خلاصه خبر
بازار مسکن در حال تجربه یک تغییر مهم در رفتار سرمایهگذاران خرد است؛ مردمی که زمانی هدفشان خرید یک خانه، حتی یک واحد کوچک و قدیمی بود، امروز در بسیاری از موارد دیگر توان خرید یک واحد کامل را ندارند و به خرید متری و حتی میلیمتری ملک روی آوردهاند.

حسین کریمی
این تغییر فقط یک مدل جدید سرمایهگذاری نیست؛ نشانهای از کوچک شدن قدرت خرید خانوار در بازاری است که قیمت یک واحد مسکونی برای بخش قابل توجهی از جامعه از دسترس خارج شده است.در چنین شرایطی، فروش متری ملک توسط شهرداری میتواند برای افرادی که سرمایه محدودی دارند، امکان ورود به بازار ملک را فراهم کند. فردی که نمیتواند میلیاردها تومان برای خرید یک آپارتمان کنار بگذارد، ممکن است بتواند بخش کوچکی از سرمایه خود را به چند متر ملک اختصاص دهد. هدف چنین سرمایهگذاری برای بسیاری از مردم لزوماً کسب سودهای بزرگ نیست؛ بلکه حفظ ارزش پول و جلوگیری از کاهش قدرت خرید پساندازی است که طی سالها جمع کردهاند.واقعیت این است که تورم، هزینه مسکن و رشد قیمت داراییها باعث شده فاصله میان درآمد خانوار و قیمت خانه برای بسیاری از مردم بیشتر شود. وقتی حقوق و درآمد با سرعت قیمت مسکن افزایش پیدا نمیکند، خرید خانه به تدریج از یک هدف قابل برنامهریزی به یک هدف دور تبدیل میشود. فرد ممکن است چند سال پسانداز کند، اما در پایان متوجه شود سرمایهاش همچنان برای خرید خانه کافی نیست.اینجاست که مفهوم «خرید متری» اهمیت پیدا میکند. مردم به جای اینکه منتظر جمع شدن پول برای خرید یک خانه کامل بمانند، بخشی از سرمایه خود را به دارایی ملکی تبدیل میکنند. به زبان ساده، وقتی خرید یک آپارتمان ممکن نیست، خرید چند متر از یک ملک میتواند برای فرد نقش یک پسانداز ملکی را داشته باشد.اما این روند یک پیام مهم برای مدیریت شهری و سیاستگذار دارد. اگر شهرداریها به سمت عرضه متری املاک و پروژهها میروند، باید سازوکار آن کاملاً شفاف باشد. مردم باید بدانند دقیقاً چه چیزی میخرند، مالکیت آنها چگونه ثبت میشود، ملک یا پروژه چه وضعیت حقوقی دارد، امکان فروش سهم در آینده چگونه است و منابع حاصل از فروش در چه مسیری هزینه خواهد شد.از سوی دیگر، نباید فراموش کرد که استقبال مردم از خرید میلیمتری ملک، الزاماً نشانه رونق بازار مسکن نیست. گاهی افزایش تقاضا برای سهمهای کوچک از ملک، نتیجه این واقعیت است که مردم از خرید دارایی کامل ناتوان شدهاند. بنابراین نباید صرفاً با دیدن افزایش معاملات متری، از رونق بازار سخن گفت؛ باید دید چه میزان از این تقاضا ناشی از سرمایهگذاری اختیاری و چه میزان ناشی از ناتوانی در خرید خانه کامل است.برای خانوارها نیز مهم است که خرید متری را بدون بررسی انجام ندهند. وعده سود قطعی، افزایش تضمینی قیمت یا فروش سریع میتواند ریسک چنین معاملاتی را بالا ببرد. قرارداد، سند، مالکیت، مجوز پروژه، نحوه انتقال سهم و شرایط خروج سرمایه باید پیش از هر معامله بهطور دقیق بررسی شود.مسئله اصلی این نیست که مردم چند متر ملک میخرند؛ مسئله این است که چرا بخش بزرگی از جامعه دیگر توان خرید یک خانه کامل را ندارد. اگر خرید میلیمتری به یک رفتار فراگیر تبدیل شود، باید آن را بهعنوان یکی از نشانههای شکاف میان درآمد خانوار و قیمت مسکن نیز مورد توجه قرار داد.مردم هنوز خانه میخواهند، اما وقتی خانه از توان خریدشان خارج میشود، به دنبال راهی برای حفظ سرمایه خود میگردند. امروز ممکن است سهم یک خانوار از بازار مسکن فقط چند متر باشد؛ اما پشت همین چند متر، نگرانی بزرگی درباره آینده ارزش پول و دسترسی به خانه وجود دارد.

