[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"layout":3,"weather-default":381,"article-95369":409,"site-settings":505},{"header":4,"footer":240,"breaking":257,"latestPrintIssue":369,"social":373,"ads":374,"articleAdAfterParagraph":380},[5,42,44,46,48,68,96,100,124,148,236],{"title":6,"url":7,"external":8,"children":9},"اقتصادی","\u002Fcategory\u002Feconomy",false,[10,14,18,22,26,30,34,38],{"title":11,"url":12,"external":8,"children":13},"ارتباطات و دنیای دیجیتال","\u002Fcategory\u002Fict",[],{"title":15,"url":16,"external":8,"children":17},"اقتصاد کلان","\u002Fcategory\u002Fmacroeconomy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":21},"بانک و بیمه","\u002Fcategory\u002Fbank-insurance",[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":25},"بورس","\u002Fcategory\u002Fbourse",[],{"title":27,"url":28,"external":8,"children":29},"راه و مسکن","\u002Fcategory\u002Fhousing-roads",[],{"title":31,"url":32,"external":8,"children":33},"صنعت و معدن","\u002Fcategory\u002Findustry-mining",[],{"title":35,"url":36,"external":8,"children":37},"کشاورزی","\u002Fcategory\u002Fagriculture",[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":41},"نفت و انرژی","\u002Fcategory\u002Fenergy",[],{"title":19,"url":20,"external":8,"children":43},[],{"title":23,"url":24,"external":8,"children":45},[],{"title":39,"url":40,"external":8,"children":47},[],{"title":49,"url":50,"external":8,"children":51},"سیاسی","\u002Fcategory\u002Fpolitics",[52,56,60,64],{"title":53,"url":54,"external":8,"children":55},"دفاعی و امنیتی","\u002Fcategory\u002Fdefense-security",[],{"title":57,"url":58,"external":8,"children":59},"دولت","\u002Fcategory\u002Fgovernment",[],{"title":61,"url":62,"external":8,"children":63},"سیاست","\u002Fcategory\u002Fdomestic-politics",[],{"title":65,"url":66,"external":8,"children":67},"مجلس","\u002Fcategory\u002Fparliament",[],{"title":69,"url":70,"external":8,"children":71},"اجتماعی","\u002Fcategory\u002Fsociety",[72,76,80,84,88,92],{"title":73,"url":74,"external":8,"children":75},"آموزش","\u002Fcategory\u002Feducation",[],{"title":77,"url":78,"external":8,"children":79},"جامعه","\u002Fcategory\u002Fcommunity",[],{"title":81,"url":82,"external":8,"children":83},"حوادث، انتظامی","\u002Fcategory\u002Fincidents",[],{"title":85,"url":86,"external":8,"children":87},"سلامت و رفاه","\u002Fcategory\u002Fhealth-welfare",[],{"title":89,"url":90,"external":8,"children":91},"شهری","\u002Fcategory\u002Furban",[],{"title":93,"url":94,"external":8,"children":95},"محیط زیست","\u002Fcategory\u002Fenvironment",[],{"title":97,"url":98,"external":8,"children":99},"بین الملل","\u002Fcategory\u002Finternational",[],{"title":101,"url":102,"external":8,"children":103},"ورزشی","\u002Fcategory\u002Fsport",[104,108,112,116,120],{"title":105,"url":106,"external":8,"children":107},"بسکتبال","\u002Fcategory\u002Fbasketball",[],{"title":109,"url":110,"external":8,"children":111},"فوتبال","\u002Fcategory\u002Ffootball",[],{"title":113,"url":114,"external":8,"children":115},"کشتی و وزنه برداری","\u002Fcategory\u002Fwrestling-weightlifting",[],{"title":117,"url":118,"external":8,"children":119},"والیبال","\u002Fcategory\u002Fvolleyball",[],{"title":121,"url":122,"external":8,"children":123},"ورزش های رزمی","\u002Fcategory\u002Fmartial-arts",[],{"title":125,"url":126,"external":8,"children":127},"فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fculture",[128,132,136,140,144],{"title":129,"url":130,"external":8,"children":131},"رسانه","\u002Fcategory\u002Fmedia",[],{"title":133,"url":134,"external":8,"children":135},"سینما و تئاتر","\u002Fcategory\u002Fcinema-theater",[],{"title":137,"url":138,"external":8,"children":139},"گردشگری","\u002Fcategory\u002Ftourism",[],{"title":141,"url":142,"external":8,"children":143},"موسیقی","\u002Fcategory\u002Fmusic",[],{"title":145,"url":146,"external":8,"children":147},"میراث فرهنگی","\u002Fcategory\u002Fheritage",[],{"title":149,"url":150,"external":8,"children":151},"استان ها","\u002Fcategory\u002Fprovinces",[152,156,160,164,168,172,176,180,184,188,192,196,200,204,208,212,216,220,224,228,232],{"title":153,"url":154,"external":8,"children":155},"آذربایجان شرقی","\u002Fcategory\u002Fآذربایجان-شرقی",[],{"title":157,"url":158,"external":8,"children":159},"اردبیل","\u002Fcategory\u002Fاردبیل",[],{"title":161,"url":162,"external":8,"children":163},"اصفهان","\u002Fcategory\u002Fاصفهان",[],{"title":165,"url":166,"external":8,"children":167},"البرز","\u002Fcategory\u002Fالبرز",[],{"title":169,"url":170,"external":8,"children":171},"بوشهر","\u002Fcategory\u002Fبوشهر",[],{"title":173,"url":174,"external":8,"children":175},"خراسان رضوی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-رضوی",[],{"title":177,"url":178,"external":8,"children":179},"خراسان شمالی","\u002Fcategory\u002Fخراسان-شمالی",[],{"title":181,"url":182,"external":8,"children":183},"خوزستان","\u002Fcategory\u002Fخوزستان",[],{"title":185,"url":186,"external":8,"children":187},"سیستان و بلوچستان","\u002Fcategory\u002Fسیستان-و-بلوچستان",[],{"title":189,"url":190,"external":8,"children":191},"فارس","\u002Fcategory\u002Fفارس",[],{"title":193,"url":194,"external":8,"children":195},"قزوین","\u002Fcategory\u002Fقزوین",[],{"title":197,"url":198,"external":8,"children":199},"قم","\u002Fcategory\u002Fقم",[],{"title":201,"url":202,"external":8,"children":203},"کردستان","\u002Fcategory\u002Fکردستان",[],{"title":205,"url":206,"external":8,"children":207},"کرمان","\u002Fcategory\u002Fکرمان",[],{"title":209,"url":210,"external":8,"children":211},"کرمانشاه","\u002Fcategory\u002Fکرمانشاه",[],{"title":213,"url":214,"external":8,"children":215},"گلستان","\u002Fcategory\u002Fگلستان",[],{"title":217,"url":218,"external":8,"children":219},"لرستان","\u002Fcategory\u002Fلرستان",[],{"title":221,"url":222,"external":8,"children":223},"مازندران","\u002Fcategory\u002Fمازندران",[],{"title":225,"url":226,"external":8,"children":227},"مرکزی","\u002Fcategory\u002Fمرکزی",[],{"title":229,"url":230,"external":8,"children":231},"هرمزگان","\u002Fcategory\u002Fهرمزگان",[],{"title":233,"url":234,"external":8,"children":235},"همدان","\u002Fcategory\u002Fهمدان",[],{"title":237,"url":238,"external":8,"children":239},"یادداشت","\u002Fnotes",[],[241,245,249,253],{"title":242,"url":243,"external":8,"children":244},"درباره ما","\u002Fpage\u002Fabout",[],{"title":246,"url":247,"external":8,"children":248},"تماس با ما","\u002Fpage\u002Fcontact",[],{"title":250,"url":251,"external":8,"children":252},"نسخه چاپی","\u002Fnewspaper",[],{"title":254,"url":255,"external":8,"children":256},"آرشیو اخبار","\u002Farchive",[],[258,275,291,303,315,326,340,354],{"id":259,"type":260,"upTitle":261,"title":262,"lead":263,"url":264,"cover":265,"category":271,"publishedAt":274,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106775,"news",null,"شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد","بانک مرکزی اعلام کرد از زمان رونمایی سامانه «حسام»، شبکه بانکی به یک میلیون و ۶۶۸ هزار و ۵۳۶ درخواست پاسخ داده است.","\u002Fnews\u002F106775\u002Fشبکه-بانکی-به-بیش-از-یک-میلیون-و-۶۶۸-هزار-درخواست-حسام-پاسخ",{"path":266,"ext":267,"width":268,"height":269,"alt":261,"caption":261,"src":270},"2026\u002F11\u002F106776","jpg",180,120,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106776.jpg",{"id":272,"name":19,"slug":273,"color":261},251,"bank-insurance","2026-11-18T12:47:43Z",{"id":276,"type":260,"upTitle":277,"title":278,"lead":279,"url":280,"cover":281,"category":286,"publishedAt":290,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106772,"رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران در سفر به گیلان مطرح کرد","تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری برای توسعه تولید و تجارت گیلان","رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران ضمن اشاره به ظرفیت‌های راهبردی استان گیلان در حوزه حمل‌ونقل و تجارت ریلی، آبی، دریایی و هوایی،از تدوین ۲۰ بسته سرمایه‌گذاری با هدف پاسخ‌گویی به نیازها و رفع خلاهای حوزه تولید و تجارت…","\u002Fnews\u002F106772\u002Fتدوین-۲۰-بسته-سرمایهگذاری-برای-توسعه-تولید-و-تجارت-گیلان",{"path":282,"ext":267,"width":283,"height":284,"alt":261,"caption":261,"src":285},"2026\u002F11\u002F106773",550,333,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106773.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},6,"society","teal","2026-11-18T12:23:49Z",{"id":292,"type":260,"upTitle":261,"title":293,"lead":294,"url":295,"cover":296,"category":301,"publishedAt":302,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106769,"اقتصاد چرخشی؛ مسیر فولاد هرمزگان برای بازیابی منابع و خلق ارزش افزوده","مدیرعامل شرکت نگین فولاد هرمزگان ، با تشریح رویکردهای فولاد هرمزگان در حوزه اقتصاد چرخشی، از برنامه‌های این مجموعه برای کاهش ضایعات، بازگشت اقلام قابل استفاده به چرخه تولید و بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌های راکد خبر…","\u002Fnews\u002F106769\u002Fاقتصاد-چرخشی-مسیر-فولاد-هرمزگان-برای-بازیابی-منابع-و-خلق",{"path":297,"ext":267,"width":298,"height":299,"alt":261,"caption":261,"src":300},"2026\u002F11\u002F106770",750,1000,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106770.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:22:29Z",{"id":304,"type":260,"upTitle":261,"title":305,"lead":306,"url":307,"cover":308,"category":313,"publishedAt":314,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106766,"فولاد مبارکه به دنبال عبور از بازیافت سنتی و استقرار الگوی جامع اقتصاد چرخشی","مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، با تأکید بر اینکه اقتصاد چرخشی مفهومی فراتر از مدیریت پسماند و بازیافت است، مدیریت هوشمند منابع و خلق ارزش اقتصادی را از مهم‌ترین اهداف این رویکرد دانست و گفت: فولاد مبارکه در حال تدوین…","\u002Fnews\u002F106766\u002Fفولاد-مبارکه-به-دنبال-عبور-از-بازیافت-سنتی-و-استقرار-الگوی",{"path":309,"ext":267,"width":310,"height":311,"alt":261,"caption":261,"src":312},"2026\u002F11\u002F106767",675,793,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106767.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T12:19:00Z",{"id":316,"type":260,"upTitle":261,"title":317,"lead":261,"url":318,"cover":319,"category":324,"publishedAt":325,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106744,"روزنامه اقتصاد پویا ۲۷آبان","\u002Fnews\u002F106744\u002Fروزنامه-اقتصاد-پویا-۲۷آبان",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":261,"caption":261,"src":323},"2026\u002F11\u002F106746",1280,932,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106746.jpg",{"id":287,"name":69,"slug":288,"color":289},"2026-11-18T11:07:07Z",{"id":327,"type":260,"upTitle":261,"title":328,"lead":329,"url":330,"cover":331,"category":336,"publishedAt":339,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106741,"خیز بلند رایتل برای تغییر بازی در بازار ارتباطات؛ نسل پنجم آمد، جایگاه اپراتور تغییر می‌کند","رایتل در آستانه پانزدهمین سالروز تأسیس خود، با ورود رسمی به نسل پنجم تلفن همراه (۵G)، از استراتژی جدید خود برای تغییر جایگاه در صنعت فناوری اطلاعات کشور خبر داد. به گفته مدیرعامل این شرکت، تمرکز رایتل دیگر بر رقابت سنتی…","\u002Fnews\u002F106741\u002Fخیز-بلند-رایتل-برای-تغییر-بازی-در-بازار-ارتباطات-نسل-پنجم",{"path":332,"ext":267,"width":333,"height":334,"alt":261,"caption":261,"src":335},"2026\u002F11\u002F106742",1109,742,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106742.jpg",{"id":337,"name":11,"slug":338,"color":261},258,"ict","2026-11-17T15:54:09Z",{"id":341,"type":260,"upTitle":261,"title":342,"lead":343,"url":344,"cover":345,"category":350,"publishedAt":353,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106737,"مدنی‌زاده: اجازه ندادیم اقتصاد وارد مسیر ابرتورمی شود","وزیر اقتصاد با اشاره به اقدامات دولت و همکاری بانک مرکزی اعلام کرد از تشدید تورم و ورود اقتصاد به شرایط ابرتورمی جلوگیری شده و روند رشد ماهانه قیمت‌ها نیز تحت کنترل قرار گرفته است.","\u002Fnews\u002F106737\u002Fمدنیزاده-اجازه-ندادیم-اقتصاد-وارد-مسیر-ابرتورمی-شود",{"path":346,"ext":267,"width":347,"height":348,"alt":261,"caption":261,"src":349},"2026\u002F11\u002F106738",720,480,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106738.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},249,"macroeconomy","2026-11-17T08:31:20Z",{"id":355,"type":260,"upTitle":356,"title":357,"lead":358,"url":359,"cover":360,"category":365,"publishedAt":368,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106735,"رئیس سازمان بورس عنوان کرد","ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش توان نظام مالی کشور","رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تأکید بر نقش تشکیل سرمایه در رشد اقتصادی کشور گفت: رشد اقتصادی از مسیر تشکیل سرمایه محقق می‌شود و در این زمینه، نهادهای مالی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. در این میان بهره‌گیری از…","\u002Fnews\u002F106735\u002Fضرورت-استفاده-از-فناوریهای-نوین-برای-افزایش-توان-نظام-مالی",{"path":361,"ext":267,"width":362,"height":363,"alt":261,"caption":261,"src":364},"2024\u002F09\u002F72402",900,600,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F09\u002F72402.jpg",{"id":366,"name":23,"slug":367,"color":261},256,"bourse","2026-11-17T08:26:34Z",{"issueDate":370,"issueNumber":261,"url":318,"external":8,"cover":371,"coverImageUrl":261},"2026-11-18",{"path":320,"ext":267,"width":321,"height":322,"alt":372,"caption":261,"src":323},"روزنامه اقتصاد پویا",[],[375],{"id":376,"placement":377,"kind":378,"image":261,"link":261,"code":379},2,"articleEnd","code","\u003Cscript type=\"text\u002Fjavascript\">\n    (function(){\n    var now = new Date();\n    var head = document.getElementsByTagName('head')[0];\n    var script = document.createElement('script');\n    script.async = true;\n    var script_address = 'https:\u002F\u002Fcdn.yektanet.com\u002Fjs\u002Feghtesadepooya.ir\u002Fnative-eghtesadepooya.ir-12689.js';\n    script.src = script_address + '?v=' + now.getFullYear().toString() + '0' + now.getMonth() + '0' + now.getDate() + '0' + now.getHours();\n    head.appendChild(script);\n    })();\n\u003C\u002Fscript>\u003Cdiv id=\"pos-article-display-12433\">\u003C\u002Fdiv>",3,[382],{"name":383,"slug":384,"isDefault":385,"current":386,"days":389,"updatedAt":408},"تهران","tehran",true,{"temperature":387,"code":380,"humidity":388,"wind":287,"isDay":8},12,62,[390,394,398,401,405],{"date":391,"code":380,"max":392,"min":393},"2026-11-22",20,8,{"date":395,"code":380,"max":396,"min":397},"2026-11-23",22,10,{"date":399,"code":376,"max":396,"min":400},"2026-11-24",9,{"date":402,"code":403,"max":404,"min":393},"2026-11-25",1,21,{"date":406,"code":407,"max":392,"min":287},"2026-11-26",0,"2026-11-22T18:47:07Z",{"id":410,"type":411,"upTitle":261,"title":412,"subTitle":261,"lead":413,"bodyHtml":414,"slug":415,"url":416,"cover":417,"gallery":422,"videoEmbed":261,"category":261,"breadcrumbs":423,"tags":427,"author":430,"authorName":433,"sourceName":261,"sourceUrl":261,"publishedAt":434,"updatedAt":435,"readingMinutes":436,"isFeatured":8,"isBreaking":8,"isSponsored":8,"needsBody":8,"allowComments":385,"commentCount":407,"seo":437,"related":438},95369,"note","وقتی تجارت به تتر و مسیرهای غیررسمی پناه می‌برد","برای کسی که از بیرون به تجارت نگاه می‌کند، معامله شاید خیلی ساده به نظر برسد: فروشنده کالا دارد، خریدار پول دارد، قیمت توافق می‌شود و معامله انجام می‌گیرد. اما فعال اقتصادی می‌داند که بخش سخت ماجرا معمولاً بعد از توافق شروع می‌شود؛ زمانی که باید پول جابه‌جا شود، کالا حرکت کند و دو طرف مطمئن باشند معامله‌ای که روی کاغذ بسته شده، در عمل هم به پایان می‌رسد.","\u003Cp>سال‌هاست برای بخشی از تجارت ایران، همین مرحله ساده جابه‌جایی پول به یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های معامله تبدیل شده است. وقتی دسترسی عادی به شبکه بانکی بین‌المللی محدود می‌شود، تجارت متوقف نمی‌شود؛ راه دیگری پیدا می‌کند. صرافی، واسطه، حساب شخص ثالث، تهاتر و در سال‌های اخیر دارایی‌هایی مانند تتر، بخشی از این مسیرهای جایگزین شده‌اند.این موضوع را نباید فقط از زاویه فناوری یا رمزارز دید. مسئله اصلی بسیار ساده‌تر است: وقتی مسیر رسمی انتقال پول خوب کار نمی‌کند، بازار برای خودش مسیر می‌سازد.برای یک تاجر، پولی که از خریدار گرفته اما هنوز نتوانسته به تأمین‌کننده برساند، عملاً پول قابل استفاده نیست. هر مرحله اضافه میان دریافت و پرداخت، زمان، هزینه و ریسک ایجاد می‌کند. ممکن است معامله روی کاغذ سودآور باشد، اما وقتی هزینه تبدیل ارز، کارمزد واسطه، اختلاف نرخ، تأخیر انتقال و ریسک طرف مقابل کنار هم قرار بگیرند، بخشی از همان سود پیش از رسیدن کالا به مقصد از بین رفته باشد.اینجاست که مفهوم «هزینه مبادله» اهمیت پیدا می‌کند. اقتصاد فقط قیمت کالا را نمی‌بیند؛ هزینه رسیدن دو طرف یک معامله به یکدیگر را نیز می‌بیند. هرچه این مسیر پیچیده‌تر شود، تجارت گران‌تر می‌شود، حتی اگر قیمت خود کالا هیچ تغییری نکرده باشد.تتر برای بخشی از فعالان اقتصادی دقیقاً در همین خلأ جذاب شده است. نه لزوماً به این دلیل که همه به رمزارز علاقه‌مند شده‌اند، بلکه چون یک ابزار سریع‌تر برای انتقال ارزش پیدا کرده‌اند. برای تاجری که دغدغه اصلی‌اش رسیدن پول از نقطه‌ای به نقطه دیگر است، گاهی سرعت و دسترسی از پیچیدگی فناوری مهم‌تر است.اما اینجا یک اشتباه تحلیلی نباید رخ دهد. اینکه بازار راه جایگزین پیدا کرده، به این معنا نیست که مشکل حل شده است.هر مسیری که بیرون از شبکه بانکی متعارف شکل می‌گیرد، بخشی از ریسک را از بانک و نهاد مالی رسمی به خودِ فعال اقتصادی منتقل می‌کند. در بانک، سازوکارهای مشخصی برای احراز هویت، حل اختلاف، کنترل پرداخت و ثبت تراکنش وجود دارد. در مسیرهای غیررسمی، بخش بیشتری از این بار روی دوش طرفین معامله می‌افتد.یعنی تاجر فقط باید قیمت کالا و بازار را بفهمد؟ نه. باید درباره مسیر پول، طرف واسطه، نقدشوندگی، امکان مسدود شدن دارایی، زمان تبدیل و ریسک عملیاتی هم تصمیم بگیرد.این یعنی بخشی از انرژی مدیریتی که باید صرف پیدا کردن بازار، افزایش فروش، توسعه محصول یا مذاکره با مشتری شود، صرف حل کردن مسئله‌ای می‌شود که در یک تجارت عادی، وظیفه زیرساخت مالی است.ادامه دارد\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>و این هزینه‌ای است که در صورت‌های مالی به‌راحتی دیده نمی‌شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>یک شرکت ممکن است همچنان صادرات داشته باشد و در آمار نیز «فعال» محسوب شود، اما برای انجام همان معامله‌ای که رقیب خارجی‌اش با یک انتقال بانکی ساده انجام می‌دهد، چند مرحله بیشتر طی کند، چند واسطه بیشتر بشناسد و ریسک بیشتری تحمل کند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>بنابراین مسئله فقط این نیست که تجارت انجام می‌شود یا نمی‌شود؛ باید پرسید با چه هزینه‌ای انجام می‌شود؟\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>این تفاوت مهمی است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>گاهی درباره محدودیت‌های مالی گفته می‌شود که فعالان اقتصادی بالاخره راهشان را پیدا می‌کنند. درست است؛ بازار معمولاً خلاق است. اما «پیدا کردن راه» رایگان نیست. اگر برای انجام یک معامله ساده مجبور باشیم زمان بیشتر، هزینه بیشتر و ریسک بیشتری تحمل کنیم، در عمل نوعی مالیات پنهان بر تجارت ایجاد شده است؛ مالیاتی که به خزانه دولت هم نمی‌رود، بلکه در مسیر معامله مصرف می‌شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>این هزینه در نهایت فقط برای تاجر باقی نمی‌ماند. واردکننده آن را در قیمت تمام‌شده می‌بیند، تولیدکننده در هزینه مواد اولیه احساسش می‌کند و بخشی از آن در نهایت به مصرف‌کننده منتقل می‌شود. در صادرات نیز همین هزینه می‌تواند قدرت رقابت شرکت ایرانی را کاهش دهد؛ زیرا خریدار خارجی فقط قیمت کالا را مقایسه نمی‌کند، قابلیت پرداخت، سرعت تسویه و اطمینان از انجام معامله را هم می‌سنجد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>نکته مهم دیگر، مسئله مقیاس است. یک فعال اقتصادی کوچک شاید بتواند با چند راه‌حل موردی مسئله پرداخت را مدیریت کند، اما هرچه حجم تجارت بیشتر شود، نیاز به زیرساخت قابل اتکا جدی‌تر می‌شود. اقتصاد بزرگ را نمی‌توان برای همیشه با راه‌حل‌های موقت و موردی اداره کرد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>مسیر غیررسمی ممکن است یک معامله را نجات دهد، اما جای نظام مالی کارآمد را نمی‌گیرد.این تفاوت میان «تاب‌آوری» و «عادی شدن هزینه بحران» است. اینکه بنگاه بتواند در شرایط دشوار راه جایگزین پیدا کند، نقطه قوت است؛ اما اگر همان راه اضطراری تبدیل به روش دائمی تجارت شود، هزینه آن آرام‌آرام در ساختار اقتصاد تثبیت می‌شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>از این زاویه، گسترش استفاده از تتر یا سایر روش‌های جایگزین، فقط یک موضوع تکنولوژیک نیست. می‌تواند نشانه‌ای باشد از اینکه بخشی از اقتصاد برای انجام ساده‌ترین کار خود ــ انتقال پول ــ به دنبال زیرساختی خارج از مسیر متعارف می‌گردد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>شاید فعال اقتصادی بتواند مسیر را دور بزند، واسطه پیدا کند و پول را منتقل کند؛ اما نباید فراموش کرد هر مرحله اضافی، بخشی از توان رقابتی او را مصرف می‌کند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>تجارت زمانی سالم است که تاجر برای پیدا کردن مشتری و فروش بهتر رقابت کند، نه برای پیدا کردن راهی که پول معامله را سالم به مقصد برساند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>اگر انتقال پول به مسئله اصلی تجارت تبدیل شود، مشکل فقط بانکی نیست؛ بخشی از هزینه تولید، صادرات و رقابت‌پذیری اقتصاد هم از همان‌جا آغاز شده است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>ساسان باقرپناه\u003C\u002Fp>","وقتی-تجارت-به-تتر-و-مسیرهای-غیررسمی-پناه-میبرد","\u002Fnews\u002F95369\u002Fوقتی-تجارت-به-تتر-و-مسیرهای-غیررسمی-پناه-میبرد",{"path":418,"ext":267,"width":419,"height":420,"alt":412,"caption":261,"src":421},"2024\u002F12\u002F74979",1306,871,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F12\u002F74979.jpg",[],[424],{"name":425,"url":426},"اقتصاد پویا","\u002F",[428],{"name":429,"slug":429},"تجارت",{"name":431,"slug":432},"مونا ربیعیان","مونا-ربیعیان","ساسان باقرپناه","2026-09-27T11:27:29Z","2026-09-27T11:27:30Z",4,{"title":261,"description":261,"canonical":261,"noIndex":8},[439,452,465,473,485,497],{"id":440,"type":260,"upTitle":441,"title":442,"lead":443,"url":444,"cover":445,"category":450,"publishedAt":451,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106672,"وزیر اقتصاد مطرح کرد","تغییر مسیر بخشی از تجارت ایران از جنوب به شمال","وزیر اقتصاد با اشاره به تغییر مسیر بخشی از تجارت کشور در پی محدودیت‌های دریایی و بسته شدن مسیرهای تجاری جنوب گفت: بخشی از تجارت کشور به سمت مرزهای شمالی و مسیرهای زمینی سوق پیدا کرده که این موضوع به دلیل افزایش حجم…","\u002Fnews\u002F106672\u002Fتغییر-مسیر-بخشی-از-تجارت-ایران-از-جنوب-به-شمال",{"path":446,"ext":267,"width":447,"height":448,"alt":261,"caption":261,"src":449},"2026\u002F11\u002F106673",640,426,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F11\u002F106673.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},"2026-11-15T12:52:29Z",{"id":453,"type":454,"upTitle":455,"title":456,"lead":457,"url":458,"cover":459,"category":261,"publishedAt":464,"isFeatured":8,"isBreaking":8},106079,"report","گزارش اقتصاد پویا ازهشدار بغداد درباره هزینه‌های تقابل با ایران؛","اقتصاد همسایگان گرفتار مرزهای بسته ایران","اقتصاد پویا \u002F سرویس اقتصاد سیاسی- بسته‌شدن گذرگاه‌های مرزی میان ایران و عراق، فراتر از یک تصمیم اجرایی یا محدودیت مقطعی در مبادلات تجاری، می‌تواند به مسئله‌ای راهبردی در روابط اقتصادی و سیاسی دو کشور تبدیل شود؛ مسئله‌ای…","\u002Fnews\u002F106079\u002Fاقتصاد-همسایگان-گرفتار-مرزهای-بسته-ایران",{"path":460,"ext":267,"width":461,"height":462,"alt":261,"caption":261,"src":463},"2026\u002F10\u002F106080",1200,800,"\u002Fmedia\u002F2026\u002F10\u002F106080.jpg","2026-10-27T08:09:51Z",{"id":466,"type":454,"upTitle":467,"title":468,"lead":469,"url":470,"cover":471,"category":261,"publishedAt":472,"isFeatured":8,"isBreaking":8},105815,"گزارش اقتصاد پویا از نقش شبکه تراستی در روابط مالی بین المللی ؛","جای خالی بانک ها در تجارت ایران","اقتصاد پویا \u002F سرویس اجتماعی - در شرایطی که محدودیت‌های بین‌المللی و تحریم‌های مالی، دسترسی ایران به شبکه بانکی جهانی را با دشواری مواجه کرده‌اند، چگونگی انتقال ارز، تسویه مبادلات تجاری و بازگرداندن درآمدهای صادراتی به…","\u002Fnews\u002F105815\u002Fجای-خالی-بانک-ها-در-تجارت-ایران",{"path":418,"ext":267,"width":419,"height":420,"alt":261,"caption":261,"src":421},"2026-10-18T10:58:20Z",{"id":474,"type":411,"upTitle":475,"title":476,"lead":477,"url":478,"cover":479,"category":261,"publishedAt":484,"isFeatured":8,"isBreaking":8},105813,"مهدی آزادواری، رئیس انجمن سرمایه‌گذاری‌های مشترک ایرانی و خارجی در یادداشتی بررسی کرد","سرمایه‌گذاری مشترک با اوراسیا، فرصتی برای توسعه صادرات و تقویت تولید ایران","مهدی آزادواری، رئیس انجمن سرمایه‌گذاری‌های مشترک ایرانی و خارجی و عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، در یادداشتی با تأکید بر ظرفیت‌های اقتصادی ایران و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، توسعه سرمایه‌گذاری‌های…","\u002Fnews\u002F105813\u002Fسرمایهگذاری-مشترک-با-اوراسیا-فرصتی-برای-توسعه-صادرات-و-تقویت",{"path":480,"ext":267,"width":481,"height":482,"alt":261,"caption":261,"src":483},"2024\u002F12\u002F75901",949,881,"\u002Fmedia\u002F2024\u002F12\u002F75901.jpg","2026-10-18T09:41:02Z",{"id":486,"type":260,"upTitle":261,"title":487,"lead":488,"url":489,"cover":490,"category":495,"publishedAt":496,"isFeatured":8,"isBreaking":8},105788,"تسهیل همکاری‌های گمرکی و ترانزیتی ایران با کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا","رئیس دبیرخانه موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا از بررسی راهکارهای توسعه مبادلات تجاری، رفع موانع تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای، تسهیل همکاری‌های گمرکی و ترانزیتی و تقویت همکاری میان بخش‌های خصوصی ایران و کشورهای عضو…","\u002Fnews\u002F105788\u002Fتسهیل-همکاریهای-گمرکی-و-ترانزیتی-ایران-با-کشورهای-عضو",{"path":491,"ext":267,"width":492,"height":493,"alt":261,"caption":261,"src":494},"2022\u002F07\u002F43769",289,175,"\u002Fmedia\u002F2022\u002F07\u002F43769.jpg",{"id":351,"name":15,"slug":352,"color":261},"2026-10-17T12:53:54Z",{"id":498,"type":454,"upTitle":499,"title":500,"lead":501,"url":502,"cover":503,"category":261,"publishedAt":504,"isFeatured":8,"isBreaking":8},105777,"گزارش اقتصاد پویا از بسته بودن مسیر تجاری ایران؛","راه‌های تازه تجارت در روزهای بحران","اقتصاد پویا \u002F سرویس اجتماعی - موسی احمدزاده، رئیس انجمن واردکنندگان فرآورده‌های بهداشتی، آرایشی و عطریات ایران، با تأکید بر موقعیت ژئوپلیتیکی کشور معتقد است که توصیف شرایط ایران به‌عنوان «محاصره کامل» با واقعیت‌های…","\u002Fnews\u002F105777\u002Fراههای-تازه-تجارت-در-روزهای-بحران",{"path":418,"ext":267,"width":419,"height":420,"alt":261,"caption":261,"src":421},"2026-10-17T08:30:32Z",{"name":425,"description":506,"ga4MeasurementId":507,"adsEnabled":385,"jaaarArchiveUrl":508},"سایت خبری و تحلیلی اقتصاد پویا","G-JXE5N6TMHY","https:\u002F\u002Fwww.jaaar.com\u002Fkiosk\u002Farchives\u002FEqtesad_pooya"]