اقتصاد پویا از رکورد یک و نیم ساله پزشکیان رو نمایی کرد؛
دلارِ رکوردشکن، سفرههای ویران/ رشد دلار، رکورد فقر و بیاعتمادی / معیشت فرو ریخت
خلاصه خبر
در یک سالونیم گذشته، بازار ارز ایران شاهد جهشی کمسابقه بوده است؛ قیمت دلار بیش از ۲.۳ برابر افزایش یافته و این رشد پرشتاب، بهطور مستقیم بر قیمت کالاهای اساسی، اجارهبها، خدمات و در نهایت سفره مردم اثر گذاشته است. آنچه این دوره را متمایز میکند، نهفقط عددهای بزرگ بازار ارز، بلکه تداوم و جهتداری سیاست ارزی دولت است؛ سیاستی که به باور بسیاری از کارشناسان، از ابتدا بر پذیرش افزایش نرخ دلار بهعنوان ابزار تنظیم اقتصاد تکیه داشته است.

دلار بالا رفت؛ هزینه زندگی هم
افزایش نرخ ارز، خیلی زود به زنجیره قیمتها سرایت کرد. مواد غذایی، دارو، پوشاک و حتی اقلامی که ظاهراً وارداتی نیستند، با موج تورمی تازه مواجه شدند. خانوارهایی که پیشتر با کاهش مصرف کنار آمده بودند، حالا به حذف کامل برخی اقلام از سبد معیشت رسیدهاند.
دلار گران؛ سیاست اعلامنشده اما اجراشده
از همان آغاز، سیگنالها روشن بود: افزایش نرخ ارز نه یک تهدید، بلکه ابزاری برای «تنظیم اقتصاد» تلقی شد. دولت، بهجای مهار انتظارات تورمی و تقویت درآمد واقعی، دلار گران را به ستون فقرات سیاست اقتصادی خود تبدیل کرد. نتیجه، قابل پیشبینی بود؛ جهش قیمتها، بیثباتی بازار و فشار فزاینده بر دهکهای حقوقبگیر.
واقعیت ساده است:وقتی دلار بالا میرود، تورم فقط یک عدد نیست؛ سبک زندگی فرو میریزد.
روایت واقعی؛ «زندگی را خطبهخط حذف میکنیم»
کارمند قراردادی در جنوب تهران، میگوید:«قبلاً برنامهریزی میکردیم چطور زندگی کنیم؛ حالا فقط تصمیم میگیریم کدام خرج را حذف کنیم. گوشت حذف شد، مرغ کم شد، تخممرغ هم دارد حذف میشود.»
کارگر خدماتی، روایت تلختری دارد:«هر بار دلار بالا میرود، قیمتها همان روز واکنش نشان میدهند. اما حقوق ما سالی یکبار هم تکان نمیخورد. آخر ماه یا بدهکارم یا شرمنده خانواده.»
اینها آمار رسمی نیستند؛ زندگی واقعی میلیونها نفرند که زیر فشار تورم خرد میشوند.
نگاه کارشناسی؛ «این تورم، تصمیم است»
سعید مدنی، اقتصاددان و پژوهشگر اقتصاد سیاسی، میگوید:«افزایش مستمر نرخ ارز، وقتی بهعنوان سیاست پذیرفته میشود، تورم پیامد قطعی آن است. این مسیر، در عمل یک مالیات پنهان از مزدبگیران میگیرد و ثروت را به نفع دارندگان دارایی و رانت منتقل میکند.»
به گفته او، خطر اصلی نهفقط گرانی، بلکه نهادینهشدن بیعدالتی است:«سیاستهایی که توسط حلقههایی طراحی میشود که خودشان از تورم آسیب نمیبینند، طبیعتاً به نفع همان حلقهها تمام میشود.»
نسخههای تعدیلگرایانه، پیامدهای واقعی
آنچه امروز اجرا میشود، نسخهای بومیشده از آزادسازی قیمتها بدون رقابت، بدون شفافیت و بدون شبکههای حمایتی است؛ نسخهای که با ادبیات «علم اقتصاد» عرضه میشود، اما در عمل:سود را برای بالادستها تثبیت میکند،رانت را برای متصلان به قدرت گسترش میدهد و فشار را بر دوش طبقه متوسط و فقیر میگذارد.
تورم؛ فروپاشی آرام زندگی
تورم ناشی از دلارِ رکوردشکن، فقط افزایش قیمت کالا نیست؛یعنی کوچکشدن وعدههای غذایی،یعنی حذف آموزش و درمان،یعنی بدهکار شدن خانوارها و یعنی فرسایش کرامت انسانی.
بازارها از افت تقاضا میگویند، مدارس از بیانگیزگی دانشآموزان، و درمانگاهها از سوءتغذیه پنهان. اینها حلقههای یک زنجیرهاند؛ زنجیرهای که از سیاست ارزی آغاز شده است.
وقتی در مدت کوتاهی دلار بیش از دو برابر میشود و هیچ سازوکاری برای ترمیم قدرت خرید مردم وجود ندارد، دیگر نمیتوان از «ناچاری» سخن گفت. این یک انتخاب اقتصادی-سیاسی است؛ انتخابی که بازندگانش از پیش معلوماند. دلار رکورد زد؛سفرهها شکستند

