[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"layout":3,"weather-default":381,"article-95325":409,"site-settings":442},{"header":4,"footer":240,"breaking":257,"latestPrintIssue":369,"social":373,"ads":374,"articleAdAfterParagraph":380},[5,42,44,46,48,68,96,100,124,148,236],{"title":6,"url":7,"external":8,"children":9},"اقتصادی","\u002Fcategory\u002Feconomy",false,[10,14,18,22,26,30,34,38],{"title":11,"url":12,"external":8,"children":13},"ارتباطات و دنیای دیجیتال","\u002Fcategory\u002Fict",[],{"title":15,"url":16,"external":8,"children":17},"اقتصاد کلان","\u002Fcategory\u002Fmacroeconomy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":21},"بانک و بیمه","\u002Fcategory\u002Fbank-insurance",[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":25},"بورس","\u002Fcategory\u002Fbourse",[],{"title":27,"url":28,"external":8,"children":29},"راه و مسکن","\u002Fcategory\u002Fhousing-roads",[],{"title":31,"url":32,"external":8,"children":33},"صنعت و معدن","\u002Fcategory\u002Findustry-mining",[],{"title":35,"url":36,"external":8,"children":37},"کشاورزی","\u002Fcategory\u002Fagriculture",[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":41},"نفت و انرژی","\u002Fcategory\u002Fenergy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":43},[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":45},[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":47},[],{"title":49,"url":50,"external":8,"children":51},"سیاسی","\u002Fcategory\u002Fpolitics",[52,56,60,64],{"title":53,"url":54,"external":8,"children":55},"دفاعی و امنیتی","\u002Fcategory\u002Fdefense-security",[],{"title":57,"url":58,"external":8,"children":59},"دولت","\u002Fcategory\u002Fgovernment",[],{"title":61,"url":62,"external":8,"children":63},"سیاست","\u002Fcategory\u002Fdomestic-politics",[],{"title":65,"url":66,"external":8,"children":67},"مجلس","\u002Fcategory\u002Fparliament",[],{"title":69,"url":70,"external":8,"children":71},"اجتماعی","\u002Fcategory\u002Fsociety",[72,76,80,84,88,92],{"title":73,"url":74,"external":8,"children":75},"آموزش","\u002Fcategory\u002Feducation",[],{"title":77,"url":78,"external":8,"children":79},"جامعه","\u002Fcategory\u002Fcommunity",[],{"title":81,"url":82,"external":8,"children":83},"حوادث، انتظامی","\u002Fcategory\u002Fincidents",[],{"title":85,"url":86,"external":8,"children":87},"سلامت و رفاه","\u002Fcategory\u002Fhealth-welfare",[],{"title":89,"url":90,"external":8,"children":91},"شهری","\u002Fcategory\u002Furban",[],{"title":93,"url":94,"external":8,"children":95},"محیط زیست","\u002Fcategory\u002Fenvironment",[],{"title":97,"url":98,"external":8,"children":99},"بین الملل","\u002Fcategory\u002Finternational",[],{"title":101,"url":102,"external":8,"children":103},"ورزشی","\u002Fcategory\u002Fsport",[104,108,112,116,120],{"title":105,"url":106,"external":8,"children":107},"بسکتبال","\u002Fcategory\u002Fbasketball",[],{"title":109,"url":110,"external":8,"children":111},"فوتبال","\u002Fcategory\u002Ffootball",[],{"title":113,"url":114,"external":8,"children":115},"کشتی و وزنه برداری","\u002Fcategory\u002Fwrestling-weightlifting",[],{"title":117,"url":118,"external":8,"children":119},"والیبال","\u002Fcategory\u002Fvolleyball",[],{"title":121,"url":122,"external":8,"children":123},"ورزش های رزمی","\u002Fcategory\u002Fmartial-arts",[],{"title":125,"url":126,"external":8,"children":127},"فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fculture",[128,132,136,140,144],{"title":129,"url":130,"external":8,"children":131},"رسانه","\u002Fcategory\u002Fmedia",[],{"title":133,"url":134,"external":8,"children":135},"سینما و تئاتر","\u002Fcategory\u002Fcinema-theater",[],{"title":137,"url":138,"external":8,"children":139},"گردشگری","\u002Fcategory\u002Ftourism",[],{"title":141,"url":142,"external":8,"children":143},"موسیقی","\u002Fcategory\u002Fmusic",[],{"title":145,"url":146,"external":8,"children":147},"میراث فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fheritage",[],{"title":149,"url":150,"external":8,"children":151},"استان ها","\u002Fcategory\u002Fprovinces",[152,156,160,164,168,172,176,180,184,188,192,196,200,204,208,212,216,220,224,228,232],{"title":153,"url":154,"external":8,"children":155},"آذربایجان شرقی","\u002Fcategory\u002Fآذربایجان-شرقی",[],{"title":157,"url":158,"external":8,"children":159},"اردبیل","\u002Fcategory\u002Fاردبیل",[],{"title":161,"url":162,"external":8,"children":163},"اصفهان","\u002Fcategory\u002Fاصفهان",[],{"title":165,"url":166,"external":8,"children":167},"البرز","\u002Fcategory\u002Fالبرز",[],{"title":169,"url":170,"external":8,"children":171},"بوشهر","\u002Fcategory\u002Fبوشهر",[],{"title":173,"url":174,"external":8,"children":175},"خراسان رضوی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-رضوی",[],{"title":177,"url":178,"external":8,"children":179},"خراسان شمالی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-شمالی",[],{"title":181,"url":182,"external":8,"children":183},"خوزستان","\u002Fcategory\u002Fخوزستان",[],{"title":185,"url":186,"external":8,"children":187},"سیستان و بلوچستان","\u002Fcategory\u002Fسیستان-و-بلوچستان",[],{"title":189,"url":190,"external":8,"children":191},"فارس","\u002Fcategory\u002Fفارس",[],{"title":193,"url":194,"external":8,"children":195},"قزوین","\u002Fcategory\u002Fقزوین",[],{"title":197,"url":198,"external":8,"children":199},"قم","\u002Fcategory\u002Fقم",[],{"title":201,"url":202,"external":8,"children":203},"کردستان","\u002Fcategory\u002Fکردستان",[],{"title":205,"url":206,"external":8,"children":207},"کرمان","\u002Fcategory\u002Fکرمان",[],{"title":209,"url":210,"external":8,"children":211},"کرمانشاه","\u002Fcategory\u002Fکرمانشاه",[],{"title":213,"url":214,"external":8,"children":215},"گلستان","\u002Fcategory\u002Fگلستان",[],{"title":217,"url":218,"external":8,"children":219},"لرستان","\u002Fcategory\u002Fلرستان",[],{"title":221,"url":222,"external":8,"children":223},"مازندران","\u002Fcategory\u002Fمازندران",[],{"title":225,"url":226,"external":8,"children":227},"مرکزی","\u002Fcategory\u002Fمرکزی",[],{"title":229,"url":230,"external":8,"children":231},"هرمزگان","\u002Fcategory\u002Fهرمزگان",[],{"title":233,"url":234,"external":8,"children":235},"همدان","\u002Fcategory\u002Fهمدان",[],{"title":237,"url":238,"external":8,"children":239},"یادداشت","\u002Fnotes",[],[241,245,249,253],{"title":242,"url":243,"external":8,"children":244},"درباره ما","\u002Fpage\u002Fabout",[],{"title":246,"url":247,"external":8,"children":248},"تماس با ما","\u002Fpage\u002Fcontact",[],{"title":250,"url":251,"external":8,"children":252},"نسخه چاپی","\u002Fnewspaper",[],{"title":254,"url":255,"external":8,"children":256},"آرشیو اخبار","\u002Farchive",[],[258,275,291,303,315,326,340,354],{"id":259,"type":260,"upTitle":261,"title":262,"lead":263,"url":264,"cover":265,"category":271,"publishedAt":274,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106775,"news",null,"شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد","بانک مرکزی اعلام کرد از زمان رونمایی سامانه «حسام»، شبکه بانکی به یک میلیون و ۶۶۸ هزار و ۵۳۶ درخواست پاسخ داده است.","\u002Fnews\u002F106775\u002Fشبکه-بانکی-به-بیش-از-یک-میلیون-و-۶۶۸-هزار-درخواست-حسام-پاسخ",{"path":266,"ext":267,"width":268,"height":269,"alt":261,"caption":261,"src":270},"2026\u002F11\u002F106776","jpg",180,120,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106776.jpg",{"id":272,"name":19,"slug":273,"color":261},251,"bank-insurance","2026-11-18T12:47:43Z",{"id":276,"type":260,"upTitle":277,"title":278,"lead":279,"url":280,"cover":281,"category":286,"publishedAt":290,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106772,"رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران در سفر به گیلان مطرح کرد","تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری برای توسعه تولید و تجارت گیلان","رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران ضمن اشاره به ظرفیت‌های راهبردی استان گیلان در حوزه حمل‌ونقل و تجارت ریلی، آبی، دریایی و هوایی،از تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری با هدف پاسخ‌گویی به نیازها و رفع خلاهای حوزه تولید و تجارت…","\u002Fnews\u002F106772\u002Fتدوین-۲۰-بسته-سرمایهگذاری-برای-توسعه-تولید-و-تجارت-گیلان",{"path":282,"ext":267,"width":283,"height":284,"alt":261,"caption":261,"src":285},"2026\u002F11\u002F106773",550,333,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106773.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},6,"society","teal","2026-11-18T12:23:49Z",{"id":292,"type":260,"upTitle":261,"title":293,"lead":294,"url":295,"cover":296,"category":301,"publishedAt":302,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106769,"اقتصاد چرخشی؛ مسیر فولاد هرمزگان برای بازیابی منابع و خلق ارزش افزوده","مدیرعامل شرکت نگین فولاد هرمزگان ، با تشریح رویکردهای فولاد هرمزگان در حوزه اقتصاد چرخشی، از برنامه‌های این مجموعه برای کاهش ضایعات، بازگشت اقلام قابل استفاده به چرخه تولید و بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌های راکد خبر…","\u002Fnews\u002F106769\u002Fاقتصاد-چرخشی-مسیر-فولاد-هرمزگان-برای-بازیابی-منابع-و-خلق",{"path":297,"ext":267,"width":298,"height":299,"alt":261,"caption":261,"src":300},"2026\u002F11\u002F106770",750,1000,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106770.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:22:29Z",{"id":304,"type":260,"upTitle":261,"title":305,"lead":306,"url":307,"cover":308,"category":313,"publishedAt":314,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106766,"فولاد مبارکه به دنبال عبور از بازیافت سنتی و استقرار الگوی جامع اقتصاد چرخشی","مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، با تأکید بر اینکه اقتصاد چرخشی مفهومی فراتر از مدیریت پسماند و بازیافت است، مدیریت هوشمند منابع و خلق ارزش اقتصادی را از مهم‌ترین اهداف این رویکرد دانست و گفت: فولاد مبارکه در حال تدوین…","\u002Fnews\u002F106766\u002Fفولاد-مبارکه-به-دنبال-عبور-از-بازیافت-سنتی-و-استقرار-الگوی",{"path":309,"ext":267,"width":310,"height":311,"alt":261,"caption":261,"src":312},"2026\u002F11\u002F106767",675,793,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106767.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:19:00Z",{"id":316,"type":260,"upTitle":261,"title":317,"lead":261,"url":318,"cover":319,"category":324,"publishedAt":325,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106744,"روزنامه اقتصاد پویا ۲۷آبان","\u002Fnews\u002F106744\u002Fروزنامه-اقتصاد-پویا-۲۷آبان",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":261,"caption":261,"src":323},"2026\u002F11\u002F106746",1280,932,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106746.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T11:07:07Z",{"id":327,"type":260,"upTitle":261,"title":328,"lead":329,"url":330,"cover":331,"category":336,"publishedAt":339,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106741,"خیز بلند رایتل برای تغییر بازی در بازار ارتباطات؛ نسل پنجم آمد، جایگاه اپراتور تغییر می‌کند","رایتل در آستانه پانزدهمین سالروز تأسیس خود، با ورود رسمی به نسل پنجم تلفن همراه (۵G)، از استراتژی جدید خود برای تغییر جایگاه در صنعت فناوری اطلاعات کشور خبر داد. به گفته مدیرعامل این شرکت، تمرکز رایتل دیگر بر رقابت سنتی…","\u002Fnews\u002F106741\u002Fخیز-بلند-رایتل-برای-تغییر-بازی-در-بازار-ارتباطات-نسل-پنجم",{"path":332,"ext":267,"width":333,"height":334,"alt":261,"caption":261,"src":335},"2026\u002F11\u002F106742",1109,742,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106742.jpg",{"id":337,"name":11,"slug":338,"color":261},258,"ict","2026-11-17T15:54:09Z",{"id":341,"type":260,"upTitle":261,"title":342,"lead":343,"url":344,"cover":345,"category":350,"publishedAt":353,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106737,"مدنی‌زاده: اجازه ندادیم اقتصاد وارد مسیر ابرتورمی شود","وزیر اقتصاد با اشاره به اقدامات دولت و همکاری بانک مرکزی اعلام کرد از تشدید تورم و ورود اقتصاد به شرایط ابرتورمی جلوگیری شده و روند رشد ماهانه قیمت‌ها نیز تحت کنترل قرار گرفته است.","\u002Fnews\u002F106737\u002Fمدنیزاده-اجازه-ندادیم-اقتصاد-وارد-مسیر-ابرتورمی-شود",{"path":346,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":349},"2026\u002F11\u002F106738",720,480,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106738.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},249,"macroeconomy","2026-11-17T08:31:20Z",{"id":355,"type":260,"upTitle":356,"title":357,"lead":358,"url":359,"cover":360,"category":365,"publishedAt":368,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106735,"رئیس سازمان بورس عنوان کرد","ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش توان نظام مالی کشور","رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تأکید بر نقش تشکیل سرمایه در رشد اقتصادی کشور گفت: رشد اقتصادی از مسیر تشکیل سرمایه محقق می‌شود و در این زمینه، نهادهای مالی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. در این میان بهره‌گیری از…","\u002Fnews\u002F106735\u002Fضرورت-استفاده-از-فناوریهای-نوین-برای-افزایش-توان-نظام-مالی",{"path":361,"ext":267,"width":362,"height":363,"alt":261,"caption":261,"src":364},"2024\u002F09\u002F72402",900,600,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F09\u002F72402.jpg",{"id":366,"name":23,"slug":367,"color":261},256,"bourse","2026-11-17T08:26:34Z",{"issueDate":370,"issueNumber":261,"url":318,"external":8,"cover":371,"coverImageUrl":261},"2026-11-18",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":372,"caption":261,"src":323},"روزنامه اقتصاد پویا",[],[375],{"id":376,"placement":377,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":379},2,"articleEnd","code","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-article-display-12433\">\u003C\u002Fdiv>",3,[382],{"name":383,"slug":384,"isDefault":385,"current":386,"days":389,"updatedAt":408},"تهران","tehran",true,{"temperature":387,"code":380,"humidity":388,"wind":287,"isDay":8},12,62,[390,394,398,401,405],{"date":391,"code":380,"max":392,"min":393},"2026-11-22",20,8,{"date":395,"code":380,"max":396,"min":397},"2026-11-23",22,10,{"date":399,"code":376,"max":396,"min":400},"2026-11-24",9,{"date":402,"code":403,"max":404,"min":393},"2026-11-25",1,21,{"date":406,"code":407,"max":392,"min":287},"2026-11-26",0,"2026-11-22T18:47:07Z",{"id":410,"type":411,"upTitle":412,"title":413,"subTitle":261,"lead":414,"bodyHtml":415,"slug":416,"url":417,"cover":418,"gallery":423,"videoEmbed":261,"category":261,"breadcrumbs":424,"tags":428,"author":435,"authorName":261,"sourceName":261,"sourceUrl":261,"publishedAt":438,"updatedAt":438,"readingMinutes":439,"isFeatured":8,"isBreaking":8,"isSponsored":8,"needsBody":8,"allowComments":385,"commentCount":407,"seo":440,"related":441},95325,"report","گزارش اقتصاد پویا از عوامل موثر در زمین‌گیر شدن اقتصاد ایران ؛","تعـلل اداری بانی رانت پنهان اقتصاد","اقتصاد پویا \u002F سرویس اقتصاد سیاسی- وقتی از فساد اقتصادی سخن گفته می‌شود، نخستین تصویری که در ذهن شکل می‌گیرد دریافت رشوه، اختلاس، رانت و سوءاستفاده مستقیم از منابع عمومی است؛ اما فساد همیشه با پاکت پول یا انتقال یک منفعت شخصی همراه نیست. گاهی فساد در ظاهر بسیار عادی‌تر اتفاق می‌افتد؛ در یک پرونده‌ای که هفته‌ها روی میز می‌ماند، مجوزی که صادر نمی‌شود، تصمیمی که مدام به جلسه بعد موکول می‌شود، امضایی که ماه‌ها عقب می‌افتد و مسئولی که برای انجام وظیفه قانونی خود، مردم و فعال اقتصادی را میان اتاق‌ها و دستگاه‌ها سرگردان می‌کند. این شکل از ناکارآمدی شاید در نگاه نخست «فساد» نامیده نشود، اما وقتی تعلل عامدانه یا غیرموجه موجب ایجاد منفعت، هزینه یا آسیب برای افراد و جامعه شود، باید آن را جدی‌تر از یک ضعف ساده اداری دید.","\u003Cp>کریمی\u002F اقتصاد بیش از هر چیز به زمان حساس است. سرمایه‌گذار برای تصمیم خود زمان دارد، تولیدکننده برای تأمین مواد اولیه و فروش محصول برنامه‌ریزی می‌کند، صادرکننده به فرصت بازار نیاز دارد و خانوار نیز برای تصمیم‌های اقتصادی خود با مجموعه‌ای از محدودیت‌ها مواجه است. وقتی یک تصمیم اداری چند روز یا چند هفته به تأخیر می‌افتد، شاید برای کارمند یا مدیر یک پرونده معمولی باشد، اما برای فعال اقتصادی می‌تواند به معنای از دست رفتن یک قرارداد، افزایش هزینه تولید، خواب سرمایه، از دست رفتن بازار یا حتی تعطیلی یک واحد باشد.از همین زاویه، فساد را باید نه فقط در «برداشت غیرقانونی از منابع» بلکه در «اتلاف منابع عمومی و خصوصی از طریق عملکرد نادرست» نیز جست‌وجو کرد. اگر دستگاهی اختیار و مسئولیت انجام کاری را دارد اما بدون دلیل موجه آن را عقب می‌اندازد، هزینه این تأخیر از جیب چه کسی پرداخت می‌شود؟ پاسخ روشن است؛ در نهایت این مردم، تولیدکنندگان و اقتصاد کشور هستند که صورت‌حساب آن را می‌پردازند. \u003C\u002Fp>\n\u003Cp>تأخیر؛ هزینه‌ای که در هیچ بودجه‌ای دیده نمی‌شود\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>یکی از خطرناک‌ترین ویژگی‌های فساد ناشی از تعلل این است که معمولاً قابل مشاهده و اندازه‌گیری فوری نیست. وقتی اختلاسی اتفاق می‌افتد، می‌توان مبلغی را در پرونده ثبت کرد و درباره میزان خسارت سخن گفت؛ اما وقتی یک مجوز سه ماه دیر صادر می‌شود یا یک تصمیم مهم اقتصادی شش ماه در چرخه اداری باقی می‌ماند، محاسبه هزینه آن بسیار دشوارتر است. با این حال، نامرئی بودن هزینه به معنای ناچیز بودن آن نیست.فرض کنید یک واحد تولیدی برای توسعه فعالیت خود نیازمند دریافت مجوز یا تأیید یک دستگاه اجرایی است. سرمایه‌گذار منابع مالی را تأمین کرده، زمین و تجهیزات را آماده کرده و حتی برای تولید برنامه فروش دارد، اما پرونده او در یکی از مراحل اداری متوقف می‌شود. هر روز تأخیر یعنی خواب سرمایه، هزینه نیروی انسانی، استهلاک تجهیزات، هزینه مالی و احتمال از دست رفتن بازار. اگر این اتفاق برای هزاران واحد اقتصادی رخ دهد، هزینه جمعی آن می‌تواند بسیار بزرگ باشد.در اقتصاد رقابتی، زمان خود یک دارایی است. شرکت‌ها برای ورود به بازار با یکدیگر رقابت می‌کنند و فرصت‌های اقتصادی دائماً در حال تغییر هستند. بازار صادراتی که امروز وجود دارد ممکن است چند ماه دیگر در اختیار رقیب قرار گرفته باشد. قیمت مواد اولیه تغییر می‌کند، نرخ ارز تغییر می‌کند، قراردادها منقضی می‌شوند و تقاضای مصرف‌کننده جابه‌جا می‌شود. بنابراین تصمیم‌گیری کند، عملاً بخشی از ظرفیت رقابت اقتصادی را از بین می‌برد.مشکل زمانی جدی‌تر می‌شود که فعال اقتصادی احساس کند سرعت انجام کار به ارتباطات، پرداخت‌های غیررسمی یا رابطه شخصی وابسته است. در چنین شرایطی، تعلل اداری می‌تواند به یک ابزار برای ایجاد رانت تبدیل شود. فردی که کارش را سریع‌تر می‌خواهد، ممکن است به این نتیجه برسد که برای عبور از صف اداری باید هزینه‌ای اضافی پرداخت کند. در نتیجه، یک چرخه معیوب شکل می‌گیرد: ابتدا کار عمداً یا غیرمسئولانه عقب می‌افتد، سپس نیاز به «راه میانبر» ایجاد می‌شود و در نهایت فساد مالی امکان رشد پیدا می‌کند.به همین دلیل، مبارزه با فساد فقط مبارزه با دریافت رشوه نیست؛ باید شرایطی نیز از بین برود که رشوه را به یک راه‌حل برای عبور از ناکارآمدی تبدیل می‌کند. \u003C\u002Fp>\n\u003Cp>فساد پنهان در امضاهای معطل و تصمیم‌های عقب‌افتاده\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>یکی از گلوگاه‌های مهم اقتصاد ایران، تعدد مجوزها، موازی‌کاری دستگاه‌ها و فرآیندهای طولانی تصمیم‌گیری است. هرچه تعداد مراحل اداری بیشتر باشد، تعداد نقاطی که یک پرونده می‌تواند در آنها متوقف شود نیز افزایش پیدا می‌کند. این وضعیت علاوه بر افزایش هزینه، امکان اعمال سلیقه را نیز بالا می‌برد.در یک نظام شفاف، متقاضی باید بداند چه مدارکی نیاز دارد، کدام دستگاه مسئول است، حداکثر زمان پاسخگویی چقدر است و در صورت تأخیر یارد درخواست، چه مسیر اعتراضی وجود دارد. اما وقتی این موارد روشن نباشد، «اختیار» می‌تواند جای «قاعده» را بگیرد. در این شرایط، تصمیم یک پرونده ممکن است بیش از آنکه تابع قانون و معیارهای مشخص باشد، به فرد، سازمان یا حتی رابطه میان متقاضی و دستگاه وابسته شود.این همان نقطه‌ای است که ناکارآمدی می‌تواند به فساد نزدیک شود. تأخیر زمانی خطرناک‌تر می‌شود که قابل توجیه نباشد، تکرارشونده باشد یا برای افراد مختلف به شکل متفاوت اعمال شود. اگر یک فعال اقتصادی ماه‌ها برای یک مجوز منتظر بماند اما فرد دیگری با استفاده از رابطه یا پرداخت غیررسمی همان مسیر را در مدت کوتاهی طی کند، مشکل دیگر صرفاً کندی سیستم نیست؛ بلکه عدالت اداری و رقابت اقتصادی نیز زیر سؤال می‌رود.از سوی دیگر، تأخیر در تصمیم‌های اقتصادی می‌تواند آثار زنجیره‌ای ایجاد کند. تصمیم نگرفتن درباره یک موضوع ممکن است تصمیم‌های ده‌ها بنگاه دیگر را نیز متوقف کند. تولیدکننده‌ای که منتظر سیاست ارزی است، صادرکننده‌ای که منتظر مقررات تجاری است، واردکننده‌ای که برای تأمین مواد اولیه نیازمند تعیین تکلیف است و بانکی که منتظر دستورالعمل جدید می‌ماند، همگی ممکن است فعالیت خود را به تعویق بیندازند.در چنین فضایی، «عدم تصمیم» خودش یک تصمیم اقتصادی است؛ تصمیمی که می‌تواند هزینه داشته باشد.اگر در شرایط عادی، تأخیر چند هفته‌ای شاید قابل مدیریت باشد، در دوره‌های بحران اقتصادی، تحریم، نوسان شدید قیمت‌ها یا کمبود منابع، همین تأخیر می‌تواند خسارت بسیار بیشتری ایجاد کند. اقتصاد در شرایط بحرانی نیازمند تصمیم‌های سریع، شفاف و قابل پیش‌بینی است. هرچه نااطمینانی بیشتر باشد، سرمایه‌گذار محافظه‌کارتر می‌شود و منابع بیشتری را از تولید خارج می‌کند. \u003C\u002Fp>\n\u003Cp>مبارزه با فساد از اصلاح فرآیند آغاز می‌شود\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>اگر هدف کاهش فساد باشد، یکی از مهم‌ترین اقدامات، حذف زمینه‌هایی است که فساد در آنها امکان شکل‌گیری پیدا می‌کند. دولت و دستگاه‌های اجرایی باید فرآیندهای خود را به شکلی طراحی کنند که کار مردم تا حد امکان به تصمیم شخصی یک مدیر یا کارمند وابسته نباشد. هرجا معیار روشن، زمان مشخص و فرآیند قابل ردیابی وجود داشته باشد، امکان اعمال سلیقه و ایجاد رانت نیز کاهش پیدا می‌کند.شفافیت یکی از ابزارهای مهم در این زمینه است. مردم و فعالان اقتصادی باید بتوانند بدانند پرونده آنها در چه مرحله‌ای قرار دارد، مسئول بررسی آن کدام دستگاه است و چه زمانی باید پاسخ دریافت کنند. ثبت الکترونیکی فرآیندها، تعیین مهلت پاسخگویی و ایجاد سامانه‌های قابل نظارت می‌تواند بخش قابل توجهی از فضای مبهم اداری را کاهش دهد.همچنین باید میان «تصمیم اشتباه» و «تصمیم نگرفتن» تفاوت قائل شد. در اقتصاد، هیچ تصمیمی بدون ریسک نیست. مدیر اقتصادی ممکن است تصمیمی بگیرد که بعدها مشخص شود بهترین گزینه نبوده است؛ اما اگر تصمیم‌گیری بر اساس قانون، اطلاعات موجود و فرآیند کارشناسی انجام شده باشد، می‌توان درباره نتیجه آن بحث کرد. آنچه می‌تواند خطرناک‌تر باشد، فرار مستمر از تصمیم‌گیری و انتقال مسئولیت از یک میز به میز دیگر است.اقتصاد برای حرکت کردن به تصمیم نیاز دارد. تولیدکننده نمی‌تواند ماه‌ها در انتظار تعیین تکلیف بماند، سرمایه‌گذار نمی‌تواند بدون افق زمانی مشخص منابع خود را وارد پروژه کند و صادرکننده نمی‌تواند در بازاری رقابت کند که قوانین آن هر روز در انتظار تصمیم یک دستگاه است.از این منظر، اصلاح ساختار اداری فقط یک برنامه برای افزایش سرعت کارمندان نیست؛ بخشی از سیاست ضدفساد و سیاست رشد اقتصادی است. هر روزی که فرآیند اداری کوتاه‌تر، شفاف‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر شود، یک هزینه از دوش فعال اقتصادی برداشته می‌شود.البته نباید هر تأخیر اداری را فساد تلقی کرد. برخی تصمیم‌ها ذاتاً نیازمند بررسی حقوقی، فنی یا کارشناسی هستند و نمی‌توان سرعت را جایگزین دقت کرد. مسئله زمانی شکل می‌گیرد که تأخیر فاقد توجیه باشد، مسئولیت‌پذیری وجود نداشته باشد، معیار مشخصی برای زمان پاسخگویی تعیین نشده باشد یا تعلل به صورت هدفمند برای ایجاد منفعت یا فشار بر متقاضی مورد استفاده قرار گیرد. مبارزه با فساد باید از جایی آغاز شود که مردم هر روز با آن مواجه‌اند: اداره، مجوز، امضا، پاسخ و تصمیم. فساد فقط زمانی اتفاق نمی‌افتد که کسی از منابع عمومی پول بردارد؛ گاهی زمانی رخ می‌دهد که منابع، سرمایه، فرصت و زمان مردم بدون دلیل تلف می‌شود. تولیدکننده‌ای که ماه‌ها پشت در یک اداره می‌ماند، کارگری که به دلیل توقف تولید بیکار می‌شود، سرمایه‌گذاری که پروژه‌اش به دلیل بلاتکلیفی متوقف می‌ماند و صادرکننده‌ای که بازار خارجی خود را از دست می‌دهد، همه هزینه تعلل را پرداخت می‌کنند.اگر اقتصاد در یک «پیچ تاریخی» قرار دارد، نمی‌توان با همان سرعت و همان فرآیندهای گذشته اداره‌اش کرد. در چنین شرایطی، هر تصمیم عقب‌افتاده می‌تواند هزینه‌ایمضاعف ایجاد کند و هر فرصت از دست‌رفته ممکن است به‌سادگی بازنگردد. بنابراین اصلاح نظام تصمیم‌گیری، کوتاه کردن فرآیندها، تعیین زمان پاسخگویی، شفاف کردن مسئولیت‌ها و قابل ردیابی کردن عملکرد دستگاه‌ها، فقط اصلاحات اداری نیستند؛ بخشی از درمان بیماری اقتصادی و یکی از پایه‌های مبارزه واقعی با فساد هستند.اقتصاد را فقط با برخورد با «بخوربخور» نمی‌توان سالم کرد. باید کاری کرد که هیچ‌کس نتواند از معطل کردن کار مردم، مبهم نگه داشتن فرآیندها و به تعویق انداختن تصمیم‌ها برای خود قدرت یا منفعت بسازد. گاهی بزرگ‌ترین هزینه فساد نه پولی است که از یک حساب خارج می‌شود، بلکه فرصتی است که دیگر هیچ‌وقت به اقتصاد بازنمی‌گردد.\u003C\u002Fp>","تعلل-اداری-بانی-رانت-پنهان-اقتصاد","\u002Fnews\u002F95325\u002Fتعلل-اداری-بانی-رانت-پنهان-اقتصاد",{"path":419,"ext":267,"width":420,"height":421,"alt":413,"caption":261,"src":422},"2024\u002F10\u002F73193",400,300,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F10\u002F73193.jpg",[],[425],{"name":426,"url":427},"اقتصاد پویا","\u002F",[429,432],{"name":430,"slug":431},"مبارزه با فساد","مبارزه-با-فساد",{"name":433,"slug":434},"رانت پنهان اقتصاد","رانت-پنهان-اقتصاد",{"name":436,"slug":437},"مونا ربیعیان","مونا-ربیعیان","2026-09-26T07:27:16Z",7,{"title":261,"description":261,"canonical":261,"noIndex":8},[],{"name":426,"description":443,"ga4MeasurementId":444,"adsEnabled":385,"jaaarArchiveUrl":445},"سایت خبری و تحلیلی اقتصاد پویا","G-JXE5N6TMHY","https:\u002F\u002Fwww.jaaar.com\u002Fkiosk\u002Farchives\u002FEqtesad_pooya"]