گزارش اقتصاد پویااز آینده سرمایهگذاری ایرانیان در منطقه؛
عمان مقصد جدید سرمایه گذاران ایرانی
خلاصه خبر
اقتصاد پویا / سرویس اقتصاد و سیاست - در ماههای اخیر و همزمان با افزایش تنشهای سیاسی و امنیتی در منطقه، نشانههای روشنی از تغییر مسیر سرمایهگذاری ایرانیان در خارج از کشور دیده میشود؛ تغییری که بیش از هر چیز در جابهجایی سرمایهها از امارات به عمان خود را نشان داده است. این روند، که در ابتدا بهعنوان واکنشی موقت به شرایط بحرانی تلقی میشد، اکنون در حال تبدیل شدن به یک جریان قابلتوجه در معادلات اقتصادی منطقه است. بررسیها نشان میدهد که بخشی از سرمایهگذاران ایرانی که طی سالهای گذشته امارات را بهعنوان پایگاه اصلی فعالیتهای تجاری و مالی خود انتخاب کرده بودند، در حال انتقال تدریجی داراییها و کسبوکارهای خود به عمان هستند؛ کشوری که در شرایط فعلی، از منظر ثبات سیاسی و روابط منطقهای، گزینهای کمریسکتر به نظر میرسد.

کریمی/ این جابهجایی، تنها یک تغییر جغرافیایی ساده نیست، بلکه بازتابی از بازتعریف مفهوم «امنیت سرمایه» در ذهن فعالان اقتصادی است. در شرایطی که ریسکهای ژئوپلیتیکی به یکی از متغیرهای تعیینکننده در تصمیمگیریهای اقتصادی تبدیل شده، سرمایهگذاران بهدنبال محیطهایی هستند که نهتنها بازدهی مناسب، بلکه ثبات و پیشبینیپذیری بیشتری نیز داشته باشد. در این میان، عمان توانسته با اتخاذ سیاستی متعادل در روابط خارجی و حفظ فاصله از تنشهای مستقیم، خود را بهعنوان یکی از مقاصد جدید سرمایهگذاری در منطقه مطرح کند.
تغییر مقصد سرمایه در سایه نااطمینانیهای منطقهای
برای سالها، امارات یکی از مهمترین مقاصد سرمایهگذاری ایرانیان در خارج از کشور بوده است. زیرساختهای پیشرفته، دسترسی به بازارهای جهانی، قوانین نسبتاً شفاف و فضای کسبوکار پویا، این کشور را به مرکزی برای فعالیتهای تجاری و مالی ایرانیان تبدیل کرده بود. با این حال، تحولات اخیر و افزایش سطح تنشها، این معادله را تا حدی تغییر داده است. در شرایطی که ریسکهای سیاسی و امنیتی افزایش مییابد، سرمایهگذاران بهطور طبیعی بهدنبال کاهش ریسک و حفظ داراییهای خود هستند. این موضوع باعث شده تا برخی از فعالان اقتصادی، بهویژه در حوزههای تجارت، خدمات و سرمایهگذاری مالی، به گزینههای جایگزین فکر کنند. عمان در این میان، بهدلیل سیاست خارجی متوازن، ثبات داخلی و تلاش برای جذب سرمایه خارجی، بهعنوان یکی از مقاصد جذاب مطرح شده است.علاوه بر این، دولت عمان در سالهای اخیر با اصلاح قوانین سرمایهگذاری، ارائه مشوقهای مالیاتی و تسهیل فرآیند ثبت شرکت، تلاش کرده است فضای کسبوکار خود را رقابتیتر کند. این اقدامات، در کنار هزینههای نسبتاً پایینتر نسبت به برخی مراکز اقتصادی منطقه، باعث شده تا این کشور بتواند بخشی از سرمایههای در حال خروج از سایر کشورها را جذب کند.از سوی دیگر، نزدیکی فرهنگی و جغرافیایی عمان به ایران نیز یکی از عوامل مؤثر در این انتخاب است. بسیاری از سرمایهگذاران ایرانی، این کشور را از نظر تعاملات تجاری و ارتباطات انسانی، محیطی آشناتر و قابلاعتمادتر میدانند؛ موضوعی که در شرایط نااطمینانی، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
پیامدهای اقتصادی جابهجایی سرمایه
انتقال سرمایه از یک کشور به کشور دیگر، همواره پیامدهایی چندلایه دارد که تنها به خود سرمایهگذاران محدود نمیشود. در مورد جابهجایی سرمایههای ایرانی از امارات به عمان نیز این موضوع صادق است. از یک سو، این روند میتواند به تقویت جایگاه عمان در اقتصاد منطقهای منجر شود و فرصتهای جدیدی برای رشد بخشهای مختلف اقتصادی این کشور ایجاد کند.ورود سرمایههای جدید، بهویژه در حوزههایی مانند تجارت، خدمات، لجستیک و گردشگری، میتواند به ایجاد اشتغال، افزایش درآمدهای دولت و توسعه زیرساختها در عمان کمک کند. این کشور که در سالهای اخیر بهدنبال تنوعبخشی به اقتصاد خود و کاهش وابستگی به نفت بوده، میتواند از این فرصت برای تسریع در اجرای برنامههای توسعهای خود بهره ببرد.در مقابل، امارات ممکن است با کاهش نسبی بخشی از سرمایهگذاریهای خارجی، بهویژه از سوی ایرانیان، مواجه شود. هرچند اقتصاد این کشور بهدلیل تنوع و گستردگی، از انعطافپذیری بالایی برخوردار است، اما کاهش فعالیت برخی سرمایهگذاران میتواند در کوتاهمدت بر برخی بخشها تأثیرگذار باشد.برای ایران نیز این جابهجایی میتواند پیامدهای دوگانهای داشته باشد. از یک سو، انتقال سرمایهها به کشورهایی که روابط متعادلتری با ایران دارند، ممکن است به تسهیل برخی تعاملات اقتصادی کمک کند. از سوی دیگر، خروج سرمایه از چرخه اقتصاد داخلی، همچنان بهعنوان یک چالش باقی میماند؛ چالشی که نیازمند سیاستگذاریهای دقیق برای جذب و حفظ سرمایه در داخل کشور است.
آینده سرمایهگذاری ایرانیان در منطقه
پرسش کلیدی این است که آیا این روند جابهجایی سرمایه، موقتی است یا میتواند به یک الگوی پایدار تبدیل شود؟ پاسخ به این پرسش، به میزان زیادی به تحولات سیاسی و امنیتی منطقه بستگی دارد. اگر تنشها کاهش یابد و شرایط به سمت ثبات حرکت کند، ممکن است بخشی از سرمایهگذاران به مقاصد قبلی خود بازگردند. اما در صورتی که نااطمینانیها ادامه یابد، احتمال تثبیت این روند و حتی گسترش آن وجود دارد.در این میان، نقش سیاستهای اقتصادی کشورهای مقصد نیز بسیار مهم است. عمان اگر بتواند روند اصلاحات اقتصادی خود را ادامه دهد و محیطی جذاب برای سرمایهگذاران فراهم کند، میتواند موقعیت خود را بهعنوان یک مقصد پایدار تثبیت کند. در مقابل، هرگونه تغییر در قوانین یا افزایش محدودیتها، میتواند این روند را معکوس کند.برای ایران، این تحولات میتواند زنگ هشداری برای بازنگری در سیاستهای اقتصادی باشد. ایجاد فضای امن و پیشبینیپذیر برای سرمایهگذاری، کاهش موانع اداری و تقویت زیرساختهای اقتصادی، از جمله اقداماتی است که میتواند به کاهش خروج سرمایه و حتی بازگشت آن کمک کند.در نهایت، آنچه در حال رخ دادن است، بخشی از یک روند بزرگتر در اقتصاد جهانی است؛ روندی که در آن، سرمایهها بهدنبال امنیت، ثبات و بازدهی، بهسرعت میان مناطق مختلف جابهجا میشوند. در چنین شرایطی، کشورهایی موفق خواهند بود که بتوانند ترکیبی از این عوامل را بهطور همزمان فراهم کنند.
