پرش به محتوا
تهران۱۲°
یادداشت

چرا مقایسه صنعت خودروی ایران با دیگر کشوری همچون کره جنوبی کاری غیراصولی و کارشناسی نشده است؟

مونا ربیعیان ۱۱ دقیقه مطالعه کد خبر: ۳۷۷۳۳

خلاصه خبر

سالها از شروع صنعت خودرو در ایران گذشته و بارها شنیده شده که صنعت خودرو در ایران در کنار صنایع دیگر نسبت به بطور مثال صنعت خودروی کره جنوبی عقب مانده و به نوعی در راستای القای نظریه عدم توانائی ایران و ایرانی در توسعه صنعتی با تبلیغات گسترده توسط مراکز تحقیقی و کارشناسی بعضا داخلی و عمدتا خارجی تلاش وافر انجام میشود.

چرا مقایسه صنعت خودروی ایران با دیگر کشوری همچون کره جنوبی کاری غیراصولی و کارشناسی نشده است؟

در همین راستا ضمن احترام برای نقطه نظرات کارشناسان و اهل فن در این حوزه نگارنده بر ان شد که ضمن بررسی واقعی انچه در سالهای پیش در حوزه توسعه صنایع خصوصا در صنعت خودرو در کشورهای در حال توسعه و در کنار آن انچه در ایران رخ داده وبا فراز و نشیبهای زیاد نیز تا امروز ادامه دارد درستی یا نادرستی این مقایسه را بعهده نظرمخاطبان فهیم قرار دهد.

بارها در بین نظرات متعدد علل عقب ماندگی صنعت خودروی ایران ازمقایسه بین وضعیت رشد اقتصادی دو کشور ایران و کره جنوبی بعنوان شاهد دردرستی این نظریه استفاده ابزاری شده است .گو اینکه بدون هیچ مدرک علمی و اماری تولید ناخالص ملی ایران را در سالهای پیش از انقلاب گاهی تا 4درصد بیشتر از کره جنوبی اعلام مینمایند و بسرعت نتیجه گیری این میشود که پس در دوره پس از انقلاب عدم وجود کارآمدی و مدیریت درست تنها دلایل این عقب ماندگی میباشد .توجه خواندگان محترم را به این نکات جلب مینمایم .اول اینکه بر فرض مثال که این عدد بالاتر بودن نرخ تولید ناخالص ملی درست باشد باید نوع درامد این دو نوع کشور هم با هم مقایسه شود در سالهای خصوصا دهه 50 شمسی اوج درامد نفتی آنهم بخاطر درگیری اعراب و رژیم اشغالگر قدس و تحریم فروش نفت توسط این کشورها که باعث بالا رفتن شدید قیمت هر بشکه نفت گردید در حالیکه رژیم انروز ایران از این وضعیت استفاده و مقدار فروش نفت را هم به جهت شکست طرح اعراب و هم دستور اربابان استعماری آنروز نصیب خزانه خود کرده که کشور کره از این حیث هیچ درامدی نداشته و چنانچه فرض بر درستی این ادعا باشد ریشه این برتری نه در تولید که در فروش مواد خام (نفت و گاز )بوده .اینکه هر دو کشور دارای حکومتی دیکتاتور در انروزها بوده و هر دو کشور جزو جبهه ضد کمونیست بوده و دولت هر دو کشور وابستگی کامل به امریکا داشته با فرق اینکه کشور کره از کمکهای نقدی ایالات متحده استفاده میکرد ولی دولت پهلوی دوم بیش از 65هزار نیروی خارجی چه در زمینه نظامی و یا کارگران فنی و متخصص و نیمه متخصص که با پرداخت حداقل 150هزار دلار سالانه به این افراد بخش عمده ای از درامدهای خود را به این نیروها پرداخت میکرد .در زمینه آموزش و پرورش دولت کره بیشترین ردیف بودجه را جهت اموزش علمی و فنی کودکان و نوجوانان کره ای هزینه میکرد ولی در ایران در سال قبل از انقلاب تعداد افراد بیسواد کامل حدود 48درصد کل جمعیت فعال کشور بود و این عدد در همان سال در کره به زیر 8درصد رسیده بود.علی الحال علت ضعف و قوت امروز صنعت در ایران و کره محصول همان تفکر توسعه ای دولتهای دو کشوردر آن مقطع بوده است.

صنعت خودروی ایران و کره در حدود سالهای دهه 40 در این دو کشور بطور جدی شروع به فعالیت کرد .در هر دو کشور بخش خصوصی شروع به اقدام کرد .هیوندایی در کره و ایران ناسیونال در ایران .در کره تصمیم خود شرکت بعد از بررسی شرکتها و کشورهای صاحب نام مونتاژخودروی از شرکت فورد به انتخاب خودشان بود اما در ایران به صاحب ایران ناسیونال انطور که از زبان خود مدیر عامل وقت ایران ناسیونال مطرح شد بنا به دستور شخص شاه از یک شرکت در حال ورشکستگی انگلیسی به نام تالبوت یک نوع خودرو به نام ایرانی پیکان را شروع به مونتاژکرد .به این معنی که حتی در تصمیم گیری چگونگی انتخاب تولید در کشور و استفاده از تکنولوژی کدام کشور صاحب صنعت نیز بخش خصوصی نتوانست به تنهایی تصمیم بکیرد .در سال 1350دولت وقت کره نسبت به مونتاژخودرو درشرکت هیوندای انتقاد و درخواست کرد که هر شرکتی خودروی کره ای تولید کند انواع مشوقها از جمله وامهای کم بهره و مشوقهای مالیاتی و بازار داخلی کره و امکان صادرات را با پشتوانه دولتی برای آن شرکت ایجاد خواهند کرد و اما در ایران شعار به امید رووزی که هر ایرانی صاحب یک پیکان باشد نشان از نوع تفکر بالاترین مقام دولتی در ایران داشت .یعنی تنها تفکر واردات و مونتاژ .رویکرد دولت کره در مدل توسعه رویکرد صادرات محور در هر زمینه ای که امکان برتری وجود داشت بود و تفکر مدیران آن موقع دولت وقت واردات هر چه بیشتر محصولات لوکس و مصرفی بود .در سال 1355 هیوندائی نسل اول تولیدات خود تحت نام هیوندائی پونی را تولید و با 26کشور و شرکت در زمینه قطعه سازی وارد قرارداد و معامله انتقال تکنولوژی میگردد .و اولین صادرات خودرو های کره ای در همین ایام به امریکای جنوبی صورت میگیرد و به همین ترتیب و در سالهای بعد نسل دوم و سوم محصولات کره ای نیز روانه بازار داخلی وتا حدودی بازارهای مستعد خارجی شد. در همین راستا سیاستهای پولی در ایران همچون نرخ بالای بهره و عدم تشویق به تولید بعنوان یکی از درامدهای ملی با توجه به تکیه بر فروش نفت و منابع دیگر زیر زمینی یکی دیگر از دلایل مهم عقب ماندگی صنایع و خصوصا صنعت خودرو در ایران شد.

بطورخلاصه علت اصلی توسعه یافتگی در کره در انروزها مبتنی بر برنامه ریزی دقیق دولت آن کشوردر سرمایه گذاری صنعتی صادرات محور و آموزش احاد جمعیت کشوردر زمینه های تخصصی و فنی در مقابل بی نظمی و سردرگمی و عدم توجه به اولویتهای اقتصادی و برنامه ریزیهای غیر عقلائی همچون سرمایه گذاری در صنایع ورشکسته خارجی و سیاست زدگی شدید دولتمردان دولتهای دوره پهلوی دوم به تبعیت ازشخصیت وابسته شاه به کشورهای غربی آنهم دقیقا در دوره انفجار صنعتی کشورهای مختلف و شروع مسابقه برتری اقتصادی در کشورهای در حال توسعه که زمان طلائی پیشرفت را کاملا بی نتیجه کرد باید جستجو کرد.

نکته مهمی که نگارنده بارها در مقالات مختلف ضمن اشاره به آن و ابراز تاسف بابت اینکه اکثر کارشناسان اقتصادی نگاه ویژه ای به این معضلات ندارند را برشته تحریر در اورده و قضاوت را بعهده مخاطبین محترم قرار میدهم.

فارغ ازمباحث سیاسی و جناح بندی های مرسوم سیاسی جهانی در گذشته (بلوک شرق و غرب) که به نوعی دیگر تا امروز البته با تغییرقدرت بازیگران شرق و وجود اقتصادهای نوظور همچون چین و هند .اصولا هر کشوری که دردنیا بر خلاف منافع بخش استکباری و استثماری جهان به سرکردگی امریکا حتی اظهار نظر کند از انواع تهدیدهای اقتصادی و حتی نظامی بهره مند خواهد شد .و در حدود 50سال اخیر روش غیر انسانی تحریمهای اقتصادی نیز جزو ابزارهای مهم قدرتهای اقتصادی این گروه قرار گرفته .برمبنای اظهارات اقتصاد دانان و اساتید مطرح دنیا روش تحریمهای اقتصادی در شرایط امروز جهانی که وابستگی های در هم تنیده اقتصادی کشورها به یکدیگر بشدت افزایش یافته و در شرایطی که روشهای مبادله کالا با ارزهای خاص و شیوه های یکسان تعریف شده همچون سوییفت امکان پذیر میشود چنانچه مردم هر کشوری بخواهند بر مبنای اتکا بر عقاید خود و بدور از منافع اقلیتی زورگو و خاص نسبت به سرنوشت خود انگونه که صلاح میدانند اقدام کنند و این درخواست توام با تغییر عوامل خودکامه و دیکتاتورسر سپرده توسط مردم صورت بگیرد در اولین اقدام ضمن تهدید بی شرمانه بر اقدامات نظامی بر علیه مردم ان کشور نسبت به تحریمهای اقتصادی اقدام مینمایند و به زعم اعترافات کارشناسان اقتصادی خود این کشورها .اقدامات منتج به تحریم برای هر کشور خصوصا مسایل مرتبط با رفاه و معیشت مردم بی گناه این کشورها را هدف قرار میدهد و با این روش غیر انسانی قرار بر نابودی اقتصادی هر کشوری که خلاف علایق این گروه حتی فکر کند را دارند .توجه مخاطبین عزیز را به این نکته جلب مینمایم که اقتصاد ضعیف و بیمار حکومت پهلوی دوم که بخاطر وابستگی کامل بر فروش نفت با توجه به افت قیمت جهانی فروش نفت در سالهای 55و 56 و مشکلات عدیده اقتصادی حاصل از واردات بدون تولید داخلی به آن مبتلا شده بود نهایتا در سال 57 با مشارکت احاد عظیم مردم و با رای بیش از 98درصد از واجدان شرایط قرار بر تصمیم گیری توسط خود مردم برای کشور و سرنوشت خودشان شد.

ذکر این مطالب تاریخی به جهت تنویر افکار عمومی بسیار حائز اهمیت است .پساز یکی دو سال از شروع انقلاب اسلامی تحریمهای کشور ایالات متحده کلیه صنایع و مراکز خاص اقتصادی را هدف قرارداد و همزمان حملات همه جانبه یک دیکتاتور مجهز شده به سلاح توسط اکثر کشورهای غربی و غیره و پول بی حد و حصر رهبران کشورهای مرتجع عربی که بیداری اسلامی در ایران را برای منافع خود خطری بزرگ میدیدند .کلیه زیر ساختهای این کشور تازه انقلاب کرده را به جهت نابودی کامل هدف قرار دادند .در آن شرایط که بیش از سی کشور دنیا بطور مستقیم و غیر مستقیم با ایران در حال جنگ و کمکهای مالی و تسلیحاتی بودند و در حالیکه دروغ ارتش پنجم دنیا در زمان پهلوی دوم نیز بعد از گذشت مدت کوتاهی از جنگ بخاطر متکی بودن کامل ارتش و صنایع نظامی به قدرتهای غربی خصوصا امریکا مشخص گردید و حتی در تهیه ملزومات اولیه جنگ نیز کشور با مشکلات عدیده انهم در زمانی که قیمت فروش نفت به کمترین میزان انروزها رسیده بود .ملت ایران را بر آن داشت تا اولویتهای خاص خود را در مواجهه با استکبار جهانی مد نظر قرار دهد .افتخار افرینی در حوزه صنعت دفاعی حاصل آن فشارها به مردم ایران بود که جوانان ایران را بر آن داشت تا با تکیه بر غیرت و تعصب و لیاقت خود به این سطح از قدرت تولیدی و فنی برسند.

براستی و بدور از هرگونه حب و بغض سیاسی و فارغ از جناه بندیهای سیاسیهای مرسوم در کشور. کدام کشور در دنیا میتوانسته حتی با کمتر از بیست درصد این فشارها که طی این سالها به کشور ایران و مردم مظلوم آن واقع شده .بتواند در زمینه های مختلف علیرغم کاستی های قابل قبول در همه حوزه ها از صنعت دفاعی و پزشکی و کشاورزی و خودرو و ...ادامه مسیر دهد؟

جهت استضار خوانندگان محترم به چند نمونه در دنیا بطور خلاصه اشاره مینمایم .کشور کوبا که از دهه 50میلادی با انقلاب مردمی و ضد امریکائی خود اصولا صنعتی تحت عنوان صنعت خودرو طی این سالها نداشته وهمچنان شاهد عبور و مرور خودرو های دهه 50میلادی در سطح خیابانهای این کشور هستیم.

کشور کره شمالی نیز جزو کشورهای است که دلیل تحریمها در مورد صنعت خودرو هیچ گونه دستاوردی طی این سالها نداشته و ندارد.

مورد اخر در این گزارش اشاره به کشور قطر نیز جهت روشن شدن فضای تحریم و چگونگی تاثیر آن بر اقتصاد یک کشور خالی از لطف نیست .طی دو سه سال گذشته کشور قطر توسط چهار کشور عربی موررد تحریم قرار گرفت لازم بذکر است این کشور یکی از بزرگترین ذخایر ارزی حاصل از فروش منابع زیر زمینی خصوصا گاز را دارد .اولا نه در زمینه فروش این محصولات مشکلی برای صادرات و دریافت پول ناشی از این کار را داشت و ثانیا غیر از این چهار کشور هیچ کجای دنیا قطع روابط اقتصادی از ترس تحریمهای ثانویه کشورهای تحریم کننده را نداشتند .نتیجه این تحریمها خروج تعداد زیادی از مردم قطر در روزهای اولیه تحریم انهم بدلیل عدم وجود مایحتاج اولیه زندگی مانند مواد غذائی بود.

حالیه نظر اینجانب علیرغم قبول کلیه کاستی ها و ضعفهای مدیریتی ناشی از اعمال سلیقه ها و دخالت دولتها خصوصا در صنایع سود آور همچون صنعت خودرو باور دارم که با انجام راهکارهای ساده زیر میتوانیم به یکی از تولید کنندگان مطرح و حتی صادر کنندگان برتر در همه زمینه های فنی و تولیدی تبدیل گردیم .چه از منظر نیروی با سواد و ماهرو جوان انسانی و هزینه های نسبتا پایین حاملهای انرژی در منطقه و پایین بودن هزینه های حقوق و دستمزد و وجود مشتریان تشنه در اطراف کشور این ظرفیت تنها با رعایت این چند پیشنهاد قابل استفاده خواهد بود.

اولین قدم اصلاح برنامه های کوتاه مدت و میان مدت و بلند مدت در سطح دولت با کمک کارشناسان دلسوز حوزه های اقتصادی و صنعتی و تبدیل ان به قانون توسط قوه مقننه تا با تعویض دولتها کار متوقف نشده و اهداف مشخص باشد.

دومین مرحله ایجاد حس خود باوری در بین کارکنان اعم از متخصصان تا حوزه کارگری تا فعل ما میتوانیم بصورت واقعی صرف شود و این با استفاده از مدیریان موفق در حوزه های موفق امتحان شده کاملا امکان پذیرمیباشد.

سومین مرحله استفاده از کلیه ظرفیتهای داخلی همچون صنایع نظامی و صایع دفاعی جهت ساخت با کیفیت و ارزانتر قطعات خودرو خصوصا قطعات با تکنولوژی بالا که وابستگی زیادی به خارج از کشور دارد .در همین راستا استفاده و انتقال تکنیک تولید قطعه از کشورهای نوظهور و پیش تاز در این حوزه همچون چین و هند بشرط انتقال خطوط تولید و فراگیری تکنولوژی و بومی سازی این موارد نیز راهکار دیگری در جهت سرعت بخشیدن به این مشکلات میباشد.

چهارمین مرحله استفاده از شرکتهای پر شمار دانش محور و استفاده از جوانان مستعد و پر انگیزه وپر شور در این حوزه در جهت رسیدن به درخواستهای فنی و تولیدی با استفاده از تکنیک شرکتهای دانش بنیان.

پنجمین مرحله جدی گرفتن و راه اندازی استفاده از واحدهای موسوم به تحقیق و نوسازی (R&D) همزمان با شرایط تولیدی روز

ششمین مرحله استفاده از منابع مالی پر شمار و بسیار زیاد بخش خصوصی در زمینه سرمایه گذاری درکلیه صنایع خصوصا صنعت جذاب و پر منفعت خودرو

هفتمین و اخرین راهکار واردات خودرو بدون انتقال ارز توسط سرمایه گذاران خصوصی که در ابتدا از طریق خودرو سازان بزرگ اقدام شود (با توجه به حجم و توان بالای ارائه خدمات پس از فروش) و پس از این مرحله با ایجاد زیر ساخت بخش خصوصی نسبت به وارداتی که در نهایت منجر به تولید در داخل با افزایش سالانه ضریب و عمق ساخت داخل به جهت ایجاد رقابت و افزایش کیفیت خودرو های داخلی و خارجی موجود در کشور.

براستی نگارنده باور دارد مردمی که در این شرایط سخت توانستند تا امروز در مقابل بزرگترین دشمنی ها و ضربات اقتصادی تاب بیاورند و از ارمانهای خود دور نشوند .میتوانند با تکیه بر خود و تلاش مضاعف بهترین روزها را برای خود و کشورسرافرازشان رقم بزنند.

با تشکر –کارشناس صنعت خورو –سعید خلج

نظرات خوانندگان

دیدگاه خود را بنویسید

نظرها پس از بررسی منتشر می شوند.