گزارش اقتصاد پویا از جهش اقتصادی شهر فرودگاهی امام ؛
شهر فرودگاهی از هاب هوایی تا هاب اقتصادی
خلاصه خبر
اقتصاد پویا / سرویس تجارت - شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) در سالهای اخیر از یک مجموعه صرفاً هوانوردی و ترانزیتی فاصله گرفته و به سمت ایفای نقش یک ابرپروژه اقتصادی، لجستیکی و فناوری حرکت کرده است؛ مسیری که مدیران این مجموعه معتقدند میتواند آن را به یکی از مهمترین قطبهای اقتصادی و سرمایهگذاری منطقه تبدیل کند. اکنون با رونمایی از پلاک منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی و آغاز شمارهگذاری خودروها در این منطقه، فصل تازهای از فعالیتهای اقتصادی این مجموعه آغاز شده است؛ فصلی که هدف آن جذب سرمایهگذاری، توسعه زیرساختهای لجستیکی، گسترش اقتصاد دیجیتال و تبدیل این پهنه بزرگ به یکی از موتورهای محرک اقتصاد کشور است.

رضا قیدر / در شرایطی که اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به توسعه زیرساختهای صادراتی، لجستیکی و جذب سرمایه نیاز دارد، شهر فرودگاهی امام خمینی میتواند نقشی فراتر از یک دروازه هوایی ایفا کند. این مجموعه به واسطه موقعیت جغرافیایی ویژه، دسترسی به شبکههای حملونقل، ظرفیتهای منطقه آزاد و برخورداری از زمینهای گسترده توسعهای، از قابلیت تبدیل شدن به یک هاب اقتصادی منطقهای برخوردار است. موضوعی که اکنون به یکی از محورهای اصلی برنامهریزی مدیران این مجموعه تبدیل شده است.رامین کاشفآذر، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی، در آیین آغاز شمارهگذاری خودروها و رونمایی از پلاک منطقه آزاد این مجموعه، با تشریح چشمانداز توسعه شهر فرودگاهی اعلام کرد که اجرای پروژههای پیشران اقتصادی میتواند این منطقه را به قطب سرمایهگذاری و تجارت منطقه تبدیل کند. به گفته وی، الگوی توسعه فرودگاهها در جهان طی دو دهه گذشته دچار تحول اساسی شده و دیگر فرودگاهها صرفاً محل نشست و برخاست هواپیماها نیستند، بلکه به مراکز بزرگ اقتصادی و کارآفرینی تبدیل شدهاند.
از فرودگاه سنتی تا شهر فرودگاهی هوشمند
بررسی روند توسعه فرودگاههای بزرگ جهان نشان میدهد که از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، مفهوم «شهر فرودگاهی» به عنوان نسل جدید توسعه فرودگاهها مطرح شد. در این الگو، فرودگاه نه تنها به عنوان یک مرکز حملونقل هوایی بلکه به عنوان یک اکوسیستم اقتصادی عمل میکند که فعالیتهای متنوعی از جمله لجستیک، تجارت، فناوری، گردشگری، نمایشگاههای بینالمللی، مراکز خرید و خدمات پزشکی را در خود جای میدهد.مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی نیز با اشاره به همین روند جهانی تأکید کرد که امروز در شهرهای فرودگاهی جهان علاوه بر پهنههای هوانوردی و ترمینالهای مسافری، شاهد توسعه گسترده مناطق لجستیکی، مراکز فناوری، مناطق آزاد تجاری، بخشهای گردشگری و زیرساختهای نوین اقتصادی هستیم.بر اساس برنامههای تدوین شده، شهر فرودگاهی امام خمینی نیز در همین مسیر گام برمیدارد. این مجموعه با وسعتی حدود ۱۴ هزار هکتار، یکی از بزرگترین پهنههای توسعهای کشور محسوب میشود که حدود ۳۵۰۰ هکتار آن به فعالیتهای هوانوردی اختصاص یافته است. بخش قابل توجهی از اراضی باقیمانده برای توسعه فعالیتهای اقتصادی، تجاری و سرمایهگذاری در نظر گرفته شده است.کاشفآذر معتقد است که اگرچه توسعه لجستیک یکی از ارکان اصلی این پروژه محسوب میشود، اما آینده شهر فرودگاهی در گرو حرکت به سمت فناوریمحوری و دادهمحوری خواهد بود. از همین رو، یکی از برنامههای مهم این مجموعه راهاندازی برج فناوری و برج هوش مصنوعی است که قرار است با همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری تا پایان سال جاری به بهرهبرداری برسد.این اقدام را میتوان نشانهای از تغییر رویکرد شهر فرودگاهی از یک مرکز سنتی حملونقل به یک قطب فناوری و اقتصاد دانشبنیان دانست. موضوعی که در بسیاری از شهرهای فرودگاهی موفق جهان نیز به عنوان یکی از پایههای اصلی توسعه اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است.
چهار پروژه پیشران برای جهش اقتصادی
یکی از مهمترین محورهای مطرح شده از سوی مدیرعامل شهر فرودگاهی امام خمینی، اجرای چهار پروژه کلان اقتصادی است که قرار است نقش موتور محرک توسعه این منطقه را ایفا کنند.نخستین پروژه، ایجاد مجموعه نمایشگاهی و اکسپوهای بینالمللی است. برگزاری نمایشگاههای تخصصی و رویدادهای تجاری در مجاورت فرودگاه میتواند ظرفیت قابل توجهی برای جذب سرمایهگذاران، فعالان اقتصادی و شرکتهای بینالمللی ایجاد کند. بسیاری از شهرهای فرودگاهی جهان از طریق صنعت نمایشگاهی به درآمدهای قابل توجهی دست یافتهاند و توانستهاند جایگاه خود را در زنجیره تجارت جهانی ارتقا دهند.دومین پروژه، دهکده سلامت است؛ طرحی که با هدف توسعه گردشگری سلامت طراحی شده و میتواند ایران را به یکی از مقاصد مهم درمانی منطقه تبدیل کند. موقعیت شهر فرودگاهی امام خمینی به عنوان دروازه اصلیورود مسافران خارجی، فرصت مناسبی برای توسعه خدمات پزشکی، درمانی و سلامتمحور فراهم میکند.پروژه سوم، احداث مگامال یا مرکز خرید بزرگ بینالمللی است. به گفته مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی، در صورت رفع برخی موانع اجرایی، کلنگ بزرگترین مگامال ترمینالی کشور طی ماههای آینده در این مجموعه به زمین زده خواهد شد. این پروژه علاوه بر ایجاد اشتغال گسترده، میتواند به یکی از مراکز مهم تجارت و گردشگری کشور تبدیل شود.چهارمین پروژه نیز ایجاد کمپ بینالمللی ورزشی است که با هدف جذب تیمهای ورزشی، برگزاری اردوها و رویدادهای بینالمللی طراحی شده است. ترکیب امکانات اقامتی، حملونقل هوایی و زیرساختهای ورزشی میتواند این مجموعه را به مقصدی جذاب برای ورزش حرفهای در منطقه تبدیل کند.کارشناسان اقتصادی معتقدند در صورت اجرای موفق این چهار پروژه، شهر فرودگاهی امام خمینی از یک مرکز حملونقل به یک اکوسیستم اقتصادی چندمنظوره تبدیل خواهد شد؛ اکوسیستمی که میتواند در حوزههای تجارت، گردشگری، فناوری، سلامت و خدمات نقشآفرینی کند. منطقه آزاد؛ سکوی جذب سرمایه و توسعه لجستیکیکی از مهمترین مزیتهای رقابتی شهر فرودگاهی امام خمینی، برخورداری از ظرفیتهای منطقه آزاد است. رونمایی از پلاک منطقه آزاد و آغاز شمارهگذاری خودروها را میتوان گامی در مسیر تکمیل زیرساختهای قانونی و اجرایی این منطقه دانست.منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی به دلیل قرار گرفتن در نزدیکی پایتخت، دسترسی به بازار بزرگ مصرف، ارتباط مستقیم با شبکه حملونقل هوایی و امکان توسعه خدمات لجستیکی، از ظرفیت بالایی برای جذب سرمایهگذاران داخلی و خارجی برخوردار است.مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی نیز جذب سرمایهگذاری را یکی از مهمترین اهداف این مجموعه عنوان کرده است. به گفته وی، اگرچه توسعه پروژههای بزرگ اقتصادی در دستور کار قرار دارد، اما در کوتاهمدت تمرکز ویژهای بر توسعه اقتصاد دیجیتال و فناوریهای نوین خواهد شد.در همین راستا، توسعه مراکز داده، خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی، کسبوکارهای فناورانه و شرکتهای دانشبنیان میتواند به یکی از مزیتهای اصلی این منطقه تبدیل شود. بسیاری از شهرهای فرودگاهی پیشرفته جهان امروز به مراکز استقرار شرکتهای فناوری و نوآوری تبدیل شدهاند و مدیران شهر فرودگاهی امام نیز تلاش دارند از این الگو بهره بگیرند.در کنار توسعه اقتصادی، موضوع حملونقل و مصرف انرژی نیز در مراسم رونمایی از پلاک منطقه آزاد مورد توجه قرار گرفت. رئیس پلیس راهور فراجا با اشاره به اهمیت نوسازی ناوگان خودرویی کشور تأکید کرد که استفاده از خودروهای جدید و استاندارد میتواند نقش مهمی در کاهش مصرف سوخت داشته باشد. سردار سید تیمور حسینی با اشاره به رکورد مصرف روزانه ۱۶۰ میلیون لیتر بنزین در برخی مقاطع زمانی، اظهار داشت که جایگزینی خودروهای فرسوده با خودروهای جدید و باکیفیت میتواند مصرف سوخت را تا بیش از ۶۰ درصد کاهش دهد. به گفته وی، این خودروها علاوه بر صرفهجویی در مصرف انرژی، به دلیل برخورداری از سامانههای ایمنی پیشرفته میتوانند در کاهش تصادفات جادهای نیز مؤثر باشند. اظهارات مطرح شده در این مراسم نشان میدهد که شهر فرودگاهی امام خمینی در حال ورود به مرحله جدیدی از توسعه است؛ مرحلهای که در آن تمرکز صرف بر حملونقل هوایی جای خود را به نگاه جامع اقتصادی داده است. توسعه لجستیک، ایجاد زیرساختهای فناوری، جذب سرمایهگذاری، گسترش فعالیتهای تجاری و بهرهگیری از ظرفیتهای منطقه آزاد، مجموعهای از اهدافی هستند که میتوانند آینده این منطقه را دگرگون کنند. اگر پروژههای تعریفشده مطابق برنامه به اجرا برسند، شهر فرودگاهی امام خمینی این ظرفیت را خواهد داشت که به یکی از مهمترین قطبهای اقتصادی کشور و منطقه تبدیل شود؛ قطبی که علاوه بر تسهیل تجارت و حملونقل، نقش مهمی در اشتغالزایی، جذب سرمایه و توسعه اقتصاد دانشبنیان ایفا خواهد کرد. تحقق این چشمانداز البته نیازمند تداوم سرمایهگذاری، تکمیل زیرساختها و ایجاد محیطی رقابتی برای حضور فعالان اقتصادی است؛ اما نشانههای موجود حاکی از آن است که مدیران این مجموعه مسیر روشنی را برای آینده شهر فرودگاهی ترسیم کردهاند.
