فقر رسمی پزشکیان
خلاصه خبر
در بحران معیشت و رکود تاریخی قدرت خرید مردم گرفتار است و هیچ شاخص اقتصادی یا نمودار رنگارنگی نمیتواند واقعیت زندگی میلیونها ایرانی را که زیر بار تورم و گرانی خرد شدهاند، پنهان کند. در یک سالونیم گذشته، قیمت دلار بیش از ۲.۳ برابر افزایش یافته و این جهش، نه یک شوک تصادفی، بلکه نتیجه یک انتخاب روشن و سیاست اقتصادی آگاهانه دولت پزشکیان بوده است. سیاستی که از ابتدا تا امروز بهطور مستقیم هزینهها را به دوش مردم انداخته و منابع عمومی را به حلقههای نزدیک به قدرت و رانت اختصاص داده است.

این یادداشت قصد دارد روایت واقعی و بدون پردهپوشی از سفرههای خالی، زندگیهای آسیبدیده و سیاستی که منجر به این فاجعه شده است را ثبت کند. روایت مردمی که دیگر چیزی برای پنهان کردن ندارند و روایت کارشناسانی که به صراحت میگویند این تورم و فقر، تصادفی نیست؛ بلکه برنامهریزی شده است.
از همان روز اول، سیاست اقتصادی دولت روشن بود: افزایش نرخ دلار بهعنوان ستون فقرات سیاست مالی و ارزی پذیرفته شد. این اقدام بهظاهر تکنوکراتیک و علمی، در عمل به انتقال هزینهها از دولت و شبکههای وابسته به قدرت به طبقه متوسط و فقیر جامعه انجامید. نتیجه، رکود شدید در قدرت خرید، افزایش هزینههای خوراک و مسکن و فشار بیوقفه بر زندگی روزمره است.
آنچه امروز در اقتصاد ایران جریان دارد، نسخهای بومیشده از نولیبرالیسم رانتی و آزادسازی بیقید و شرط قیمتها است. در این مدل:سود برای دارندگان دارایی و رانتخواران تثبیت میشود،فشار بر طبقه متوسط و فقیر افزایش مییابد،شفافیت و رقابت اقتصادی حذف شده و تنها حلقههای نزدیک به قدرت منفعت میبرند و سفره مردم کوچک و کوچکتر میشود.
این نسخه تحت عنوان «تدبیر اقتصادی» تبلیغ میشود، اما در عمل یک عملیات سیستماتیک علیه معیشت مردم است.
افزایش دلار، تنها عدد در بازار نیست؛ فروپاشی آرام زندگی است:وعدههای غذایی کوچکتر شدهاند،خرید کالاهای ضروری دشوار شده است،بدهی خانوارها افزایش یافته و پساندازها نابود شدهاند و کرامت انسانی و تابآوری اجتماعی در حال فرسایش است.
این شرایط، فشار مستقیم بر زندگی مردم، نارضایتی اجتماعی و بیاعتمادی عمومی ایجاد کرده و هیچ نهادی مسئولیت مستقیم آن را نمیپذیرد.
دولت پزشکیان با سیگنالهای مداوم و سیاست ارزی آشکار، افزایش نرخ دلار را پذیرفت و این تصمیم را به عنوان راهحل جا زد. نتیجه، تورم شدید، سقوط ارزش پول ملی و فقیرتر شدن میلیونها خانوار است.
این سیاست نه تنها ناکارآمدی را بازتولید کرده، بلکه فساد و رانت را نهادینه کرده است. حلقههای نزدیک به حزب کارگزاران و تکنوکراتهای اقتصادی، منابع را قبضه کرده و مردم تحت فشار شدید زندگی میکنند.
دلار رکورد زد، تورم رکورد زد، و سفره مردم نابود شد. این وضعیت، نتیجه انتخابهای اقتصادی-سیاسی است، نه تصادف یا حادثه.
مردم ایران هزینه تصمیمی را میپردازند که از ابتدا طراحی شده بود: رانت برای بالا، فشار برای پایین، و تورم بهعنوان ابزار انتقال ثروت.
تاریخ، این دوره را نه با نمودارها و شاخصهای اقتصادی، بلکه با خاطره میلیونها خانواری که زیر بار گرانی و بیعدالتی له شدند، به یاد خواهد آورد.
دلار رکورد زد، سفرهها نابود شد، و سیاستهای اقتصادی ادامه دارد.
