خلاصه خبر
رئیس انجمن سرمایهگذاریهای مشترک ایرانی و خارجی و عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، در گفتوگویی در حاشیه همایش ملی حاکمیت شرکتی در اتاق ایران، بر ضرورت تقویت شفافیت، پاسخگویی مدیران و حمایت عملی از حقوق سهامداران تأکید کرد.

مهدی آزادواری، کیفیت اداره بنگاهها را از عوامل مؤثر بر اعتماد سرمایهگذاران دانست و گفت: «برای توسعه بازار سرمایه و جذب سرمایههای داخلی و خارجی، باید اطمینان ایجاد کنیم که تصمیمهای شرکتها بر مبنای منافع بنگاه، اطلاعات شفاف و مسئولیتپذیری مدیران اتخاذ میشود.»
مهمترین چالش حاکمیت شرکتی در بازار سرمایه ایران را چه میدانید؟
یکی از مهمترین چالشها، فاصله میان ساختارهای رسمی و عملکرد واقعی است. داشتن آییننامه، کمیته تخصصی و گزارشهای دورهای ضروری است، اما باید دید این ابزارها چقدر بر کیفیت تصمیمگیری و پیشگیری از تعارض منافع اثر میگذارند. حاکمیت شرکتی باید در نحوه انتخاب مدیران، تخصیص منابع، انجام معاملات و پاسخگویی به سهامداران دیده شود.
موضوع دیگر، تمرکز اختیار و ضعف نظارت مستقل است. سهامدار عمده میتواند نقش مهمی در توسعه شرکت داشته باشد، اما لازم است مرز میان منافع او و منافع شرکت روشن بماند. هیئتمدیره مسئول حفظ منافع شرکت و رعایت حقوق همه سهامداران است و باید بتواند تصمیمهای خود را توضیح دهد و از آنها دفاع کند.
برای تقویت استقلال و کارآمدی هیئتمدیره چه اقداماتی ضروری است؟
انتخاب اعضای هیئتمدیره باید بر پایه صلاحیت حرفهای، تجربه مرتبط، استقلال رأی و فرصت کافی برای انجام مسئولیت باشد. حضور در هیئتمدیره یک مسئولیت جدی است و به شناخت وضعیت مالی، ریسکها و چشمانداز فعالیت شرکت نیاز دارد.
همچنین باید حدود اختیارات هیئتمدیره و مدیرعامل روشن باشد و عملکرد هر یک بهصورت منظم ارزیابی شود. کمیته حسابرسی و حسابرسی داخلی نیز زمانی مؤثر خواهند بود که به اطلاعات لازم دسترسی داشته باشند و بتوانند یافتههای خود را مستقل و بدون ملاحظات مدیریتی مطرح کنند.
شفافیت اطلاعات چه نقشی در اعتماد به بازار سرمایه دارد؟
سرمایهگذار برای تصمیمگیری به اطلاعات قابل اتکا و قابل فهم نیاز دارد. انتشار صورتهای مالی اهمیت دارد، اما باید در کنار آن، ریسکهای اصلی، تعهدات، معاملات با اشخاص وابسته و دلایل تغییر عملکرد نیز روشن شود.
شفافیت زمانی ارزش دارد که به سهامدار کمک کند وضعیت واقعی شرکت را بشناسد. گزارشهای کلی و مبهم، حتی اگر بهموقع منتشر شوند، پاسخگوی این نیاز نیستند. مدیران باید بتوانند درباره تصمیمهای مهم، نحوه مصرف منابع و نتایج عملکرد خود توضیح مشخص ارائه کنند.
حاکمیت شرکتی چه ارتباطی با جذب سرمایهگذار خارجی و توسعه سرمایهگذاریهای مشترک دارد؟
شریک خارجی پیش از ورود به یک پروژه، علاوه بر سودآوری، کیفیت مدیریت و سازوکار حفظ حقوق خود را بررسی میکند. برای او مهم است بداند تصمیمها چگونه گرفته میشوند، اطلاعات مالی چگونه گزارش میشود، تعارض منافع چگونه مدیریت میشود و اختلافهای احتمالی از چه مسیری حل خواهد شد.
در سرمایهگذاریهای مشترک، توافق روشن درباره ترکیب هیئتمدیره، حدود اختیارات، تصمیمهای کلیدی، تقسیم سود و شیوه خروج از مشارکت اهمیت زیادی دارد. هرچه این موضوعات از ابتدا دقیقتر تنظیم شود، زمینه همکاری پایدارتر خواهد بود. از این منظر، تقویت حاکمیت شرکتی بخشی از آمادهسازی بنگاههای ایرانی برای مشارکت با سرمایهگذاران بینالمللی است.
برای حمایت مؤثر از سهامداران خرد چه باید کرد؟
حقوق سهامداران خرد باید در فرآیندهای واقعی شرکت رعایت شود. دسترسی بهموقع به اطلاعات، فرصت کافی برای بررسی دستور جلسات مجامع، امکان طرح پرسش و دریافت پاسخ روشن، از اقدامات اساسی است. تصمیمهایی که بر منافع سهامداران اثر جدی دارند نیز باید با توضیح کافی و شفافیت بیشتر همراه باشند.
در کنار این موضوع، سرمایهگذاران نهادی میتوانند با مشارکت فعال در مجامع و مطالبه گزارشهای دقیق، به بهبود نظارت کمک کنند. تقویت فرهنگ سهامداری مسئولانه، مکمل پاسخگویی مدیران است.
اولویت عملی شما برای بهبود وضعیت چیست؟
باید از اقدامهای قابل سنجش شروع کرد؛ از جمله ارزیابی عملکرد هیئتمدیره، شفافسازی معاملات با اشخاص وابسته، تقویت حسابرسی داخلی و پیوند دادن پاداش مدیران به عملکرد پایدار شرکت. آموزش کاربردی مدیران و انتقال تجربههای موفق میان بنگاهها نیز اهمیت دارد.
اتاق بازرگانی و تشکلهای تخصصی میتوانند در آموزش، شناسایی موانع اجرایی و گفتوگو میان بنگاهها و نهادهای تصمیمگیر نقش مؤثری ایفا کنند. حاصل همایشهایی از این دست باید به برنامههایی مشخص برای بهبود اداره شرکتها تبدیل شود. اعتماد سرمایهگذار زمانی تقویت میشود که شفافیت و پاسخگویی را در رفتار روزمره بنگاهها مشاهده کند.

