خلاصه خبر
کارشناسان اقتصادی معتقدند که با لایحه فعلی بودجۀ ۱۴۰۴ نباید انتظار تغییرات بنیادی در اقتصاد داشت زیرا که این لایحه برای رشد ۸ درصد نوشته نشده است.

حسین جلیلی بال/ هفته گذشته کلیات بودجه ۱۴۰۴ در صحن علنی مجلس شورای اسلامی با ۵۷ درصد آرا تصویب شد. به همین منظور کارشناسان اقتصادی لایحه بودجه ۱۴۰۴ را مورد ارزیابی خود قرار دادهاند.
بودجه باید منطبق با برنامه هفتم باشد
عضو هیئت رئیسه کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۴ تاکید کرد: بودجه ۱۴۰۴ در بخش توجه به برنامه هفتم توسعه، نیازمند اصلاح و عملیاتی تر شدن است.
محمد بیات عضو هیئت رئیسه کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۴ ضمن ارزیابی کلی بودجه ۱۴۰۴ اظهار کرد: با توجه به یکپارچه سازی بودجه ۱۴۰۴ که قابل تحسین و تقدیر است، ما میتوانیم در یک فلوچارت به صورت شفاف ببینیم چه مواردی در بودجه پیش رو نهفته شده است.
وی عنوان کرد: برنامه هفتم توسعه در بودجه ۱۴۰۴۱ نهادینه شده البته شاید جامعیت و شمولیت نداشته باشد. گنجاندن بودجه دفاعی در بودجه عمومی نیز حسن محسوب میشود و یا اینکه بدهکاری بازنشستگان و گندمکاران شفاف شده به عنوان نکات مثبت این لایحه بودجه درخور توجه است.
عضو هیئت رئیسه کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۴ افزود: اینکه در لایحه بودجه بعضی موارد با کد یک ارائه نشده تا فردا بتوانند آن را تغییر دهند نیز از محاسن لایحه بودجه ۱۴۰۴ است.
بیات با تاکید بر اینکه بودجه ۱۴۰۴ در بخش توجه به برنامه هفتم توسعه نیازمند اصلاح و عملیاتی تر شدن است، گفت: ما باید از بودجه دستگیری کنیم نه مچ گیری و این اقدام منوط به آن است که در مواردی که ناترازی وجود دارد به عنوان وکلای مردم، سفت و سخت بایستیم و مصالح مردم را در نظر بگیریم و با حساسیت روی جداول، مقابل مواردی که منجر به تورم و کسری بودجه میشود بایستیم.
وی تصریح کرد: اگر همه منابع درآمدی در بودجه ۱۴۰۴ تحقق پیدا کند، ما کسری بودجه نخواهیم داشت اما قطعاً تلورانس ۱۵ درصدی را شاهد خواهیم بود. اما اگر منابع محقق نشود، کسری بودجهای مدل کسری بودجه سال جاری خواهیم داشت. بنابراین سعی خواهیم کرد ضمائم بودجه به واقعیت نزدیک تر باشد و کسری بودجه احتمالی به مردم و اقشار آسیب پذیر کم باشد و منجر به آسیب به مردم نشود.
رشد ۸ درصدی اقتصاد دور از دسترس
وحید شقاقی شهری اقتصاددان نیز در ابتدا نکات مثبت لایحه بودجه را بیان کرد و گفت: بخش فرابودجهای به کلیات بودجه افزوده شده است و به این ترتیب شفافیت بیشتری ایجاد شده است. همچنین دولت تصمیمهای واقعگرایانهای درباره کاهش وابستگی به درآمدهای حاصل از مولدسازی داراییها و نفت گرفته است. با توجه به افزایش انرژیهای تجدید پذیر، نفت در دهه آینده دیگر کالای استراتژیکی نخواهد بود. بنابراین کاهش قیمت هر بشکه نفت به ۵۷.۵ یورو تصمیم درستی است. بهعلاوه، ارزش واردات ۶۶ میلیارد دلار در نظر گرفته شده است که نسبت به سنوات گذشته منطقیتر است. نکته دیگر، رشد شناور حقوق کارمندان است.
استاد دانشگاه خوارزمی درباره چالشهای بودجه ۱۴۰۴ گفت: شاکله بودجه، مثل بودجه سالهای قبل است، بنابراین نباید انتظار تغییرات بنیادی از آن داشت. بودجه عمرانی میتواند رشد اقتصادی را افزایش دهد. سرمایهگذاری دولت در بخشهای عمرانی در سال جاری، ۱۲ میلیارد دلار بود که برای سال آینده، به ۱۰ میلیارد دلار کاهش یافته است. با ۱۰ میلیارد دلار مسائل و مشکلات کشور حل نمیشود. برای رشد ۸ درصدی اقتصاد، به ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیارد دلار منابع احتیاج است که مبلغ بودجه عمرانی کشور، حدود ۵ درصد آن است. بنابراین رشد اقتصادی با این منابع امکانپذیر نیست.
بودجه ۱۴۰۴ همین الان کسری دارد
این اقتصاددان در ادامه افزود: دولت میتواند از بدهیها برای هزینههای عمرانی استفاده کند، درحالیکه از این منبع برای هزینههای جاری استفاده میشود. این سیاست اشتباهی است که دولت قرض میگیرد تا هزینههای جاری را بپردازد. ظرفیت بدهی بالقوه ایران حداقل ۲۰۰۰ همت است و دولت میتواند از این ابزار برای رشد اقتصادی استفاده کند. اوراق بدهی اگر شفافیت داشته باشند، ابزار خوبی برای رشد اقتصادی هستند که در بودجه امسال اصلاً دیده نشدهاند.
شقاقی شهری به مسئله کسری بودجه اشاره کرد و گفت: دولت از ابتدا کسری بودجه را اعلام کرده است و به سراغ صندوق توسعه ملی رفته است. نکته دیگر یارانههای انرژی هستند. در کشور حدود ۱۳۰ میلیارد دلار یارانه انرژی پرداخت میشود که ۴۰ میلیارد دلار از آن به تعداد محدودی از شرکتها میرسد. دولت میتواند با اصلاح یارانهها منابع زیادی آزاد کند و به رشد اقتصادی کمک کند، اما این مورد در بودجه نادیده گرفته شده است. البته امید است در بررسیهای مجلس و مجمع تشخیص مصلحت این موارد اصلاح شود.

