پرش به محتوا
تهران۱۲°
گزارش

اقتصاد پویا از وجود مافیای خودرو در گفت و گو با محمد خلج، کارشناس خودرو بررسی کرد

واقعیت تا تخیل وجود مافیا در خودرو

مونا ربیعیان ۷ دقیقه مطالعه کد خبر: ۳۹۵۸۸

خلاصه خبر

طی سالهای گذشته خصوصا در دهه هشتاد در اکثر جلسات کارشناسی و رسانه ای به موضوعی تحت عنوان مافیای صنعت خودرو توسط تعداد زیادی از کارشناسان این حوزه اشاره شده و تا امروز نیز بطور مستمر از این واژه بعنوان کدی در جهت معرفی وضعیت پیچیده این صنعت استفاده میگردد.

واقعیت تا تخیل وجود مافیا در خودرو

اصولا واژه مافیا درگذشته به گروه هائی در جنوب ایتالیا و پس ازآن در دیگر کشورها بخصوص ایالات متحده امریکا که بصورت تشکلهای خاص و خانوادگی اداره میشدند اطلاق میشد که در حوزه های سود آور خلاف قانون همچون مواد مخدر و قمار خانه ها ودیگر تخلفات غیر قانونی وصرفا به خاطر منافع مادی هرچه بیشترو بدون رعایت قوانین موضوعه کشورها اقداماتی صورت میدادند.

امروزه استفاده از واژه مافیا در صنعت خودرو توسط بخشی از کارشناسان این حوزه تنها بدلیل شبیه سازی وجود مشکلات این حوزه به گروههائی مخفی و دارای تشکل سازمانی میباشد و گرنه به نظر نگارنده این مقاله که در پی خواهد آمد اینجانب اصلابه وجود گروههائی مخفی تحت عنوان مافیا در صنعت خودرو حتی به جهت تمثیل و تنویرو شبیه سازی موضوع هیچ اعتقادی نداشته و ندارم.

واردات خودرو کمکی بر حذف مافیای خودرو

با عنایت به اینکه پس از انقلاب صنعتی و حضور پررنگ خودرو در زندگی همه اقشار مردم دنیا در کشور ما نیز این صنعت با وجود صنایع مونتاژو واردات خودرو یکی از پر مخاطب ترین صنایع قرار گرفت و با تاکید بر اینکه طی سالیان گذشته برخی کشورها از سرمایه گذاری در این صنعت علاوه بر حل نیازهای روز افزون داخلی خود به ایجاد درآمدهای ارزی زیاد و مستمر دست پیدا کردند خصوصا کشورهائی که در گذشته تقریبا همپا و همسان کشور ما در توسعه صنایع قرار داشتند وحتی در مواردی عقب تر از شرایط صنعتی کشور ما بودند اهمیت بررسی مشکلات این صنعت هر روز بیشتر نمایان گردید .مشکلات این صنعت در دو دسته خلاصه میگردد.یک دسته از این مشکلات ناشی از عوامل بیرونی همچون ایجاد تضاد منافع با قدرتهای استکباری که با وقوع انقلاب اسلامی بوجود امد که حاصل این تضاد منافع تحمیل جنگی سخت به کمک کشورهای پر تعداد بر علیه کشورمان بود که باعث از بین رفتن زیر ساختهای اقتصادی کشور گردید و پس از آن نیز تحریمهای اقتصادی کمر شکن نیز یکی دیگر از این مشکلات پیش روی کلیه صنایع و در مورد صنعت خودرو سازی نیز به طبع آن مشکلات زیادی را در زمینه رشد و توسعه این صنعت ایجاد کرد .این موارد بعنوان سدهای بزرگی در راه توسعه صنایع کشور واقعیتی کتمان ناپذیر است که درصد بزرگی از عقب ماندگی صنایع داخلی محصول همین مشکلات میباشد .دسته دوم مشکلات به ضعف در برنامه ریزی و عدم وجود قوانین و نقشه راه کارآمد مبتنی بر واقعیتهای جامعه پس از انقلاب در برخی حوزه ها ی تولیدی و اقتصادی بود که با وجود مدیریتهای سلیقه ای و ناکارآمد و صرفا بر مبنای سلایق و وابستگی های جناحی و سیاسی باعث بروز مشکلات عدیده در راه پیشرفت و توسعه صنایع گردیدند .طی سالهای گذشته مدیران مختلف از حوزه وزارت گرفته تا مدیران خودرو سازی مبنای انتخابی جز وابستگی حزبی نداشته و بهیچ عنوان نیز پاسخگوی عدم توسعه و نو آوری صنعت در اختیارشان نبوده واین نیز یکی از عوامل بزرگ نا کارآمدی صنعت خودرو گردید .دخالت صد در صدی دولتها در مدیریت و تصدی بنگاههای اقتصادی بزرگ همچون شرکتهای خودرو سازی و عدم استفاده از بخش خصوصی نیز یکی از مشکلات بزرگ پیش روی این صنعت بوده است .حمایت همه جانبه دولت ها و ایجاد فضائی بی رقیب دراین حوزه نیز یکی از مشکلات بزرگ پیش روی این صنایع بوده که باعث عدم نیاز مدیران به تلاش در جهت پیشرفت و رشد و توسعه این صنایع طی سالهای گذشته گردیده.

سیستم نظارتی ناقص

همه این موارد در کنار عدم وجود سیستم نظارتی و بازرسی اصولی همچون کمیته های تحقیق و تفحص بر نتایج و عملکرد مدیریتها باعث ایجاد فضای رانت جهت تعدادی از افراد محدود طی این سالها گردیده که شائبه وجود مافیا در این صنعت را جدی کرده است .اصولا در هر فعالیت کلان اقتصادی و تولیدی چنانچه فضا برای ایجاد بستر رانت و عدم شفافیت بوجود بیاید امکان تخلف از مسیر درست رشد و توسعه غیر قابل کتمان خواهد بود .در چنین شرایطی افراد و موسسات مرتبط با این صنعت با استفاده از فضای قابل استفاده از رانت اطلاعاتی و عدم رقابت شروع به اجحاف در حق مصرف کنندگان به جهت افزایش منافع شخصی خود میکنند و اجازه هیچ نقد و اظهار نظر و ارائه نقطه نظرات جدید در زمینه ارتقا و رشد و توسعه وضع موجود را نخواهند داد این افراد که اکثرا حتی در بدنه دولتها وجود داشته و گاهی بصورت کاملا عیان مخالفت خود را با هر آنچه عامل رشد و تحول این صنعت گردد حتی با ارائه دستورات خاص همچون افزایش حقوق و عوارض گمرکی برای ورود خودرو های هیبریدی و تصمیم خلق الساعه جهت جلوگیری از ورود خودرو بدون هیچ دلیل کارشناسی و ...بعنوان تشکلی مخفی و زیر زمینی نیستند و کاملا عیان نسبت به حفظ منافع خود اقدام مینمایند. لازم بذکر است با توجه به افزایش نرخ ارز و کاهش قدرت پول ملی و مشخص شدن اینکه طی سالهای گذشته بنا بر عوامل ذکر شده در بالا نرخ وابستگی این صنعت به قطعه سازان خارج از کشور درصد بالائی از قیمت تمام شده خودرو را شامل میگردید در عین وجود شعارهای گذشته برخی مدیران این صنعت در زمینه عدم وابستگی و خود کفائی تولید برخی محصولات با شروع موج دوم تحریمها افزایش قیمت محصول نهائی خودرو به دلیل افزایش نرخ ارز و کاهش کیفیت قطعات مورد استفاده در خودرو باعث ایجاد نارضایتی گسترده در سطح جامعه گردید.

در شرایط فعلی با عنایت به عدم امکان پیش بینی وضعیت توافق دوباره موسوم به برجام و احتمال کاهش نرخ ارز پس از این توافق و شروع سرمایه گذاری های کشورهای خارجی در این حوزه کماکان امکان ایجاد بستر خاص برای افراد خاص این صنعت مهیا خواهد بود.

بنابراین راهکار برون رفت از وضعیت فعلی که باعث نارضایتی عمومی از این صنعت چه در حوزه کیفی و یا در زمینه قیمت تمام شده و نرخ فروش خودرو میگردد رعایت چند اصل میباشد که در طول دووره های کوتاه و میان و بلند مدت نتایج ملموس این اقدامات جهت اطلاع عموم قابل اندازه گیری خواهد بود.

صنعت خودرو تجربه تلخ صنعت ایران

در ابتدا الگو برداری از صنایع موفق داخلی و استفاده از تجربیات مدیران در حوزه های موفق همچون صنایع دفاعی میباشد .علت ترقی صنایع پیشرو در کشور همچون صنایع دفاعی و هسته ای و شرکتهای دانش بنیان داخلی تنها در فعل خواستن خلاصه شده است .اینکه گروهی از جوانان کشور به این نتیجه رسیده بودند که هیج کشوری در زمینه ارسال سلاح برای دفاع از کشور به ما کمک نخواهند کرد که هیچ حتی در زمینه خرید از برخی کشورهائی که امکان این فروش را داشتند نیز ایجاد اخلال میکردند و وجود دشمن در اطراف و تجربه 8سال جنگ و عیان شدن دروغ ارتش پنجم دنیا متخصصین داخلی را وادار به تکیه بر خود باوری و توانمندی داخلی کرد .در این زمینه نیز باید ضمن ارتباط با دنیا در زمینه انتقال فن آوری اما تکیه اصلی به این توانمندی داخلی قرار گیرد و بالاخره جوابی برای سوال احاد مردم پیداشود که چرا کشوری که در حوزه فن آوری نظامی و دفاعی و هسته ای و ...یکی از سرآمدترین کشورهای منطقه است نمیتواند در زمینه تولید خودرو اقدامی صورت دهد؟ به باور اینجانب در این برهه خاص کشور دیگر زمان فاصله گرفتن از شعار فرا رسیده و عمل به درخواستهای کاملا بحق مردم باید بعنوان یکی از اصول اصلی این صنعت در نظر گرفته شود .دوم اینکه ارتباط با کشورهای صاحب فن اوری در زمینه انتقال فن آوری به سرعت در قالب قراردادهای شفاف صورت پذیرد .چه ترکیب توانمندی داخلی با شراکت خارجی در حوزه انتقال فن اوری یکی از اصولی ترین راهکارهای برون رفت همیشگی از ضعفها و مشکلات پیش روی این صنعت میباشد.

پیشنهاد نگارنده با توجه به تغییرتیم مدیریتی در حوزه تولید خودرو استفاده از امکانات موجود کشور خصوصا دو خودرو ساز بزرگ در این زمینه است .چه وجود زیر ساختهای درست و بزرگ در این دو شرکت میتواند عامل ایجاد بستر حتی برای بخش خصوصی شود .در هر صورت ایجاد سرمایه گذاری در حوزه تولید و انتقال فن اوری خودرو برای بخش خصوصی نیاز به صرف هزینه های بسیار بالادارد (شبکه خدمات پس از فروش ) که در ابتدای شروع راه این تحول استفاده از امکانات گسترده این دو سرمایه ملی کمک بسیار بزرگی به کل سرمایه گذاران در این حوزه خواهد کرد .برنامه ریزی و شناخت اهداف مطابق قانون نیز یکی از راهکارهای رشد و توسعه این صنعت میباشد که در بازه های زمانی مشخص به کمک قوه قانون گذار (مجلس محترم) باید بسرعت و با کمک نیروهای دلسوز کارشناسی اشنا به زیر و بم مشکلات این صنعت شکل گرفته نهائی شده و بعنوان قانون بالادستی به مدیران صنعت فارغ از گرایشات سیاسی و جناحی داده شده و آمد و رفت مدیران و سلایق انها هیچ تاثیری در نحوه اجرای قانون نداشته باشد.

انجام این موارد که در اینده به تفصیل در باره چگونگی استفاده از امکانات کشور در این زمینه مطالبی را به حضور مخاطبین محترم ارائه خواهیم کرد .بسرعت صنعت این کشور خصوصا در حوزه خودرو سازی را به قله های افتخار خواهد رساند.

نظرات خوانندگان

دیدگاه خود را بنویسید

نظرها پس از بررسی منتشر می شوند.