خلاصه خبر
اقتصاد بسته شاید در نگاه نخست تصویری از حمایت از تولید داخلی، کاهش وابستگی خارجی و حفظ منابع کشور ارائه دهد، اما اگر این بستهبودن به یک سیاست دائمی تبدیل شود، نتیجه میتواند دقیقاً برخلاف هدف اولیه باشد.

حسین کریمی
اقتصادی که ارتباط مؤثر و رقابتی خود را با جهان از دست میدهد، بهتدریج از فناوری، سرمایه، بازارهای جدید و حتی انگیزه رقابت فاصله میگیرد.یکی از مهمترین آثار اقتصاد بسته، کاهش رقابت است. وقتی بنگاهها در محیطی فعالیت کنند که رقیب خارجی حضور نداشته باشد و دسترسی به بازارهای بینالمللی نیز محدود شود، فشار برای افزایش بهرهوری و ارتقای کیفیت کاهش پیدا میکند. در چنین شرایطی ممکن است تولیدکننده به جای نوآوری، به حمایت، انحصار و امتیازات ویژه وابسته شود و مصرفکننده نیز هزینه این ناکارآمدی را با قیمت بالاتر و کیفیت پایینتر بپردازد.اقتصاد بسته همچنین مسیر ورود فناوری و سرمایه را دشوار میکند. تولید مدرن بدون دسترسی به دانش فنی، تجهیزات، سرمایه و شبکههای تجاری بینالمللی نمیتواند با سرعت لازم حرکت کند. نتیجه، فرسودگی ظرفیتهای تولیدی، کاهش بهرهوری و عقبماندن از تحولات فناوری است.از سوی دیگر، محدودشدن تجارت خارجی، بازار تولیدکنندگان داخلی را کوچک میکند. بنگاهی که فقط برای بازار داخلی تولید میکند، در برابر شوکهای اقتصادی آسیبپذیرتر است و فرصت کمتری برای توسعه صادرات و افزایش مقیاس تولید دارد. در بلندمدت، این وضعیت میتواند به کاهش سرمایهگذاری، اشتغال و رشد اقتصادی منجر شود.اقتصاد باز البته به معنای رهاکردن تولید داخلی نیست. مسئله، ایجاد تعادل میان حمایت هوشمندانه از تولید و اتصال به اقتصاد جهانی است. کشورها زمانی میتوانند از تولید ملی دفاع کنند که تولیدکننده داخلی را به رقابت، نوآوری و صادرات سوق دهند؛ نه اینکه برای همیشه پشت دیوار تعرفه، انحصار و محدودیت پنهان کنند.اقتصاد بسته شاید بتواند برای مدتی برخی فشارهای بیرونی را مدیریت کند، اما اگر به راهبرد دائمی تبدیل شود، هزینه آن از جیب تولیدکننده، سرمایهگذار و در نهایت مردم پرداخت خواهد شد. توسعه، درهای بسته را نمیپذیرد؛ اقتصاد برای رشد به رقابت، ارتباط و جریان سرمایه و فناوری نیاز دارد.

