سازندگی در سایه بحران؛
سرمایه گذاران خارجی و ایرانی بازیگران اصلی سازندگی
خلاصه خبر
اسفند برای اقتصاد ایران ماهی پرابهام و سنگین است. تنشهای منطقهای، تهدیدهای امنیتی و فضای روانی ناشی از احتمال گسترش درگیریها، بسیاری از فعالان اقتصادی را در وضعیت انتظار و احتیاط قرار داده است. در چنین فضایی، سرمایهگذاری کند میشود، تصمیمهای اقتصادی به تعویق میافتد و جامعه با نوعی نااطمینانی نسبت به آینده روبهرو میشود. با این حال، بررسی تجربههای تاریخی و تحلیلهای کارشناسی نشان میدهد که حتی در شرایط پرتنش نیز مسیر سازندگی و بازسازی اقتصادی میتواند آغاز شود.

دکتر مهدی آزادواری، عضوهیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران
یکی از مهمترین ویژگیهای اقتصادهای مقاوم، توانایی آنها در حفظ جریان سرمایهگذاری در دوران بحران است. جنگ و تنشهای ژئوپلیتیک بیتردید هزینههای سنگینی بر کشورها تحمیل میکند، اما در عین حال میتواند زمینه بازآرایی ساختارهای اقتصادی و شکلگیری پروژههای جدید توسعهای را فراهم کند. بسیاری از کشورها، از شرق آسیا گرفته تا اروپا، بخش مهمی از زیرساختهای اقتصادی خود را درست در سالهای پس از بحرانهای بزرگ بنا کردهاند.ایران نیز از ظرفیتهای قابل توجهی برای ورود به یک دوره سازندگی برخوردار است. منابع گسترده انرژی، بازار مصرف بزرگ داخلی، موقعیت راهبردی در مسیر کریدورهای تجاری منطقه و نیروی انسانی متخصص، مجموعهای از مزیتهای ساختاری هستند که در صورت هدایت درست میتوانند به موتور محرک رشد اقتصادی تبدیل شوند.در این میان، نقش سرمایهگذاران داخلی از اهمیت ویژهای برخوردار است. کارشناسان اقتصادی تأکید میکنند که سرمایه داخلی همواره نخستین پایه شکلگیری پروژههای توسعهای در کشورها بوده است. در ایران نیز حجم قابل توجهی از سرمایههای بخش خصوصی در حوزههای مختلف وجود دارد که در صورت ایجاد ثبات در سیاستهای اقتصادی و کاهش نااطمینانیها، میتواند به سمت فعالیتهای تولیدی و زیرساختی هدایت شود.از سوی دیگر، جذب سرمایهگذاری خارجی نیز میتواند به عنوان یک عامل مکمل در فرآیند سازندگی اقتصاد ایران عمل کند. سرمایهگذاران خارجی علاوه بر منابع مالی، فناوری، تجربه مدیریتی و دسترسی به بازارهای جهانی را نیز با خود به همراه میآورند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که در صورت فراهم شدن شرایط مناسب برای تعامل اقتصادی با جهان، ایران میتواند به یکی از مقاصد جذاب سرمایهگذاری در منطقه تبدیل شود.با این حال، تحقق چنین چشماندازی نیازمند مجموعهای از اصلاحات و اقدامات سیاستی است. ثبات در مقررات اقتصادی، شفافیت در نظام تصمیمگیری، تقویت امنیت سرمایهگذاری و حمایت واقعی از تولید، از جمله پیششرطهایی هستند که میتوانند اعتماد سرمایهگذاران را تقویت کنند. بدون ایجاد چنین بسترهایی، حتی بزرگترین ظرفیتهای اقتصادی نیز به فرصتهای از دسترفته تبدیل خواهند شد.نکته مهم دیگر، مدیریت فضای روانی جامعه است. اقتصاد تنها به شاخصهای مالی و تولیدی وابسته نیست؛ بلکه به میزان امید و اعتماد فعالان اقتصادی نیز بستگی دارد. زمانی که فضای عمومی جامعه آکنده از ناامیدی و انتظار برای بدترین سناریوها باشد، سرمایهگذاری و تولید نیز به طور طبیعی کاهش مییابد. در مقابل، اگر افق آینده—even در شرایط دشوار—با نگاه واقعبینانه اما امیدوارانه ترسیم شود، اقتصاد توانایی بیشتری برای عبور از بحران خواهد داشت.بر همین اساس، ایران در آستانه یک انتخاب تاریخی قرار دارد؛ انتخاب میان توقف در چرخه نااطمینانی یا حرکت به سمت برنامهریزی برای سازندگی. حتی در شرایطی که سایه جنگ بر منطقه سنگینی میکند، اقتصاد کشور نمیتواند در حالت تعلیق باقی بماند. زیرساختها باید توسعه یابند، تولید باید ادامه پیدا کند و برنامههای سرمایهگذاری باید برای آینده طراحی شوند.اگرچه اسفندماه پرچالش برای اقتصاد است، اما میتواند نقطه آغاز یک نگاه تازه نیز باشد؛ نگاهی که بحران را پایان مسیر نمیبیند، بلکه آن را فرصتی برای بازسازی و تقویت بنیانهای اقتصادی کشور تلقی میکند. در چنین رویکردی، نقش سرمایهگذاران داخلی و خارجی، سیاستگذاران اقتصادی و اعتماد عمومی جامعه، همگی در شکل دادن به آینده ایران تعیینکننده خواهند بود.سازندگی ایران، حتی در روزهای سخت، ممکن است؛ به شرط آنکه تصمیمها با نگاه بلندمدت گرفته شوند و امید به آینده به عنوان سرمایهای راهبردی حفظ شود.
