزی داخل و خارج کشور در دسترس است","رئیس‌کل بانک مرکزی با تاکید بر تداوم سیاست تثبیت نرخ ارز و حفظ ارز ترجیحی تا پایان سال اعلام کرد که هیچ برنامه‌ای برای افزایش نرخ‌های رسمی ارز در دستور کار نیست و منابع ارزی در دسترس است.","\u002Fnews\u002F84785\u002Fمنابع-ارزی-بانک-مرکزی-داخل-و-خارج-کشور-در-دسترس-است",{"path":483,"ext":267,"width":484,"height":485,"alt":261,"caption":261,"src":486},"2025\u002F09\u002F84022",700,467,"\u002Fmedia\u002F2025\u002F09\u002F84022.jpg","2025-10-02T06:36:10Z",{"id":489,"type":260,"upTitle":261,"title":490,"lead":491,"url":492,"cover":493,"category":498,"publishedAt":501,"isFeatured":8,"isBreaking":8},84484,"وزیر بهداشت: بزودی خبرهای خوبی در حوزه دارو خواهیم داشت","وزیر بهداشت با اشاره به چالش‌های حوزه دارویی کشور و با بیان این‌که امروز نیمی از وقتم در متن و حاشیه جلسه دولت، برای پیگیری موضوع دارو گذشت، گفت: در زمینه تامین نقدینگی بزودی خبرهای خوبی برای حوزه دارو خواهیم داشت.","\u002Fnews\u002F84484\u002Fوزیر-بهداشت-بزودی-خبرهای-خوبی-در-حوزه-دارو-خواهیم-داشت",{"path":494,"ext":267,"width":495,"height":496,"alt":261,"caption":261,"src":497},"2025\u002F05\u002F80693",280,224,"\u002Fmedia\u002F2025\u002F05\u002F80693.jpg",{"id":499,"name":85,"slug":500,"color":261},282,"health-welfare","2025-09-24T10:45:55Z",{"id":503,"type":260,"upTitle":261,"title":504,"lead":505,"url":506,"cover":507,"category":511,"publishedAt":512,"isFeatured":8,"isBreaking":8},78622,"رشد ۳.۴ درصدی نرخ تشکیل سرمایه و نوید رونق تولید","در کنار نرخ رشد تشکیل سرمایه در ۹ ماهه سال ۱۴۰۳ به ۳.۴ درصد، حجم تجارت غیرنفتی کشور به ۱۱۶ میلیارد دلار افزایش یافت که امیدها را برای رونق تولید در سال پیش رو بیشتر می کند.","\u002Fnews\u002F78622\u002Fرشد-۳-۴-درصدی-نرخ-تشکیل-سرمایه-و-نوید-رونق-تولید",{"path":508,"ext":267,"width":484,"height":509,"alt":261,"caption":261,"src":510},"2025\u002F03\u002F78623",378,"\u002Fmedia\u002F2025\u002F03\u002F78623.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},"2025-03-30T12:24:03Z",{"name":426,"description":514,"ga4MeasurementId":515,"adsEnabled":385,"jaaarArchiveUrl":516},"سایت خبری و تحلیلی اقتصاد پویا","G-JXE5N6TMHY","https:\u002F\u002Fwww.jaaar.com\u002Fkiosk\u002Farchives\u002FEqtesad_pooya"]