پرش به محتوا
تهران۱۴°
گزارش

گزارش اختصاصی اقتصاد پویا از روند مذاکرات برجام

برجام هنوز زنده است؟!

مونا ربیعیان ۵ دقیقه مطالعه کد خبر: ۲۸۹۵۱

خلاصه خبر

آیت الله رئیسی در سخنرانی تحلیف خود در حالیکه انریکه مورا، معاون سیاسی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در این مراسم حضور داشت، با شفافیت کامل از دیپلماسی استقبال کرد. اما شگفتی اینجاست که در این روزها بسیار می شنویم که اعضای کابینه دولت سیزدهم مواضع ضد برجامی دارند. این موضوع به هیچ وجه صحیح نیست. نکته ی اول اینجاست که مهم نیست برجام را چه بنامیم. خواه آن را مذاکرات هسته ای، JCPOA، Iran Deal یا برجام و یا هر چیز دیگری آن را خطاب کنیم، هدف اصلی این پروژه یک مسئله است و آن لغو تحریم هاست.

اشکان محمدزاده / به بیانی دیگر، هیچ جناحی در نظام جمهوری اسلامی مخالفتی با ماهیت لغو تحریم ندارد. به اعتقاد بنده تنها دشمن برجام و لغو تحریم های علیه ایران، رژیم صهیونیستی است. برخلاف دولت احمدی نژاد، دولت آیت الله رئیسی تحریم ها را "کاغذ پاره" نمی خواند. برعکس، این عقلانیت و منطق در بین اعضای این تیم کاملاً مشهود است. شکی نیست که تلاش برای احیای برجام کاملاً هم جهت و در موازات با منافع ملی کشور است. آیت الله رئیسی اقتصاد ایران را در وضعیتی اسف بار تحویل گرفته و بدون شک احیای اقتصاد ایران با احیای برجام گره خورده است. تورم ایران به شکل افسارگسیخته ای در حال افزایش است. آیت الله رئیسی همچنین به مردمی که خواهان رفع تنگناها و بهبود معیشت هستند، اشاره کرد و خود را متعهد دانست که دولتش با همه قدرت برای مهار تورم، تقویت ارزش پول ملی، بازگرداندن ثبات به اقتصاد کشور و تأمین نیازهای اساسی مردم عمل خواهد کرد. در حال حاضر یکی از مسائل گریبانگیر اقتصاد ایران مسئله تورم است. اما اگر ما دو تئوری اصلی شکل گیری تورم ایران، یعنی رشد پایه پولی و همچنین انتظارات تورمی را در نظر بگیریم در نهایت این درک حاصل می شود که هر دوی این عوامل ریشه در تحریم ها دارد. رشد پایه پولی به منزله جبران کسری بودجه و آن هم به دلیل کاهش فروش نفت و انتظارات تورمی، باز هم به علت تشدید شدن تحریم ها علیه ایران، از عواملی هستند که چنین وضعیتی اقتصادی را رقم زده اند و آیت الله رئیسی، لغو تحریم های علیه ایران را حق مردم این کشور می داند. ایشان بارها و بارها به این مسئله اشاره کرده اند که دولت او خواستار لغو همه ی تحریم های علیه ایران است. بنابراین شکی نیست که برجام در هر قالبی یکی از اولیت های دولت سیزدهم خواهد بود. او حتی در سخنرانی مراسم تحلیف با تأکید بر این نکته که سیاست خارجی ایران، متوازن خواهد بود، اضافه کرد که دولتش از طرح های دیپلماتیک برای لغو تحریم ها حمایت خواهد کرد.

بنا به اعلام کاخ الیزه، آیت الله رئیسی در گفت و گوی یک ساعته ی خود با رئیس جمهور فرانسه، امانوئل مکرون به موضوع بازگشت ایران به میز مذاکرات هسته ای تاکید کرد. سایت ریاست جمهوری ایران گزارش داد که آیت الله سید ابراهیم رئیسی در این گفت ‌و گو که یک ساعت به طول انجامید، تاکید کرد که هم آمریکا و هم اروپایی‌ ها باید به تعهدات خود در برجام عمل کنند. وی افزود: در هر مذاکره‌ای باید حقوق ملت ایران استیفا و منافع ملت ما تامین شود. همچنین به گزارش وال استریت ژورنال وزیر پیشنهادی امور خارجه ی ایران، حسین امیرعبداللهیان به مقامات اروپایی گفته است که ایران متعهد به بازگشت به مذاکرات وین است. از سویی، خبرگزاری فرانسه به نقل از دیپلمات آگاه اروپایی، دیدار انریکه مورا با حسین امیرعبداللهیان را بسیار مفید خوانده است. امیرعبداللهیان همچنین در گفت و گوی خود با فردریک پلایتگن، خبرنگار و مجری شبکه ی آمریکایی سی ان ان در مورد بازگشت ایران به مذاکرات احیای برجام اشاره ای واضح کرد. اما نکته ای که وجود دارد این است که برجام دولت سیزدهم با دولت های قبلی بسیار متفاوت است. بنده چینش اعضای کابینه ی دولت سیزدهم را به ویژه در حوزه ی برجام بسیار خردمندانه یافتم. تفاوت عمده ای که من در گفته های اعضای این دولت نسبت به دولت های پیشین یافتم، تاکید بر منافع ملی بوده است. بدون شک، مذاکرات احیای برجام این بار با این تیم جوان و البته زبده با رویکرد و تکیه بر منافع ملی پیگیری خواهد شد. از ابتدای کمپین های انتخاباتی، آیت الله رئیسی تاکید بسیاری بر دیپلماسی با تکیه بر منافع ملی کرده اند. این نکته، نقطه عطف تیم دولت سیزدهم است. برخی از خبرگزاری ها دکتر سید احسان خاندوزی را مخالف برجام توصیف کرده اند در حالیکه ایشان هرگز به اصل برجام با رویکردی مخالفت جویانه اشاره ای نکرده اند. تنها مسئله ی نگران کننده از نگاه او، این مسئله بوده که برجام تا کنون زیر چتر منافع ملی دنبال نشده است و تنها چیزی که از دولت پیشین به چشم می خورد تاکید غیرمنطقی آنها به دستیابی به یک توافق آن هم به هر قیمتی بوده است. بنابراین، برچسب زدن های ضد برجامی با ذهنیت غیر منطقی به کابینه ی دولت سیزدهم پنداشت غیرقابل دفاعی است. به گزارش پولیتیکو یکی از مقامات اتحادیه اروپا که نخواست نامش فاش شود به این خبرگزاری گفته است که: از نگاه ما (اتحادیه اروپا) محتمل ترین سناریو رسیدن به یک توافق است. چیزی را که نمی دانم این است که توافق در چه زمانی و تحت چه شرایطی صورت خواهد گرفت. این مقام همچنین باور دارد که مذاکرات از اوائل سپتامبر سال جاری ادامه خواهد یافت.

برجامی بهتر از قبل

همانطور که پیش تر گفته شد، مهمترین عنصری که دولت آیت الله رئیسی در حوزه ی برجام آن را دنبال می کند تاکید ایشان بر منافع ملی ایران است. موضوع دیگری که برجام دولت فعلی را تبدیل به معاهده ی بهتری نسبت به برجام دولت قبلی می کند، هم جهت بودن مجلس شورای اسلامی و شورای عالی امنیت ملی با دستگاه دیپلماسی دولت کنونی است. بدین معنا که اگر مجلس شورای اسلامی در گذشته به دلیل شیوه نادرست اجرای برجام با آن مخالفت ورزیده، در روند مذاکرات دولت جدید انتظار چنین برخوردهایی را کمتر خواهیم داشت. چرا که دولتِ هم جهت با دیگر نهادهای سیاسی و نظامی، با ارزش های واحدی، این مذاکرات و ابعاد توافق را دنبال خواهد کرد. دولت فعلی به عنوان نماینده ی نظام جمهوری اسلامی در جامعه جهانی منافع کشور را جست و جو خواهد کرد و دو دستگی ها و کارشکنی ها دیگر رخ نخواهد داد. این همسویی و یکدلی در میان نهادها و قوای کشور آنچنان قدرتمند است که حتی اگر پروژه ی مذاکرات هسته ای و برجامی از وزارت امور خارجه به دامان شورای عالی امنیت ملی نیز بیافتد برآیند کار، متفاوت از دیگری نخواهد بود.

نظرات خوانندگان

دیدگاه خود را بنویسید

نظرها پس از بررسی منتشر می شوند.