گزارش اقتصاد پویااز شتاب برای توسعه زیرساختهای حملونقلی؛
راهسازی گسترده برای تقویت تجارت و ترانزیت
خلاصه خبر
اقتصاد پویا / سرویس تجارت - آذربایجان غربی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین کانونهای توسعه زیرساختهای حملونقل در شمالغرب کشور تبدیل شده است؛ استانی که به واسطه موقعیت ژئوپلیتیکی ویژه خود، نقش مهمی در ارتباط ایران با کشورهای همسایه، کریدورهای بینالمللی و مسیرهای تجاری منطقهای ایفا میکند. اکنون با اعلام مسئولان راه و شهرسازی استان، یکی از مهمترین پروژههای حملونقلی این منطقه وارد مرحله نهایی خود شده و پیشبینی میشود تا پایان سال، شهر مرزی بازرگان به شبکه آزادراهی کشور متصل شود؛ اتفاقی که میتواند فصل تازهای در توسعه اقتصادی، تجاری و ترانزیتی شمالغرب ایران رقم بزند.

رضا قیدر / اتصال بازرگان به شبکه آزادراهی کشور، صرفاً یک پروژه عمرانی یا راهسازی نیست، بلکه حلقهای مهم در تکمیل مسیرهای ارتباطی ایران با اروپا و کشورهای همسایه محسوب میشود. مرز بازرگان به عنوان بزرگترین و فعالترین مرز زمینی کشور با ترکیه، سالانه میزبان حجم قابل توجهی از مبادلات تجاری، ترانزیت کالا و تردد مسافران است. از همین رو، بهبود زیرساختهای جادهای و افزایش ایمنی و ظرفیت تردد در این محور همواره یکی از مطالبات فعالان اقتصادی و حوزه حملونقل بوده است.براساس برنامهریزیهای انجام شده، محور سهراهی ایواوغلی تا گیت ورودی منطقه آزاد ماکو که یکی از مهمترین پروژههای راهسازی استان به شمار میرود، تا پایان سال جاری تکمیل خواهد شد. این پروژه که در قالب چند قطعه اجرایی در حال ساخت است، مسیر ارتباطی مهمی را در شمال استان تکمیل کرده و زمینه اتصال مستقیم بازرگان به شبکه آزادراهی کشور را فراهم میکند. به اعتقاد کارشناسان، بهرهبرداری از این مسیر علاوه بر کاهش زمان سفر و افزایش ایمنی، نقش مهمی در تسهیل مبادلات تجاری و ترانزیتی خواهد داشت.همزمان با اجرای این پروژه، دهها طرح راهسازی دیگر نیز در نقاط مختلف آذربایجان غربی در حال اجراست؛ طرحهایی که مجموع طول آنها به صدها کیلومتر میرسد و نشاندهنده یکی از گستردهترین برنامههای توسعه زیرساختی در استان طی سالهای اخیر است.
بازرگان؛ دروازه تجاری ایران در مسیر توسعه
مرز بازرگان از دیرباز یکی از مهمترین مبادی ورود و خروج کالا در کشور بوده است. این مرز که در همسایگی ترکیه قرار دارد، بخشی از مسیر ارتباطی ایران با بازارهای اروپایی محسوب میشود و سالانه میلیونها تن کالا از طریق آن جابهجا میشود. به همین دلیل هرگونه ارتقای زیرساختهای حملونقل در این منطقه میتواند تأثیر مستقیمی بر روند تجارت خارجی کشور داشته باشد.کارشناسان حوزه حملونقل معتقدند توسعه آزادراهها و بزرگراههای منتهی به مرزهای بینالمللی یکی از الزامات افزایش ظرفیت ترانزیت است. در سالهای گذشته، رشد حجم تجارت و افزایش تردد کامیونهای ترانزیتی موجب شده بود برخی محورهای منتهی به مرز بازرگان با محدودیتهایی از نظر ظرفیت و ایمنی مواجه شوند. اکنون تکمیل محور سهراهی ایواوغلی تا منطقه آزاد ماکو میتواند بخش مهمی از این مشکلات را برطرف کند.این پروژه در پنج قطعه اجرایی در حال انجام است و طی سال گذشته حدود ۲۰ کیلومتر از مسیر مورد نظر به بهرهبرداری رسیده است. طبق برنامه اعلام شده، ۳۰ کیلومتر باقیمانده نیز تا پایان سال تکمیل خواهد شد تا یکی از مهمترین مسیرهای ارتباطی شمالغرب کشور به صورت کامل در اختیار بهرهبرداران قرار گیرد.تکمیل این محور میتواند مزایای متعددی برای بخش حملونقل داشته باشد. کاهش زمان جابهجایی کالا، افزایش ایمنی سفرها، کاهش هزینههای حملونقل، تسهیل دسترسی به منطقه آزاد ماکو و ارتقای جایگاه ترانزیتی استان از جمله مهمترین آثار این پروژه خواهد بود.علاوه بر مزایای اقتصادی، توسعه راههای ارتباطی در مناطق مرزی میتواند به رونق گردشگری، افزایش سرمایهگذاری و توسعه فعالیتهای خدماتی نیز کمک کند. تجربه بسیاری از مناطق مرزی در جهان نشان میدهد که توسعه زیرساختهای حملونقل یکی از مهمترین پیشنیازهای جذب سرمایه و ایجاد فرصتهای شغلی جدید محسوب میشود. جهش راهسازی در آذربایجان غربی؛ ۶۰۰ کیلومتر پروژه در دست اجرانگاهی به آمارهای ارائه شده از سوی اداره کل راه و شهرسازی آذربایجان غربی نشان میدهد که استان در حال تجربه یکی از گستردهترین دورههای توسعه راههای ارتباطی خود است. در حال حاضر ۴۰ پروژه راهسازی به طول حدود ۶۰۰ کیلومتر در نقاط مختلف استان در دست اجرا قرار دارد؛ پروژههایی که بخش عمده آنها طی دو سال آینده به بهرهبرداری خواهند رسید.این حجم از پروژههای عمرانی نشاندهنده اهمیت راهبردی آذربایجان غربی در شبکه حملونقل کشور است. استان به دلیل قرار گرفتن در مسیر کریدورهای شمال ـ جنوب و شرق ـ غرب، نقشی کلیدی در اتصال مناطق مختلف کشور به مرزهای بینالمللی دارد. به همین دلیل توسعه راهها و بزرگراههای این منطقه از اهمیت ملی برخوردار است.یکی از مهمترین پروژههایی که پس از سالها رکود بار دیگر فعال شده، محور آزادراهی ارومیه ـ تبریز است. این پروژه که حدود یک دهه با وقفه مواجه بود، اکنون وارد مرحله اجرایی جدید شده و عملیات توسعه آن در محدوده آذربایجان غربی آغاز شده است. بر اساس برنامهریزیها، ۴۱ کیلومتر از این محور شامل تعریض مسیر، احداث باند کندرو و اجرای دو تقاطع غیرهمسطح طی ۲۴ ماه آینده تکمیل خواهد شد.اهمیت این پروژه از آن جهت است که ارومیه و تبریز به عنوان دو قطب مهم اقتصادی شمالغرب کشور، ارتباط گستردهای در حوزههای صنعتی، تجاری و خدماتی دارند. بهبود مسیر ارتباطی میان این دو مرکز استانی میتواند به افزایش تعاملات اقتصادی و تسهیل جابهجایی مسافر و کالا کمک کند.در کنار این طرح، پروژههای دیگری نیز در نقاط مختلف استان در حال اجرا هستند که هر یک نقش مهمی در تکمیل شبکه حملونقل منطقه دارند. توسعه مسیرهای ارتباطی نه تنها موجب کاهش محرومیت مناطق مختلف میشود، بلکه زمینه را برای رشد اقتصادی و افزایش دسترسی مردم به خدمات مختلف فراهم میکند.
تکمیل کریدورهای ارتباطی؛ گام بلند برای توسعه منطقهای
یکی دیگر از محورهای مهم راهسازی در آذربایجان غربی، مسیر خوی ـ قطور ـ رازی است؛ محوری که نقش مهمی در ارتباط ایران با مرز رازی و کشور ترکیه دارد. از مجموع ۶۵ کیلومتر این مسیر، تاکنون ۳۵ کیلومتر به بهرهبرداری رسیده و ۳۰ کیلومتر باقیمانده نیز طبق برنامه تا پایان سال تکمیل خواهد شد.بهرهبرداری کامل از این محور میتواند ظرفیتهای حملونقل مرزی را افزایش داده و دسترسی به یکی از مهمترین گذرگاههای بینالمللی استان را بهبود بخشد. توسعه این مسیر همچنین میتواند به رونق اقتصادی مناطق مرزی و افزایش مبادلات تجاری کمک کند.از سوی دیگر، محور نقده ـ پیرانشهر نیز به عنوان یکی از مسیرهای مهم تردد زائران اربعین در حال توسعه است. این پروژه به طول ۴۳ کیلومتر، از اهمیت ویژهای در حوزه حملونقل مذهبی و گردشگری برخوردار است. تاکنون ۳۰ کیلومتر از این مسیر تکمیل شده و پیشبینی میشود کل پروژه در سال ۱۴۰۶ به بهرهبرداری برسد.در جنوب استان نیز عملیات اجرایی محور میاندوآب ـ شاهیندژ ـ تکاب در چندین جبهه کاری دنبال میشود. این مسیر که یکی از محورهای مهم ارتباطی جنوب آذربایجان غربی محسوب میشود، نقش مهمی در توسعه مناطق کمتر برخوردار استان دارد. طبق برنامهریزیها، طی دو سال آینده حدود ۵۵ کیلومتر از این محور تکمیل خواهد شد.همزمان با اجرای پروژههای عمرانی، مطالعات مربوط به ۱۰ پروژه جدید به طول بیش از ۲۱۰ کیلومتر نیز در حال انجام است. این طرحها پس از طی مراحل فنی و اداری وارد مرحله پیمانسپاری و اجرا خواهند شد و میتوانند شبکه ارتباطی استان را بیش از پیش تقویت کنند.کارشناسان معتقدند توسعه زیرساختهای حملونقل یکی از مهمترین پیشرانهای رشد اقتصادی در مناطق مرزی است. آذربایجان غربی با برخورداری از چندین مرز رسمی و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای بینالمللی، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از مهمترین مراکز لجستیکی کشور را دارد. تحقق این هدف نیازمند تکمیل شبکه آزادراهی، بزرگراهی و راههای ترانزیتی است؛ مسیری که اکنون با اجرای دهها پروژه عمرانی در استان با سرعت بیشتری دنبال میشود.اتصال بازرگان به شبکه آزادراهی کشور را میتوان یکی از مهمترین حلقههای این زنجیره توسعه دانست؛ پروژهای که نه تنها به بهبود زیرساختهای حملونقل استان کمک میکند، بلکه میتواند جایگاه آذربایجان غربی را در معادلات تجاری و ترانزیتی کشور بیش از پیش ارتقا دهد. اگر برنامههای اعلامشده طبق زمانبندی به اجرا برسند، طی دو سال آینده بخش قابل توجهی از شبکه راههای استان متحول خواهد شد و شمالغرب ایران به یکی از مجهزترین کریدورهای حملونقلی کشور تبدیل میشود.
