خلاصه خبر
اقتصاد پویا / سرویس اجتماعی - افزایش ناگهانی حضور سوسکها در معابر و خیابانهای تهران، طی هفتههای اخیر به یکی از موضوعات پرحاشیه و بحثبرانگیز در فضای شهری تبدیل شده است؛ تصاویر و ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، از پیادهروها، ایستگاههای مترو، جویهای آب و حتی برخی مناطق مسکونی پایتخت، نشان میدهد که جمعیت این حشرات بهطرز محسوسی افزایش یافته و حضور آنها به بخشی از تجربه شبانه شهروندان تبدیل شده است.

مونا ربیعیان / در حالی که مدیریت شهری بارها وعده کنترل آفات و اجرای برنامههای منظم سمپاشی را مطرح کرده، اما آنچه در سطح شهر دیده میشود، حکایت از ضعف جدی در مدیریت بهداشت محیط و کنترل حشرات موذی دارد. بسیاری از شهروندان معتقدند که شهرداری تهران در سالهای اخیر نهتنها در مهار این معضل موفق نبوده، بلکه کاهش نظارتها و ضعف در اجرای عملیات سمپاشی، شرایط را برای گسترش آفات شهری فراهم کرده است.این وضعیت تنها یک مسئله ظاهری یا موضوعی مربوط به نظافت شهری نیست، بلکه بهتدریج به دغدغهای مرتبط با سلامت عمومی، کیفیت زندگی و حتی تصویر شهری پایتخت تبدیل شده است. کارشناسان هشدار میدهند که بیتوجهی به کنترل آفات، میتواند زمینهساز افزایش بیماریها، آلودگیهای محیطی و تشدید نارضایتی اجتماعی شود.
سوسکها چرا در تهران افزایش پیدا کردند؟
کارشناسان حوزه بهداشت محیط معتقدند که افزایش جمعیت سوسکها در تهران، نتیجه مجموعهای از عوامل محیطی، مدیریتی و اقلیمی است. افزایش دمای هوا، رطوبت ناشی از نشت آب در شبکههای فرسوده، انباشت زباله و باقیماندن پسماندهای غذایی در معابر، همگی شرایط مناسبی برای رشد و تکثیر این حشرات فراهم کردهاند.در کنار این عوامل، ضعف در اجرای منظم عملیات سمپاشی و کنترل آفات نیز نقش مهمی در تشدید وضعیت داشته است. بسیاری از شهروندان میگویند که در برخی مناطق، ماههاست هیچگونه عملیات مؤثر سمپاشی انجام نشده و جویهای آب و کانالهای فاضلاب به محل دائمی تجمع سوسکها تبدیل شدهاند.برخی کارشناسان نیز معتقدند که تغییر الگوی مدیریت شهری و کاهش بودجههای مرتبط با بهداشت محیط، یکی از دلایل اصلی گسترش این معضل است. در سالهای اخیر، تمرکز مدیریت شهری بیشتر بر پروژههای عمرانی و نمایشی بوده و موضوعاتی مانند نگهداری زیرساختهای شهری، پاکسازی کانالها و کنترل آفات، در اولویت پایینتری قرار گرفتهاند.از سوی دیگر، توسعه نامتوازن شهری و فرسودگی شبکه فاضلاب در برخی مناطق جنوبی و مرکزی تهران، باعث شده که محیط مناسبی برای زیست و تکثیر سوسکها ایجاد شود. این حشرات معمولاً در فضاهای مرطوب و تاریک رشد میکنند و هرگونه اختلال در پاکسازی و سمپاشی، جمعیت آنها را بهسرعت افزایش میدهد.
انتقادها از عملکرد شهرداری تهران
با افزایش شکایتهای مردمی، انتقادها نسبت به عملکرد مدیریت شهری نیز شدت گرفته است. بسیاری از شهروندان میپرسند چگونه شهری با بودجه گسترده و امکانات فراوان، هنوز در کنترل ابتداییترین معضلات بهداشت محیط ناتوان است.منتقدان معتقدند که شهرداری تهران در حوزه مدیریت آفات، بیشتر رویکردی مقطعی و واکنشی داشته و برنامهای پایدار و علمی برای کنترل این معضل ارائه نکرده است. هر سال با آغاز فصل گرما، موجی از شکایتها درباره افزایش سوسکها مطرح میشود، اما اقدامات انجامشده اغلب کوتاهمدت و محدود به چند منطقه خاص است.برخی اعضای شوراهای محلی نیز از نبود نظارت دقیق بر پیمانکاران خدمات شهری انتقاد کردهاند. به گفته آنها، در برخی مناطق، عملیات سمپاشی یا بهدرستی انجام نمیشود یا کیفیت مواد استفادهشده پایین است و تأثیر چندانی بر کاهش جمعیت حشرات ندارد.در همین حال، نبود اطلاعرسانی شفاف درباره برنامههای مقابله با آفات، باعث شده که اعتماد عمومی نسبت به عملکرد شهرداری کاهش پیدا کند. بسیاری از شهروندان میگویند که نهتنها شاهد کاهش سوسکها نیستند، بلکه حضور این حشرات در برخی مناطق نسبت به سالهای گذشته بیشتر هم شده است.افزون بر این، برخی کارشناسان هشدار میدهند که استفاده غیراصولی از سموم نیز میتواند خود به یک تهدید محیطزیستی تبدیل شود. به همین دلیل، کنترل آفات نیازمند برنامهای علمی، مستمر و مبتنی بر استانداردهای بهداشتی است؛ برنامهای که بهنظر میرسد هنوز بهصورت جدی در پایتخت اجرا نشده است. وقتی بحران بهداشت شهری به نارضایتی اجتماعی تبدیل میشودموضوع افزایش سوسکها در تهران، شاید در نگاه نخست مسئلهای ساده یا حتی طنزآمیز بهنظر برسد، اما در واقع بازتابی از مشکلات عمیقتر در مدیریت شهری است. شهروندان، کیفیت خدمات شهری را از طریق همین مسائل روزمره قضاوت میکنند؛ از نظافت خیابانها و جمعآوری زباله گرفته تا کنترل آفات و وضعیت فضای عمومی شهر.وقتی شهروندان شبها در خیابانها با تجمع گسترده سوسکها مواجه میشوند، احساس ناامنی و بیاعتمادی نسبت به کارآمدی مدیریت شهری افزایش پیدا میکند. این مسئله بهویژه در مناطق پرتردد یا اطراف مراکز تجاری و ایستگاههای حملونقل عمومی، بیش از سایر نقاط به چشم میآید و میتواند بر تصویر کلی شهر نیز تأثیر منفی بگذارد.از سوی دیگر، ادامه این وضعیت ممکن است پیامدهای بهداشتی نیز به همراه داشته باشد. سوسکها از جمله حشراتی هستند که میتوانند ناقل آلودگی و برخی بیماریها باشند و حضور گسترده آنها در محیط شهری، بهویژه در نزدیکی مراکز غذایی و مناطق مسکونی، نگرانیهای جدی ایجاد میکند.کارشناسان شهری معتقدند حل این مشکل، تنها با سمپاشی مقطعی ممکن نیست و نیازمند اصلاح زیرساختها، نوسازی شبکههای فرسوده، بهبود مدیریت پسماند و افزایش نظارت بر خدمات شهری است. همچنین مشارکت شهروندان در رعایت اصول بهداشتی و مدیریت زباله نیز نقش مهمی در کاهش این معضل دارد.در نهایت، آنچه امروز در خیابانهای تهران دیده میشود، صرفاً افزایش تعداد یک حشره نیست؛ بلکه نشانهای از چالشهای گستردهتر در حوزه مدیریت شهری و بهداشت عمومی است. اگر این هشدارها جدی گرفته نشود، معضلی که امروز به «رژه شبانه سوسکها» معروف شده، ممکن است در آینده به بحرانی بزرگتر برای کیفیت زندگی در پایتخت تبدیل شود.
