اما چیزی که امروز مشهود است، دیگر فقط افزایش قیمتها نیست؛ بلکه حذف آرامآرام اقلام ضروری از سفره مردم است. این روند نه تنها کیفیت زندگی را پایین آورده، بلکه پیامدهای اجتماعی و روانی جدی به دنبال دارد.
نقلقولهای مردم: هر روز یک کالای جدید حذف میشود
یک مادر خانهدار در غرب تهران میگوید:قبلاً برنج و گوشت و مرغ همیشه روی میز بود. حالا باید انتخاب کنم؛ یکی از اینها حذف شود تا بقیه خانواده چیزی بخورند. هر روز حس میکنم سفرهام کوچکتر میشود.
یک کارگر روزمزد در جنوب تهران میگوید:دیگر نمیتوانم مثل سابق خرید کنم. قیمتها بالا رفته و درآمد ما ثابت مانده است. مجبورم خرید روزانه را کاهش بدهم و گاهی اقلامی که بچهها دوست دارند، حذف میکنم.
یک دانشجوی شاغل میگوید:میوه و سبزی تازه تقریبا غیرممکن شده. اگر بخواهیم هزینه اجاره و خورد و خوراک را تامین کنیم، باید چیزهای پایه را حذف کنیم.
کارشناسان چه میگویند؟
یک تحلیلگر اقتصادی میگوید:افزایش قیمت کالاهای اساسی و تورم بالا باعث شده بخش بزرگی از جامعه نتواند حتی نیازهای پایه خود را تامین کند. حذف اقلام از سفره، نشانهای از کاهش قدرت خرید واقعی است و اگر ادامه یابد، بحران تغذیهای در جامعه رخ خواهد داد.
او ادامه میدهد:این موضوع نه تنها بر سلامت جسمانی، بلکه بر سلامت روان خانوادهها اثر میگذارد. اضطراب، ناامیدی و تنش خانوادگی افزایش مییابد.
نمونههای عینی از بازار
برنج ایرانی: قیمت هر کیلو از ۵۰ هزار تومان به بیش از ۱۱۰ هزار تومان رسیده است.
روغن خوراکی: افزایش ۷۰ تا ۹۰ درصدی
گوشت قرمز: افزایش بیش از دو برابری
لبنیات: افزایش ۶۰ تا ۱۰۰ درصدی
یک فروشنده خردهفروشی در بازار تهران میگوید:مردم دیگر مثل گذشته خرید نمیکنند. بیشتر اقلام ارزان یا کمکیفیت میخرند. برخی خانوادهها حتی برای تامین نان و لبنیات روزانه به قرض و وام روی آوردهاند.
پیامدهای اجتماعی و روانی
یک جامعهشناس در اینباره میگوید:وقتی خانوادهها مجبور میشوند نیازهای پایهای خود را کاهش دهند، اعتماد اجتماعی و انسجام خانوادگی آسیب میبیند. کاهش مصرف کالای اساسی باعث افزایش استرس، اضطراب و فشار روانی میشود و طبقات آسیبپذیر جامعه بیشترین فشار را تحمل میکنند.
او اضافه میکند:حذف اقلام سفره، به تدریج سلامت جسمی نسل بعد را تهدید میکند و نابرابری اجتماعی را تشدید میکند.
اثرگذاری بر قشر جوان و دانشجو
دانشجویانی که بخشی از جامعه کارگر هستند، تاکید میکنند که قیمتها باعث کاهش کیفیت تغذیه و افزایش هزینههای تحصیلی شده است. یکی از دانشجویان در تهران میگوید:قبلاً حداقل یک وعده میوه و سبزی تازه داشتیم. الان این وعدهها حذف شدهاند. مجبوریم ارزانترین و کمکیفیتترین مواد را بخریم تا سرمان گرم باشد.
تحلیل اقتصادی و اجتماعی: چرا سفره کوچکتر شده است؟
کارشناسان تاکید میکنند که عوامل زیر موجب حذف اقلام از سفره مردم شدهاند:
تورم بالا و غیرقابل کنترل: قدرت خرید واقعی خانوار کاهش یافته و درآمدها با افزایش هزینهها همگام نیست.
سیاستهای اقتصادی ناکارآمد: نبود ثبات قیمتی و کاهش حمایتهای دولتی.
کاهش ارزش پول ملی: خرید اقلام ضروری روزبهروز گرانتر میشود.
افزایش نابرابری اجتماعی: فقرا و طبقات متوسط توان تامین نیازهای اولیه خود را از دست دادهاند.
یک تحلیلگر اقتصادی توضیح میدهد:این روند، نه یک شوک مقطعی، بلکه بحران ساختاری است. وقتی مردم مجبور میشوند حتی مواد غذایی پایهای را حذف کنند، جامعه به سمت فقر گسترده و بحران تغذیهای حرکت میکند.
پیامدهای بلندمدت
افزایش مشکلات تغذیهای و کمبود ویتامینها،افزایش فشار روانی و اجتماعی،رشد نابرابری و شکاف طبقاتی،افزایش بدهکاری و خرید قسطی اقلام ضروری
یک مادر خانهدار میگوید:هر روز باید تصمیم بگیرم چه چیزی از سفره حذف شود. این دیگر زندگی نیست، بقاست.
چشمانداز و راهکارهای پیشنهادی
کارشناسان تاکید دارند که برای جلوگیری از ادامه این روند، باید:حمایت مستقیم از خانوارها و افزایش قدرت خرید واقعی،تثبیت قیمت کالاهای اساسی و جلوگیری از نوسانات شدید،توسعه شبکه توزیع و کاهش واسطهها،آموزش مالی و مدیریت مصرف برای خانوارهای کمدرآمد
یک کارشناس اقتصادی میگوید:اگر وضعیت به همین منوال ادامه یابد، حذف اقلام از سفره، به یک قاعده ثابت تبدیل میشود و نسل آینده با مشکلات تغذیهای و سلامتی مواجه خواهد شد.
سفره مردم ایران آرامآرام کوچکتر میشود. حذف اقلام ضروری از زندگی روزمره، نه تنها کیفیت زندگی را کاهش میدهد بلکه پیامدهای اجتماعی، روانی و اقتصادی بلندمدت برای جامعه به همراه دارد.
نقلقولهای مردم، آمار بازار و تحلیل کارشناسان یک صدا هشدار میدهند: اگر فکری نشود، سفرههای امروز خالیتر و بحرانهای فردا گستردهتر خواهند شد.
Wednesday, 28 January , 2026