دومینوی تورمی
خلاصه خبر
دورههای طولانی تورم در اقتصاد ایران، زمینه شکلگیری گروههای «تورمخوار» را بهوجود آورده است. هر زمان که تورم از تب و تاب میایستد، صدای طرفداران «رونق حبابی» بلند میشود. این گروهها در دورههای تورمی، از شرایط افزایش قیمت، ثروت اندوزی میکنند؛ اما در دورههایی که انتظارت تورمی فروکش میکند و شارژ منبع تورمی قطع میشود، به شکلهای گوناگون بهدنبال ایجاد موج جدید برای بازگشت تورم هستند.

کارشناسان اقتصادی می گویند «بحرانهای اقتصادی و اجتماعی، کشور را به نقطه خطرناکی رسانده است و اگر هر چه سریعتر برای مدیریت و مهار بحرانها اقدام نشود، کشور وارد مسیر سخت تری می شود. گزارش مرکز آمار و اطلاعات راهبردی وزارت رفاه نشان میدهد که رشد قیمت ۷۱درصد مواد خوراکی از کنترل خارج شده و این روند بهزودی به تورم جهشی منجر خواهد شد. حتی بیم آن میرود که اقتصاد ایران به سمت ابرتورم و تورمهای غیرقابل کنترل پیش برود. این هشداری است که یک اقتصاددان شناختهشده هم هفته گذشته در جریان نشست با سید ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور منتخب مطرح کرد. در روزهای پایانی هفته قبل، مسعود نیلی، اقتصاددان ایرانی، در جریان نشست جمعی از اقتصاددانان با سید ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور منتخب به صراحت اعلام کرد: امروز متأسفانه در آستانه وقوع یک شرایط تورمی شدید و غیرقابل کنترل هستیم.
ماههاست قیمتها در حال رشد هستند و دولت به جای تکیه به علم اقتصاد، برای کنترل قیمتها، دست به دامان نهادهایی مثل سازمان تعزیرات، ستاد تنظیم بازار و سازمان حمایت از مصرفکننده و حتی شورای رقابت شده، درحالیکه به باور بسیاری از اقتصاددانان، این سازمانها باید همین امروز تعطیل شوند زیرا از اصلیترین دلایل بروز تورم مزمن و ایجاد چالش در اقتصاد ایران، وجود همین سازمانهاست که با قیمتگذاری دستوری، نظم اقتصاد را به هم ریختهاند.
درحال حاضر، اقتصاد ونزوئلا با ابر تورمی بیسابقه درگیر است، کشوری که علیرغم داشتن منابع نفتی فراوان تحت تحریمهای ظالمانه آمریکا قرار گرفت. براساس آمارها، تورم نقطهبهنقطه در ژانویه 2017 در این کشور در حدود 19 درصد بوده است که در ماههای بعد از آن به ترتیب به 42، 66 و 92 درصد میرسد. این تورم به رقم 3 میلیون درصد در سپتامبر 2020 رسیده است.
مهمترین نکتهای که در بررسی ونزوئلا به چشم میخورد، این است که چاپ پول بدون پشتوانه در ابتدا به عنوان علت رخ نمیدهد بلکه اقتصاد این کشور ابتدا دچار رشدهای عجیب و غریب ارز و پس از آن تورم بیش از صد درصدی میشود و نهایتا به چاپ پولهای بدون پشتوانهای برای اجرای طرح های حمایتی تن داده میشود که این اقدام خود مجددا تشدیدکننده شرایط تورمی است و عملا اقتصاد در یک چرخه باطل تورم و چاپ پول گرفتار میشود.
حال باید دید مجلس یازدهم و دولت سیزدهم هم راستا با تلاش های دولت روحانی بر تشدید چرخه دستمزد-تورم اصرار می ورزند و مشابه ونزوئلا، زمینه ایجاد ابرتورم در ایران در آینده نزدیک را فراهم می کنند و یا با تلاش برای کاهش تورم و افزایش قدرت خرید مردم، زمینه بهبود وضعیت معیشتی مردم را فراهم می کنند؟

