گزارش اقتصاد پویا ازورود شرکتهای داتوان به بازار سرمایه؛
زنجانی در مسیر شفافسازی و توسعه سرمایهگذاری
خلاصه خبر
اقتصاد پویا / سرویس اقتصاد سیاسی- ورود شرکتهای داتوان به بازار سرمایه میتواند فصل تازهای از فعالیت بخش خصوصی در اقتصاد ایران را رقم بزند؛ مسیری که در آن سرمایهگذاری، توسعه کسبوکار، ایجاد اشتغال و تأمین مالی پروژههای بزرگ در چارچوب سازوکارهای رسمی بازار سرمایه دنبال میشود .

کریمی/ بازار سرمایه ایران در سالهای اخیر بیش از گذشته به حضور شرکتهایی نیاز پیدا کرده است که بتوانند منابع مالی جدید جذب کنند، پروژههای توسعهای خود را گسترش دهند و سرمایههای موجود در اقتصاد را به سمت فعالیتهای مولد هدایت کنند. در چنین شرایطی، اعلام برنامه بابک زنجانی برای ورود شرکتهای زیرمجموعه داتوان به بورس را میتوان از زاویهای متفاوت مورد بررسی قرار داد؛ زاویهای که به جای تمرکز بر حاشیههای گذشته، بر ظرفیتهای اقتصادی این مجموعه و فرصتهایی که بازار سرمایه میتواند برای توسعه آن ایجاد کند، متمرکز است.داتوان طی مدت فعالیت خود تلاش کرده است در حوزههای مختلف اقتصادی حضور پیدا کند و بخشی از ظرفیت خود را در حوزه حملونقل و لجستیک توسعه دهد. آوانریل یکی از مجموعههای مرتبط با این هلدینگ است که فعالیت آن در حوزه حملونقل ریلی دنبال میشود. توسعه حملونقل ریلی و لجستیک، از جمله حوزههایی است که اقتصاد ایران برای افزایش بهرهوری، کاهش هزینههای جابهجایی و تقویت زنجیره تأمین به آن نیاز دارد.در این میان، ورود شرکتهای داتوان به بورس میتواند یک نقطه عطف باشد؛ زیرا شرکت پس از ورود به بازار سرمایه باید در چارچوب مقررات بازار فعالیت کند، اطلاعات مالی خود را منتشر سازد و عملکردش در معرض ارزیابی سهامداران، تحلیلگران و نهادهای نظارتی قرار گیرد.
بورس؛ سکوی پرتاب سرمایهگذاریهای بزرگ
یکی از مهمترین مشکلات اقتصاد ایران، فاصله میان سرمایههای موجود و پروژههای نیازمند سرمایه است. منابع مالی در اقتصاد وجود دارد، اما چگونگی هدایت آنها به سمت تولید و پروژههای زیرساختی همواره یکی از چالشهای اصلی بوده است.بازار سرمایه میتواند این فاصله را کاهش دهد. شرکتی که وارد بورس میشود، امکان دسترسی به ابزارهای متنوع تأمین مالی را پیدا میکند و میتواند منابع مورد نیاز خود را برای اجرای طرحهای توسعهای از مسیرهای رسمی اقتصاد تأمین کند.بر همین اساس، برنامه ورود داتوان به بورس را میتوان فراتر از یک عرضه سهام ساده ارزیابی کرد. اگر این فرآیند طبق مقررات انجام شود، مجموعه میتواند از ظرفیت بازار سرمایه برای توسعه فعالیتهای خود بهره بگیرد و در مقابل، سرمایهگذاران نیز امکان مشارکت در یک کسبوکار در حال توسعه را خواهند داشت.این اتفاق برای اقتصاد ایران نیز اهمیت دارد؛ چراکه هرچه سهم بخش خصوصی واقعی در پروژههای بزرگ اقتصادی افزایش یابد، امکان کاهش وابستگی به منابع محدود دولتی و افزایش مشارکت سرمایههای خصوصی در توسعه زیرساختها بیشتر خواهد شد.ورود یک مجموعه اقتصادی به بورس همچنین به معنای قرار گرفتن آن در برابر یک نظام مشخص از الزامات مالی و اطلاعاتی است. صورتهای مالی، گزارشهای عملکرد و اطلاعات مهم شرکت باید در چارچوب مقررات منتشر شود و همین فرآیند میتواند به افزایش شفافیت و پاسخگویی کمک کند.بنابراین، اگر داتوان موفق به طی مراحل پذیرش شود، بازار سرمایه میتواند به بستری برای تبدیل ظرفیتهای اقتصادی این مجموعه به سرمایهگذاریهای قابل ارزیابی تبدیل شود.
داتوان؛ از سرمایهگذاری تا توسعه زیرساخت
یکی از نقاط قابل توجه در فعالیت داتوان، توجه به حوزههایی است که مستقیماً با زیرساختهای اقتصادی کشور ارتباط دارند. حملونقل، لجستیک و فعالیتهای وابسته به آن، صرفاً یک کسبوکار تجاری نیستند؛ بلکه بخش مهمی از زنجیره تولید و تجارت کشور را تشکیل میدهند.هرگونه سرمایهگذاری جدید در این حوزهها میتواند آثار مستقیمی بر سرعت جابهجایی کالا، هزینههای حملونقل، دسترسی به بازارها و توسعه تجارت داشته باشد.اقتصاد ایران برای رشد پایدار به زیرساختهای حملونقل قدرتمند نیاز دارد. شبکه ریلی، ناوگان حملونقل، خدمات لجستیکی و اتصال مراکز تولید به بازارهای داخلی و خارجی، همگی از حلقههای مهم زنجیره اقتصادی کشور محسوب میشوند.در چنین شرایطی، ورود سرمایه خصوصی به این بخشها میتواند بخشی از نیازهای سرمایهگذاری اقتصاد ایران را پوشش دهد.داتوان نیز با توسعه فعالیتهای خود در این حوزه میتواند بخشی از ظرفیت موجود در اقتصاد را فعال کند. حضور شرکتهای خصوصی در پروژههای بزرگ، بهویژه در شرایطی که محدودیت منابع دولتی وجود دارد، میتواند به افزایش سرعت اجرای طرحهای توسعهای کمک کند.از سوی دیگر، توسعه شرکتهای بزرگ معمولاً به ایجاد فرصتهای شغلی مستقیم و غیرمستقیم منجر میشود. زنجیرهای از شرکتهای خدماتی، پیمانکاران، تأمینکنندگان و نیروی انسانی در اطراف پروژههای بزرگ اقتصادی شکل میگیرد و این موضوع میتواند آثار گستردهتری بر اقتصاد داشته باشد. پایان مدیریت فردمحور؛ آغاز مسیر سازمانییکی از نکات مهم در برنامه اعلامشده برای ورود شرکتهای داتوان به بورس، موضوع تغییر ساختار مدیریتی پس از ورود به بازار سرمایه است.بابک زنجانی اعلام کرده است که پس از ورود شرکتها به بورس از مدیریت آنها کنارهگیری خواهد کرد. این تصمیم میتواند از منظر حاکمیت شرکتی اتفاق مهمی باشد؛ چراکه شرکتهای بزرگ در مسیر توسعه ناگزیرند از ساختارهای فردمحور فاصله بگیرند و به سمت مدیریت حرفهای، هیأتمدیره تخصصی و نظام تصمیمگیری سازمانی حرکت کنند.بورس نیز اساساً بر همین مبنا عمل میکند. شرکت بورسی باید پاسخگوی سهامداران باشد و عملکرد آن با معیارهایی مانند سودآوری، رشد درآمد، داراییها، بدهیها، برنامههای توسعهای و کیفیت مدیریت سنجیده میشود.در چنین ساختاری، نام افراد بهتنهایی تعیینکننده آینده شرکت نخواهد بود و آنچه اهمیت پیدا میکند، عملکرد اقتصادی مجموعه است.این تغییر میتواند برای داتوان نیز یک مرحله مهم از بلوغ سازمانی محسوب شود؛ مرحلهای که طی آن مدیریت اجرایی و مالکیت میتوانند از یکدیگر تفکیک شوند و شرکت با اتکا به ساختارهای حرفهایتر مسیر رشد خود را ادامه دهد.
شفافیت؛ مهمترین دستاورد ورود به بورس
یکی از مهمترین نکاتی که باید درباره ورود داتوان به بازار سرمایه مورد توجه قرار گیرد، ظرفیت بورس برای افزایش شفافیت است.هر شرکتی که متقاضی ورود به بازار سرمایه است باید الزامات تعیینشده از سوی نهاد ناظر را رعایت کند. بررسی صورتهای مالی، ساختار مالکیت، وضعیت حقوقی، عملکرد شرکت و سایر اطلاعات مرتبط، بخشی از فرآیند پذیرش است.از این منظر، ورود به بورس میتواند پاسخی عملی به بسیاری از پرسشهایی باشد که درباره فعالیت اقتصادی یک مجموعه مطرح میشود. اطلاعات شرکت در چارچوب مقررات بازار سرمایه قرار میگیرد و سهامداران نیز امکان بررسی و ارزیابی عملکرد آن را خواهند داشت.به همین دلیل، نباید ورود یک مجموعه به بورس را صرفاً از زاویه نام یا سابقه مدیران آن بررسی کرد. معیار اصلی باید عملکرد اقتصادی و میزان پایبندی شرکت به مقررات باشد.اگر داتوان بتواند مراحل پذیرش را با موفقیت پشت سر بگذارد، این اتفاق میتواند نشاندهنده ورود مجموعه به مرحلهای تازه از فعالیت اقتصادی باشد؛ مرحلهای که در آن توسعه کسبوکار، تأمین مالی، شفافیت و پاسخگویی در کنار یکدیگر قرار میگیرند.سرمایهگذاری جدید در اقتصاد؛ فرصتی که نباید از دست بروداقتصاد ایران برای عبور از شرایط دشوار فعلی، به سرمایهگذاری جدید و فعال شدن ظرفیتهای بخش خصوصی نیاز دارد. نمیتوان انتظار داشت تمام پروژههای بزرگ اقتصادی تنها با منابع دولتی اجرا شوند.در این شرایط، هر مجموعهای که بتواند سرمایه جدید را به سمت پروژههای اقتصادی هدایت کند، ظرفیت ایجاد ارزش افزوده دارد.برنامه داتوان برای ورود به بورس نیز از همین منظر قابل توجه است. بازار سرمایه میتواند منابع جدیدی در اختیار این مجموعه قرار دهد و در مقابل، امکان مشارکت سرمایهگذاران در پروژههای آن را فراهم کند.البته موفقیت این مسیر در نهایت به عملکرد واقعی شرکت، کیفیت مدیریت، شفافیت مالی و توانایی اجرای پروژهها بستگی خواهد داشت. اما اصل ورود یک مجموعه اقتصادی به فرآیند رسمی بازار سرمایه را میتوان اقدامی رو به جلو برای افزایش شفافیت و توسعه فعالیتهای اقتصادی دانست.بورس میتواند بهترین محل برای سنجش عملکرد داتوان باشد؛ جایی که نه تبلیغات و نه حاشیهها، بلکه اعداد، صورتهای مالی، میزان سودآوری و نتیجه سرمایهگذاریها درباره آینده یک شرکت تصمیمگیری میکنند.داتوان در صورت طی موفقیتآمیز فرآیند پذیرش، میتواند از یک مجموعه خصوصی در حال توسعه به شرکتی تبدیل شود که ظرفیتهای خود را در معرض ارزیابی عمومی بازار سرمایه قرار داده است؛ مسیری که میتواند برای خود شرکت، سرمایهگذاران و حتی اقتصاد ایران، یک فرصت تازه برای سرمایهگذاری و رشد ایجاد کند.

