فرار سرمایه از تولید خطری برای اقتصاد ایران
خلاصه خبر
سرمایه، زمانی در خدمت رشد اقتصادی قرار میگیرد که به سمت تولید، نوآوری و ایجاد ارزش افزوده حرکت کند؛ اما هرگاه فضای کسبوکار با نااطمینانی، نوسانهای اقتصادی و کاهش بازدهی فعالیتهای مولد روبهرو شود، سرمایه نیز مسیر خود را تغییر میدهد. امروز یکی از نگرانیهای مهم اقتصاد ایران، خروج تدریجی سرمایه از بخشهای تولیدی و حرکت آن به سمت بازارهای غیرمولد یا حتی خارج از کشور است.

در سالهای اخیر، بخشی از سرمایههای ایرانی به جای ورود به کارخانهها، واحدهای صنعتی و پروژههای تولیدی، راهی بازارهایی مانند طلا، ارز، مسکن، خودرو و فعالیتهای سفتهبازانه شدهاند؛ بازارهایی که در بسیاری از مقاطع، بازدهی سریعتر و ریسک کمتری نسبت به تولید داشتهاند. در کنار این روند، بخشی از سرمایهها نیز به کشورهای همسایه، بهویژه امارات، ترکیه، عمان و برخی کشورهای آسیای میانه منتقل شدهاند؛ جایی که ثبات اقتصادی بیشتر، قوانین شفافتر و فرآیند سادهتر سرمایهگذاری، انگیزه ورود سرمایه را افزایش داده است. تولید، ذاتاً نیازمند برنامهریزی بلندمدت، دسترسی به سرمایه در گردش، ثبات در سیاستهای اقتصادی و چشماندازی قابل پیشبینی است. اما زمانی که تولیدکننده هر روز با تغییر نرخ ارز، نوسان قیمت مواد اولیه، دشواری تأمین مالی، مقررات متغیر و کاهش قدرت خرید مصرفکننده روبهرو باشد، طبیعی است که سرمایهگذار به دنبال بازارهایی با نقدشوندگی بالاتر و سود کوتاهمدت حرکت کند. ادامه این روند، تنها به کاهش سرمایهگذاری صنعتی ختم نمیشود، بلکه رشد اقتصادی، اشتغال، صادرات و حتی درآمدهای مالیاتی دولت را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. بازگرداندن سرمایه به تولید، بیش از هر چیز به ایجاد ثبات اقتصادی، کاهش ریسک سرمایهگذاری، حمایت هدفمند از بخش خصوصی، اصلاح محیط کسبوکار و افزایش جذابیت فعالیتهای مولد نیاز دارد. سرمایه از امنیت، شفافیت و سودآوری پایدار پیروی میکند و هرجا این سه عنصر فراهم باشد، همانجا مقصد بعدی آن خواهد بود.

